Kamil Goral

Bajkowe krajobrazy, dziewicze plaże, palmy. Jesień życia, o jakiej można tylko pomarzyć, będąca w zasięgu ręki. A to wszystko za sprawą reformy emerytalnej z końcówki lat 90., wprowadzającej Otwarte Fundusze Emerytalne. Taki obraz przekazywały emitowane wówczas reklamy. Doprawdy kusząca perspektywa. Do tego czasu polski system emerytalny miał charakter całkowicie repartycyjny, który polega na tym, że pracujący wpłacają środki do ZUS w postaci składki emerytalnej. Te składki zaś są niemal natychmiast wypłacane obecnym emerytom. Obecni składkowicze liczą na to, że na ich emeryturę zapracuje następne pokolenie. I tak dalej. Logikę tego rozwiązania zachwiało wprowadzenie tzw. drugiego filaru. W konsekwencji wynoszącą ponad 19 proc. wynagrodzenia składkę emerytalną dzielono na dwie części,...
Jeśli uczyć się, to tylko od najlepszych. To dobre powiedzenie, które ma zastosowanie także do wygłoszonego ostatnio exposé premiera Morawieckiego. W swoim wystąpieniu szef rządu dotknął kilku bardzo ważnych kwestii. Nie zabrakło miejsca także na tematy gospodarcze, w tym podatkowe. Wiadomo, że stabilny i przejrzysty system podatkowy to jeden z podstawowych warunków rozwoju przedsiębiorczości. Na świecie mamy wiele zupełnie różnych rozwiązań prawnych i systemowych odnoszących się do podatków, jedne z nich są lepsze, inne gorsze. Od lat światową czołówkę, jeśli chodzi o dobre prawo podatkowe, otwiera Estonia. To zatem dobry materiał do analizy i naśladowania. Ten mały nadbałtycki kraj nie bał się zdecydowanych rozwiązań, których celem było stworzenie odpowiednich regulacji dla biznesu....
Niekonwencjonalne narzędzia w polityce pieniężnej są coraz powszechniej stosowane przez największe banki centralne świata. Sztandarowym przykładem jest tzw. luzowanie ilościowe, czyli skup aktywów finansowych przez bank emisyjny w celu zapewnienia płynności instytucjom finansowym. W konsekwencji zmianie uległa zarówno struktura, jak i wielkość sumy bilansowej takich kolosów jak amerykańska rezerwa federalna czy EBC. Swego czasu przez Unię Europejską przetoczyła się dyskusja, czy aby na pewno Europejski Bank Centralny nie łamie traktatowych reguł gry, skupując na rynku wtórnym papiery dłużne Włoch czy Grecji. Dzięki takim działaniom znajdująca się we Frankfurcie nad Menem instytucja wygenerowała popyt na coraz bardziej niechciane na rynku obligacje państw znajdujących się w budżetowych...
Nowa ustawa o zamówieniach publicznych została podpisana przez prezydenta. Oznacza to, że za niewiele ponad rok wejdzie w życie. Tych kilkanaście miesięcy to może być kluczowy czas dla całego systemu zamówień publicznych w Polsce. Od tego, jak zostanie on wykorzystany, zależy, czy uchwalone regulacje spełnią swoją rolę. A jest się do czego przygotowywać. Uchwalony przez parlament i podpisany przez prezydenta dokument liczy ponad 600 artykułów i wprowadza szereg nowych rozwiązań. Warto wymienić choćby obowiązek umieszczania odpowiednich procedur waloryzacyjnych w kontraktach trwających ponad 12 miesięcy, konieczność partycypacji zamawiającego w kosztach realizacji zamówienia poprzez przedpłaty i zaliczki, publikację przez prezesa Urzędu Zamówień Publicznych katalogu klauzul abuzywnych (...
Rynek kapitałowy w Polsce przeżywa trudne chwile. Przez wiele lat jechał na sterydach, jakimi były Otwarte Fundusze Emerytalne. Mocno do przodu pchały go także prywatyzacje państwowych podmiotów. Ta iluzja jednak niedawno się skończyła. I przyszła pora, aby zobaczyć sprawy takimi, jakie są. A sytuacja ma się tak, że coraz więcej firm woli zniknąć z giełdy, niż się na niej pojawić. W tych okolicznościach rynek przestaje pełnić swoją zasadniczą rolę, jaką jest dostarczanie finansowania podmiotom chcącym się rozwijać. Problem ten dostrzegło Ministerstwo Finansów i po licznych konsultacjach przygotowało projekt Strategii Rozwoju Rynku Kapitałowego. Niedawno dokument przyjęła Rada Ministrów. Teraz rozwiązania w nim zawarte powinny być wdrażane w życie. Czuwać ma nad tym specjalnie do tego...
Prawo i Sprawiedliwość zapowiedziało ułatwienia w korzystaniu z ryczałtowych rozliczeń w podatku dochodowym. W tej chwili kwota przychodu w roku podatkowym poprzedzającym rok, w którym przedsiębiorca chce skorzystać z tej formy zapłaty daniny, wynosi 250 tys. euro. Rząd chce ją podnieść docelowo do 2 mln euro. Opodatkowanie na zasadach ryczałtowych oznacza, że dla przedsiębiorcy podstawą wymiaru jest przychód. Nie ma zatem konieczności ustalania podstawy opodatkowania poprzez pomniejszenie osiągniętego obrotu o poniesione koszty. Jest to rozwiązanie w niektórych przypadkach dużo korzystniejsze dla firmy, a jednocześnie prostsze w obsłudze. Warto przy tym pamiętać, że jedną z najczęściej kwestionowanych rzeczy podczas kontroli podatkowych są właśnie koszty. Należy jeszcze zaznaczyć,...
Czasami może się wydawać, że jakiś temat jest już zgrany. Już wszystko w nim powiedziano i każda dodatkowa dyskusja ma charakter wtórny i powielający wcześniejsze wypowiedzi. Rzeczywiście, w niektórych kwestiach faktycznie tak jest. Jeśli jednak chodzi o ekonomię, coraz trudniej o takie zagadnienia. Weźmy dla przykładu finansowanie przedsiębiorstw. Tu już niewiele nowego można wymyślić – podpowiada pierwsze wrażenie. Ale jak to z wrażeniami, szczególnie tymi pierwszymi, bywa, jest ono mylne. Gospodarka to niezwykle złożony, dynamiczny układ, w którym tematów, które można wrzucić do szuflady z napisem „dyskusja zamknięta”, jest bardzo niewiele. Dostęp do kapitału na pewno się do nich nie zalicza. Rzeczywistość stwarza bowiem coraz nowsze okoliczności. Obecnie mamy bardzo niskie stopy...
Inflacja w Polsce szaleje – taki przekaz słyszymy od części polityków opozycji oraz niechętnych obecnej władzy ekonomistów. Ich opowieść jest następująca – ceny w Polsce rosną szybciej, niż podaje GUS, wystarczy przecież pójść na pierwszy lepszy bazarek, aby się o tym przekonać. Kto nie wierzy, ten nie zna życia albo zakupy robi na Marsie. Cel takiej narracji jest prosty: wmówienie Polakom, że obecna władza nie umie zarządzać gospodarką i wpędza kraj w szpony szalejącej drożyzny. To oczywiście stek bzdur, który z ekonomią nie ma kompletnie nic wspólnego, a jego jedynym celem jest dokopanie politycznej konkurencji. Inflacja jako zjawisko ekonomiczne może mieć kilka głównych przyczyn. Znane np. z przedwojennej historii zjawisko hiperinflacji miało charakter monetarny i wiązało się z...
Analitycy obserwujący sytuację w światowej gospodarce nie mogą narzekać na nudę. Ciekawych zagadnień jest bowiem mnóstwo, nie brakuje także możliwych scenariuszy rozwoju sytuacji. Bo kto wie, jak potoczy się dalej spór handlowy na linii Stany Zjednoczone–Chiny albo jaka będzie ostateczna formuła wyjścia Wielkiej Brytanii z Unii Europejskiej? Zarówno pierwsza, jak i druga kwestia jest źródłem potężnej niepewności. Zacznijmy od pierwszego z powyższych tematów. Ze względu na długość trwania i liczbę zwrotów akcji można już mówić, że mamy do czynienia ze swoistą telenowelą. Jeszcze niedawno wydawało się, że po obu stronach jest wola porozumienia i wiele wskazywało na to, że niebawem napięcie między tymi dwoma potężnymi gospodarkami wygaśnie. Jak się jednak potem okazało, spór zamiast...
Od lat Unia Europejska kojarzy się nam z funduszami unijnymi, które zapewniają dynamiczny rozwój infrastruktury komunikacyjnej naszego kraju. To faktycznie duży plus naszego członkostwa we wspólnocie. Zapominamy jednak o innym ważnym, a może nawet w najbliższych latach ważniejszym aspekcie naszej obecności w Unii. Chodzi o regulacje. Od lat ekonomiści wskazują, że to właśnie one są jednym z kluczowych elementów dobrze rozwijającej się gospodarki. Dobre prawo sprzyja wykorzystaniu potencjału, jaki jest ukryty w danym kraju i jego mieszkańcach. Złe może wyrządzić potężne szkody i zrujnować nawet najbardziej zasobną gospodarkę. A pamiętać musimy o tym, że znaczna część obowiązujących w Polsce przepisów ma swoje źródła unijne. To tam kształtują się rozwiązania dotyczące konkurencji na...
Jednym z zasadniczych pytań związanych z własną działalnością gospodarczą jest to dotyczące formy, w jakiej ma być ona prowadzona. Możliwości jest wiele i każda z nich ma swoje plusy i minusy. W Polsce największą popularnością cieszy się tzw. samozatrudnienie. Takich podmiotów jest w naszym kraju zdecydowanie najwięcej. I trudno się dziwić, w tej formule działa się dosyć prosto przy praktycznie żadnych kosztach związanych z powołaniem. Z drugiej strony należy mieć na uwadze, że w przypadku samozatrudnienia za długi, które powstały w związku z prowadzeniem biznesu, odpowiada się także majątkiem osobistym. To poważne ryzyko, szczególnie kiedy firma się rozrasta, a w związku z coraz większym rozmiarem działalności pojawiają się dodatkowe koszty i zobowiązania. Jeśli odpowiednio wcześnie...
Od listopada na czele Komisji Europejskiej stanie była niemiecka minister obrony Ursula von der Leyen. W swojej ojczyźnie nie wsławiła się szczególnymi sukcesami. O jej urzędowaniu jako ministra obrony narodowej pewnie chcieliby nad Renem jak najszybciej zapomnieć. Kluczem do kariery, którą zrobiła, była bardzo dobra znajomość z kanclerz Angelą Merkel, poza tym ciężko w jej politycznym CV znaleźć jakieś wielkie osiągnięcia, nie licząc oczywiście samego faktu zajmowania ministerialnych stanowisk w niemieckim rządzie. Niestety, także deklaracje nowej przewodniczącej Komisji nie napawają optymizmem. Te, które zaprezentowała, zanim została wybrana na urząd, budzić mogą jedynie jęk zawodu. Dużo uwagi poświęciła ochronie klimatu, to oczywiście leitmotiv brukselskich elit, mających niemal...
Mam nadzieję, że wybaczycie mi Państwo monotematyczność, kolejny bowiem raz chciałbym swój felieton poświęcić tematyce zamówień publicznych. Na swoje usprawiedliwienie dodam, że stoimy na progu radykalnych zmian dotykających tego zagadnienia, a doświadczenie uczy, że następna okazja o podobnej skali powtórzy się dopiero za kilkanaście lat. Chodzi mi oczywiście o plany uchwalenia nowej ustawy o zamówieniach publicznych. Pisać więc o tej sprawie warto, a na nawet trzeba. To tyle tytułem usprawiedliwienia. Odnosząc się zaś do samego tematu, chciałbym odwołać się do jednej z najbardziej palących kwestii dotyczących zamówień publicznych w Polsce. Mam tutaj na myśli kwestię ryzyka, a konkretniej ryzyka cenowego lub ryzyka zmiany ceny. W tekście skupię się na najbardziej reprezentatywnym...
Niewiele jest rzeczy istotniejszych – jeśli chodzi o kwestie gospodarcze – niż zamówienia publiczne. Powód jest banalnie prosty – to rynek wart ponad 200 mld złotych rocznie. Te pieniądze mogą i powinny posłużyć polskiej gospodarce do wejścia na wyższy stopień rozwoju. Do tego zaś potrzebne nam są innowacyjne, nowoczesne przedsiębiorstwa, miejsca pracy o dużej produktywności i wysoka wartość dodana powstająca w naszym kraju. Tworzona w polskich firmach z polskim kapitałem, a nie przez zagraniczne koncerny, dla których jesteśmy tylko przystankiem na mapie globalnego łańcucha produkcji i dystrybucji. Póki co jednak, znaczna część pieniędzy, jakie wydajemy poprzez system zamówień publicznych, wędruje na zachód Europy, pompując i tak już utuczone firmy z dużo bogatszych państw Starego...
Jeszcze niedawno wierzono, że ludzkość doszła do szczytu historii. Wiara ta w jakimś sensie dotyczyła również kwestii ekonomicznych. Gospodarka miała mieć wyłącznie charakter globalny. Kapitał bowiem – głosili zwolennicy tej teorii – nie ma narodowości. Nie ma zatem sensu wszczynanie wojen handlowych, nakładanie ceł czy innych obciążeń na importowane towary. Niemodne, a wręcz nieeleganckie stało się słowo „protekcjonizm”. Ten typ myślenia dominował przez ostatnie dziesięciolecia i w dobrym tonie było jego niekwestionowanie. Ostatnie lata pokazują jednak, jak utopijne było to podejście. Swojego rodzaju game changerem okazał się wybór Donalda Trumpa na lokatora Białego Domu. Hasło, z jakim ówczesny kandydat wygrał elekcję w 2016 r., brzmiało „Make America Great Again”. I, jak się później...
W dzisiejszych czasach przedsiębiorca musi być także miłośnikiem czytania. Bynajmniej nie dlatego, że dobra lektura ubogaca i czyni nas bardziej wrażliwymi na świat. W tym wypadku powód jest zupełnie inny. Chodzi nie o literaturę piękną czy klasyków filozofii, lecz o ustawy i inne regulacje, które trzeba znać, aby móc prowadzić własny biznes. Od lat jest ich coraz więcej i są coraz bardziej skomplikowane. Pierwsza lepsza ustawa podatkowa to księga, przez którą przebrnąć mogą tylko najwytrwalsi entuzjaści słowa pisanego. Dla jasności nie twierdzę, że możliwe jest spisanie regulacji gospodarczych na jednej kartce. To nie ten świat i nie te czasy. Nawet nasze członkostwo w Unii Europejskiej byłoby tu przeszkodą, wiele dyrektyw unijnych to rozległe dokumenty, a przecież nie mamy obecnie...
Debata nad rozwojem polskiego rynku kapitałowego ma wiele aspektów. Wiąże się ona z takimi kwestiami jak rozwiązania prawne, standardy corporate governance, ich wpływ na wzrost gospodarczy i szerszy dostęp do kapitału. One wszystkie są niezwykle ważne. Każdy rynek funkcjonuje bowiem w określonym kontekście regulacyjnym i to ów kontekst w dużej mierze decyduje, czy poszczególni interesariusze są dobrze chronieni, a ich interes skutecznie zabezpieczony. Należy przy tym pamiętać, że w wypadku rynku kapitałowego przedmiotem transakcji często są nadzieje i przekonania. Głównym powodem nabycia określonego instrumentu finansowego jest najczęściej właśnie nadzieja, liczymy bowiem, że w przyszłości jego cena wzrośnie i będziemy mogli zrealizować zyski. Nie chodzi zatem o własności użytkowe,...
Co dwie głowy to nie jedna – mówi znane porzekadło. I jest w tym sporo prawdy. Współpraca opłaca się w wielu sytuacjach. Także w biznesie. Przeważnie firmy działające w tej samej branży traktują siebie nawzajem jako konkurencję, rywalizują o klientów i pozycję na rynku. To zupełnie naturalne podejście. Czasem jednak warto zmienić punkt widzenia i spojrzeć na konkurenta jak na potencjalnego partnera. Ta perspektywa może przynieść liczne korzyści. Polskie firmy często przegrywają rywalizację z podmiotami zagranicznymi ze względu na różnicę potencjałów. Widać to szczególnie, jeśli chodzi o zamówienia publiczne. Duże inwestycje infrastrukturalne realizują przeważnie zagraniczne firmy budowlane. Najczęściej wykorzystując do tego licznych polskich podwykonawców. Efektywnie to nasze...
Polska jest w Unii już piętnaście lat. Wiele w tym czasie zmieniło się w naszym kraju na lepsze. Jesteśmy jako społeczeństwo znacznie bogatsi niż wtedy, mamy bardziej rozbudowaną infrastrukturę komunikacyjną, ulice wielu polskich miast wyglądają zupełnie inaczej niż wówczas. Nie oznacza to jednak pełnego sukcesu. Członkostwo w Unii w dalszym ciągu stawia przed nami wiele wyzwań. Szczególnie jeśli chodzi o rozwój i konkurencyjność rodzimych przedsiębiorstw. Tym bardziej dziwi, kiedy jak burza przez unijne instytucje przechodzą skrajnie niekorzystne dla naszego regionu regulacje dotyczące przedsiębiorczości. Przykład? Dyrektywa o pracownikach delegowanych. Przyjęty w połowie zeszłego roku dokument zakłada, że przedsiębiorstwo, które deleguje pracownika z jednego państwa członkowskiego do...
Od tematu wprowadzenia w Polsce euro chyba nie da się uciec. Nie dlatego, że jest nam ta waluta jakoś specjalnie potrzebna. Moim zdaniem wcale potrzebna nie jest. Chodzi raczej o to, że co jakiś czas któryś z polityków opozycji stawia sobie za cel wprowadzenie tej kwestii do publicznej agendy. Można te starania ignorować. W obecnych warunkach prawno-ustrojowych zastąpienie złotego europejskim pieniądzem jest nierealne. Wymaga bowiem zmiany ustawy zasadniczej, czyli większości sejmowej na poziomie 2/3. A na taką nawet połączone siły opozycji liczyć w najbliższych latach raczej nie mogą. Uważam jednak, że nie wolno pozwolić na zwycięstwo korzystnej dla euro narracji. Przede wszystkim dlatego, że byłaby to porażka dla jakości naszej wewnętrznej debaty. O sprawach gospodarczych potrzebna...
Podatki mają potężną moc. Od ich wysokości zależy poziom wpływów do budżetu państwa. Po to przecież się je ustanawia, aby rząd miał z czego finansować swoje wydatki. Bez danin publicznych kasa państwowa świeciłaby pustakami. To oczywiste. Ale oprócz tego podatki mogą służyć także innym celom. Motywować lub demotywować do podejmowania określonych działań i aktywności. Zbyt wysokie budzą opór, który skutkuje m.in. ucieczką do szarej strefy lub zwyczajną biernością. W myśl logiki „po co mam pracować, skoro i tak znaczną część mojego dochodu zabierze państwo”. Poprzez system podatkowy można zatem oddziaływać na postawy i wspierać te w społeczeństwie bardziej pożądane. Wysoka akcyza odstręczać powinna od napojów wyskokowych i papierosów (przynajmniej w teorii). To używki niezdrowe, więc...
Sejm przegłosował obniżenie stawki podatku CIT dla przedsiębiorstw, których obrót nie przekracza 1,2 mln euro rocznie. Dotąd stawka dla firm z obrotem na tym poziomie wynosiła 15 proc., po nowelizacji ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych spadnie do 9 proc. Z jednej strony można się cieszyć z tego kierunku zmian. Mniejsze podatki dla firm są normą w krajach naszego regionu. To dobrze, że także w Polsce coś się w tej materii zmienia. Z drugiej jednak strony zasięg tych obniżek pozostaje niezadowalający. Dotyczą one bowiem wyłącznie podmiotów prowadzących działalność gospodarczą w formie spółek kapitałowych. Chodzi tu głównie o spółki z ograniczoną odpowiedzialnością i spółki akcyjne. Nie jest zaś żadnym odkryciem, że większość przedsiębiorstw w Polsce rozlicza się w ramach PIT,...
Na początku 2016 roku agencja ratingowa Standard&Poor’s ogłosiła obniżenie ratingu Polski o jeden stopień z A- do BBB+. Wielu komentatorów nie rozumiało i chyba do dziś nie rozumie tej decyzji. Nic się w tamtym czasie złego z naszą gospodarką nie stało, nie gruchnęła żadna szokująca wiadomość na temat długu publicznego czy deficytu budżetowego. A jednak ten news rozgrzał opinię publiczną do czerwoności. Przeciwnicy rządu z uporem godnym lepszej sprawy prognozowali, do jakiej to katastrofy Zjednoczona Prawica prowadzi polską gospodarkę. To miał być początek końca, dalej już tylko kryzys co najmniej na skalę znaną jedynie z Grecji. Minęły niecałe trzy lata od tamtych wydarzeń, mamy jesień 2018 roku. I dla przypomnienia warto podać kilka faktów. Bezrobocie wynosi obecnie poniżej 6...
Zgodnie z indeksem FTSE Russel Polska dołączyła do grona rynków rozwiniętych. Jesteśmy zatem w ekskluzywnym towarzystwie krajów, które posiadają ten status, przynajmniej według rzeczonego indeksu. Ta sytuacja wywołała dyskusje, jakie będą konsekwencje dla polskiej giełdy. Czy możemy spodziewać się napływu kapitału, czy raczej kierunek będzie odwrotny? Czy to powiew nadziei dla GPW, która nie może złapać oddechu po odcięciu kroplówki z napisem OFE? To zasadne pytania, ale jak to w finansach bywa, więcej jest niewiadomych niż odpowiedzi. Dla mnie jednym z kluczowych czynników w rozwijaniu rynku kapitałowego w Polsce jest zaufanie. Zaufanie zaś buduje się latami, opiera się ono na sprawdzonej relacji i trwałych fundamentach. Wymaga ono także wiedzy, nie możemy zaufać komuś, kogo nie znamy...
Prawo podatkowe to przedmiot nieustannych sporów i przeciągania liny między władzą a tymi, którzy podatki płacić muszą. Obywatele i przedsiębiorstwa, odkąd świat światem, narzekają na system podatkowy. Że skomplikowany, że niejasny, że przepisy sprzeczne i w sumie to nie wiadomo, jak je rozumieć. Co więcej, wiele w tych narzekaniach racji. Rzeczywiście, podatki w Polsce do najprostszych nie należą, zresztą to chyba nie tylko nasz problem. Wystarczy wziąć pierwszą z brzegu ustawę podatkową i zobaczyć, ile ma stron. To dokumenty obszerne, jak niejedno zacne dzieło światowej literatury. Tyle że z pięknem słowa pisanego ustawy podatkowe nie mają za wiele wspólnego. Nie taka zresztą ich rola. Faktem jest jednak, że jeśli już prawo nie ma nas zachwycać pięknem języka, to przynajmniej niech...
Kilka miesięcy temu ogłoszono z przytupem plany powołania wspólnego budżetu dla eurostrefy. Za tą informacją stali przywódcy dwóch państw, kanclerz Niemiec Angela Merkel oraz prezydent Francji Emmanuel Macron. Wiadomość o tym projekcie miała potwierdzać głoszoną w Polsce tezę, że Europa nam ucieka, że powstaje silna struktura wewnątrz strefy euro bez nas.  Polska zaś, pozostając poza nią, skazuje się na marginalizację. Decyzje będą przecież podejmować członkowie obszaru wspólnej waluty, my mamy stać z boku i jedynie się przyglądać. Tymczasem od momentu przekazania do publicznej informacji planów ukonstytuowania wspólnego dla strefy euro budżetu minęło kilka dobrych miesięcy. Nic się od tego czasu nie wydarzyło. Nic, co świadczyłoby o tym, że trwają jakieś zaawansowane prace np....
Wprowadzenie euro w Polsce to temat, który wraca do debaty publicznej jak bumerang. Na jakiś czas znika z pola widzenia, by ponownie pojawić się w nagłówkach gazet i programach partyjnych. Głos zaczynają zabierać publicyści i znani ekonomiści. Ostatnio „Rzeczpospolita” poinformowała o badaniu, z którego ma wynikać, że polski biznes wypowiedział się w temacie i chce eurowaluty! Badanie to, jeśli wczytać się w tekst, dotyczyło firm średnich oraz dużych i wynikać miało z niego, że w tej grupie przedsiębiorstw prym wiodą zwolennicy wspólnego pieniądza (ponad 70 proc. ankietowanych jest na tak). Od tego wyniku do wniosku, że polski biznes chce euro, jest jednak jeszcze bardzo daleka droga. Co to w ogóle znaczy „polski biznes” czy „polska firma”? Jakie kryterium decyduje o tym, że jakieś...
Innowacyjność – to termin odmieniany przez wszystkie przypadki praktycznie w każdym gremium, gdzie pojawia się tematyka ekonomiczna. Innowacyjna powinna być gospodarka, innowacyjne powinny być przedsiębiorstwa, każdy kto żyw ma być innowacyjny. Jeśli jakiś temat robi w ostatnich latach furorę wśród teoretyków i praktyków gospodarki, to jest to właśnie innowacyjność. Nie inaczej jest też w Polsce. Powstają kolejne gremia dyskutujące o tym, co zrobić, żeby Polska była bardziej innowacyjna, bo to konieczność, bo w tę stronę idzie świat, a żeby za nim nadążyć, musimy się wziąć za siebie i wymyślać, udoskonalać, konkurować. Niestety, efektów jak nie było, tak nie ma. Z tą innowacyjnością nie jest bowiem tak łatwo, nie da się jej zadekretować, nie da się z dnia na dzień wprowadzić w życie i...
W zamówieniach publicznych bardzo dużą rolę odgrywa kwestia ryzyka i takiego sformułowania warunków umowy, aby obie strony – zamawiający i wykonawca – były, na ile to możliwe, przed tym ryzykiem chronione. Sposobność taką dają m.in. klauzule waloryzacyjne. Pozwalają one dostosować koszty realizacji inwestycji do sytuacji rynkowej, np. wynikającej ze wzrostu cen materiałów wykorzystywanych do realizacji zamówienia. Wydaje się, że powinien to być standard. Zdarzają się bowiem zamówienia z przewidywanym czasem realizacji wynoszącym ponad rok. Obowiązek waloryzacji kontraktów trwających więcej niż 12 miesięcy znajduje się w samej ustawie o zamówieniach publicznych. Mówi o nim art. 142 ust. 5 tego dokumentu. Dotyczy on jednak trzech czynników mogących wpływać na wartość zamówienia, a...
Podatki mają to do siebie, że bardzo trudno znaleźć kogoś, kto lubi je płacić. Taka już natura tych danin, że pewnie mało kto płaciłby je dobrowolnie. Zmniejszają one bowiem nasze środki do dyspozycji i w sposób naturalny budzą w związku z tym niechęć. Niemniej ich płacenie jest koniecznością. Tak już jest ten świat ułożony, że bez podatków nie da się zapewnić działających instytucji państwa, na których pracę przecież wszyscy liczymy, nawet jeśli mamy pod ich kątem mnóstwo zastrzeżeń. Podatki zatem były, są i pewnie będą. Państwo samo nie zarabia pieniędzy, zatem posiłkuje się tym, co weźmie od obywateli. Tyle, jeśli chodzi o oczywistości. Wśród prawników i ekonomistów trwa jednak spór o kształt systemu podatkowego. Czy większą rolę powinny w nim odgrywać podatki dochodowe, czy...
Jednym z głównych problemów, z jakim zmagają się polskie firmy, są zatory płatnicze. Jak pokazało badanie BIG InfoMonitor, aż 52 proc. przedsiębiorstw w Polsce nie otrzymało płatności na czas. Mamy z tym poważny kłopot od wielu lat. I mimo licznych debat i dyskusji niewiele zmieniło się w tej materii na lepsze. Nad rozwiązaniami prawnymi mającymi poprawić tę sytuację pracuje Ministerstwo Przedsiębiorczości i Technologii. Pozostaje mieć nadzieję, że przyniosą one oczekiwany efekt. Jako Rada Gospodarcza Strefy Wolnego Słowa od dawna zwracamy uwagę na palącą kwestię braku płynności, która hamuje, wręcz zabija potencjał polskich firm. Także przy okazji konsultacji społecznych dotyczących nowej ustawy o zamówieniach publicznych wśród naszych propozycji koniecznych rozwiązań prawnych były...
Pomysł, aby strefa euro miała oddzielny budżet, nie jest specjalnie nowy. W zasadzie ta idea od dawna funkcjonuje na europejskich salonach. Nie szły jednak za tym żadne realne działania. Ostatnio koncepcja ta została przypomniana przez kanclerz Niemiec i prezydenta Francji. Tyle tylko, że poza wspólną deklaracją nie zostały podane żadne konkretne informacje. Dwójka przywódców wyraziła tylko wolę polityczną i gotowość działań zmierzających do powołania oddzielnej kiesy dla eurozony. Pozornie więc sprawa wydaje się przesądzona. W praktyce jednak wcale tak być nie musi. Pisałem już na tych łamach, że w strefie euro narasta napięcie. Jego efektem jest m.in. wygrana populistów we Włoszech oraz wzrost nastrojów antyunijnych w kilku innych krajach obszaru wspólnej waluty. Szczególnie mocno...
W czwartek 7 czerwca mieliśmy, jako Rada, okazję być gościem, ale też w jakimś sensie współgospodarzem posiedzenia Parlamentarnego Zespołu na Rzecz Wspierania Przedsiębiorczości i Patriotyzmu Ekonomicznego. Okazję tę zawdzięczamy zaproszeniu przewodniczącego tego gremium, pana posła Adama Abramowicza. Doceniamy, że w gronie parlamentarzystów i ważnych urzędników, na czele z panią prezes Urzędu Zamówień publicznych, mogliśmy przedstawić nasze spostrzeżenia, dotyczące właśnie zamówień publicznych. W Radzie Gospodarczej Strefy Wolnego Słowa zajmujemy się tym tematem od kilku miesięcy. Pisałem już na portalu Niezależna.pl o licznych wydarzeniach, na których omawialiśmy problematykę zamówień m.in. z przedsiębiorcami. To dla nas ważna sprawa, bo jest też bardzo ważna dla polskiej gospodarki...
Po tygodniach szargania nerwów unijnym decydentom i tuzom finansjery Włochy mają w końcu nowy rząd. Utworzyła go egzotyczna koalicja Ruchu Pięciu Gwiazd i Ligi Północnej. Szefem gabinetu został profesor prawa Giuseppe Conte. Ten sam, któremu w pierwszym podejściu nie udało się sformować rządu ze względu na blokadę ze strony prezydenta Serio Mattarellego. Prounijny szef państwa próbował nie dopuścić do utworzenia gabinetu mocno krytycznego wobec unijnej polityki migracyjnej oraz strefy euro. Nad krajem zawisło widmo nowych wyborów, w których Włosi mieli zagłosować zgodnie z wolą rynków finansowych. Przynajmniej takie oczekiwania wyraził niemiecki komisarz Günther Oettinger. Jego zdawkowa wypowiedź w tym temacie mówi więcej o prawdziwym stosunku do demokracji ze strony unijnych elit niż...
Na tych łamach miałem już okazję pisać, jak ważne rzeczy dzieją się w instytucjach Unii Europejskiej i jak mało wiemy o tym tu, w Polsce. Przyzwyczailiśmy się do myślenia o Wspólnocie wyłącznie w aspekcie pobierania funduszy strukturalnych i innych środków pomocowych. Efekt jest taki, że w polskiej debacie publicznej bardzo rzadko pojawiają się kwestie stanowionego w Brukseli prawa. Zapominamy, jak ważne powstają tam regulacje i jak wielki wpływ mają na naszą gospodarkę. Tymczasem inni o tym pamiętają. Unia to miejsce, gdzie dochodzi do starcia potężnych interesów i silnego lobbingu. Gra jest warta świeczki, bo jedna dyrektywa, ba! jeden przepis tej dyrektywy może doprowadzić do rozkwitu lub upadku setki przedsiębiorstw, a nawet całe branże. Jednocześnie od pewnego czasu dochodzą do...
Już w najbliższy czwartek (17 maja) w Katowicach odbędzie się konferencja pt. „Firmy z kapitałem polskim na rynku budowlanym”. Jednym z elementów omawianych w jej ramach będą przetargi publiczne. Polityka inwestycyjna państwa jest bowiem realizowana w dużej mierze poprzez inwestycje budowlane. Podmioty publiczne, państwowe lub samorządowe, jako zamawiający, wydają i będą wydawać wiele miliardów złotych na drogi, mosty czy baseny. Ważne, aby takie przetargi były organizowane mądrze. Czyli po pierwsze, aby korzystały na nich polskie firmy z kapitałem polskim. Po drugie, aby już nigdy nie powtórzyła się dramatyczna sytuacja z 2012 r., kiedy to rodzime przedsiębiorstwa budowlane padały jedno po drugim. W tym celu konieczne jest coś, co można nazwać polityką przetargową – czyli takim...
Przed wprowadzeniem ograniczeń handlu w niedzielę nie brakowało głosów o katastrofalnych skutkach takiego ruchu dla gospodarki. Konsumpcja miała spaść na łeb, na szyję, hipermarkety ciąć zatrudnienie, bo ruch w interesie słabszy, bo dni pracy mniej niż dotychczas. To zaś oznaczałoby lądowanie na bruku dla tysięcy pracowników handlu. Znamy to bardzo dobrze – podobne przestrogi słyszeliśmy przed wprowadzeniem programu Rodzina 500+. Ten z kolei miał doprowadzić w krótkim czasie finanse publiczne na skraj bankructwa i nie przynieść żadnych skutków dla liczby urodzeń. Tymczasem dzieci rodzi się coraz więcej (chociaż wciąż zdecydowanie za mało), a finanse publiczne mają się zupełnie nieźle. Wystarczyło bowiem, aby państwo zaczęło ściągać podatki, które mu się słusznie należą. A dokładniej...
Rozwój naszej gospodarki uzależniony jest w znacznej mierze od tego, czy polskie firmy z polskim kapitałem będą miały dostęp do finansowania swojego rozwoju. Finansowanie jest bowiem dla przedsiębiorstwa jak paliwo. Samochód może być w świetnym stanie technicznym, jednak nie ruszy, kiedy bak jest pusty. Podobnie jest w biznesie: plany mogą być bardzo dobre, perspektywy ciekawe, a jednak wszystko stanie w miejscu. Powodem jest właśnie brak pieniędzy. W pewnym momencie rozwijania działalności gospodarczej przychodzi bowiem chwila, kiedy chciałoby się osiągnąć więcej, np. wybudować nową fabrykę, kupić kolejną nieruchomość czy dokonać przejęcia atrakcyjnej firmy. I tutaj pojawia się szklany sufit, który niezwykle ciężko jest przebić szczególnie małym i średnim firmom. Tym sufitem są środki...
Przed kilkoma tygodniami zajęliśmy się w Radzie tematem zamówień publicznych. Dokładnie chodzi o to, aby przedsiębiorstwa polskie z polskim kapitałem mogły skutecznie w tych przetargach startować i je wygrywać. Dotąd często nawet sam start w wyścigu o zrealizowanie publicznego zamówienia był praktycznie niemożliwy ze względu na liczne bariery formalne i finansowe. Dlatego w przetargach często startuje tylko jeden podmiot. To fatalna sytuacja. Tracą zarówno polskie przedsiębiorstwa, jak i zamawiający. Daleko nam na przykład do Skandynawów, gdzie przetargi z jedną ofertą należą do zdecydowanej rzadkości. W Polsce zaś to niemal norma. W konsekwencji tracimy wszyscy, całe społeczeństwo. Widząc, jakim problemem jest dla MSP kwestia zamówień publicznych, postanowiliśmy bliżej przyjrzeć się...
Ten rok ma być rokiem inwestycji. Silny impuls inwestycyjny ma pochodzić również od państwa. Przewidziane na ten cel środki budżetowe liczone są w miliardach złotych. To z jednej strony cieszy. Nasz kraj potrzebuje silnych bodźców prorozwojowych, wspieranych przez wydatki publiczne. Druga strona tej sprawy wiąże się jednak z pytaniem: do kogo trafią wydatkowane przez polskie państwo pieniądze? Innymi słowy, jaka część z tej inwestycyjnej puli powędruje do rodzimych firm, szczególnie tych małych i średnich? To sprawa niezwykle ważna i aktualna. Mamy bowiem bardzo przykre doświadczenia z minionych lat. Okres poprzedzający EURO 2012 miał być świetnym czasem dla firm budowlanych biorących udział w ówczesnych inwestycjach infrastrukturalnych. Entuzjazm szybko ustąpił miejsca ogromnemu...
Dane Narodowego Banku Polskiego dotyczące międzynarodowej pozycji inwestycyjnej netto naszego kraju nie napawają specjalnym entuzjazmem. W 2016 r. była ona ujemna (-1,129 bln zł.). Oznacza to, że Polska jest dłużnikiem netto zagranicy. Co więcej, także w minionym roku sytuacja ta nie uległa poprawie. Po trzech kwartałach 2017 r. byliśmy na jeszcze większym minusie, jeśli chodzi o ten wskaźnik. W relacji do PKB jest to -61 proc. W 2016 r. wypadaliśmy słabo, nawet jeśli chodzi o kraje naszego regionu, nieznacznie gorzej było tylko na Węgrzech (-61,2 proc.). Dużo lepiej zaś w Czechach (-24,6 proc.) czy na Litwie (-43,3 proc.). Tak słabej sytuacji nie da się zatem przypisać tylko specyfice naszego regionu. Pewnym optymizmem napawa wzrost wartości polskich aktywów zagranicznych, jaki...
Konstytucja, do czego nie trzeba nikogo przekonywać, to dokument fundamentalny. Zawarte są w nim wzorce, z którymi zgodne powinny być akty prawne niższej rangi. Z uwagą badają jej treść prawnicy, politolodzy i ustrojoznawcy. Od niedawna jednak konstytucja zaczęła być także przedmiotem zainteresowania przedsiębiorców. Chodzi jednak nie o dokument będący fundamentem ustroju państwa, ale o konstytucję dla biznesu. Pod pojęciem tym kryje się pakiet ustaw mający ułatwić zakładanie i prowadzenie działalności gospodarczej w Polsce. To niezwykle ważna kwestia. Patrzę na nią także pod kątem projektu „Kapitał Polonii”, nad jakim pracujemy w Radzie Gospodarczej Strefy Wolnego Słowa. Osobom zaangażowanym w ten projekt zależy na budowaniu pozytywnego wizerunku Polski także w wymiarze gospodarczym....
Liczba Polaków lub osób pochodzenia polskiego żyjących za granicą wynosi około 20 mln. To więcej niż liczy ludność niejednego państwa. Wielu z naszych rodaków utrzymuje lub chce utrzymywać ściślejsze kontakty z ojczyzną. To gigantyczny potencjał, z którego skorzystać może także polska gospodarka. Znaczna część polskiej emigracji to ludzie, którzy mieszkają w krajach zamożnych i wysoko rozwiniętych. Największa jest oczywiście Polonia amerykańska, licząca około 10 mln osób. Miliony naszych rodaków lub osób pochodzenia polskiego mieszkają jednak również m.in. w Europie Zachodniej czy Ameryce Południowej. Często odnoszą oni w tych miejscach sukcesy zawodowe i finansowe. Posiadają liczne doświadczenia biznesowe, unikalne know-how oraz środki finansowe tak potrzebne polskiej gospodarce....
Liczba Polaków lub osób pochodzenia polskiego żyjących za granicą wynosi około 20 mln. To więcej niż liczy ludność niejednego państwa. Wielu z naszych rodaków utrzymuje lub chce utrzymywać ściślejsze kontakty z ojczyzną. To gigantyczny potencjał, z którego skorzystać może także polska gospodarka. Znaczna część polskiej emigracji to ludzie, którzy mieszkają w krajach zamożnych i wysoko rozwiniętych. Największa jest oczywiście Polonia amerykańska, licząca około 10 mln osób. Miliony naszych rodaków lub osób pochodzenia polskiego mieszkają jednak również m.in. w Europie Zachodniej czy Ameryce Południowej. Często odnoszą oni w tych miejscach sukcesy zawodowe i finansowe. Posiadają liczne doświadczenia biznesowe, unikalne know-how oraz środki finansowe tak potrzebne polskiej gospodarce....
Przed kilkoma tygodniami media w Polsce obiegła informacja, że Komisja Europejska planuje wprowadzenie euro we wszystkich państwach Unii do 2025 r. Było to o tyle zastanawiające, że KE nie ma żadnych uprawnień, aby zmusić któreś z państw członkowskich będących poza strefą  do przyjęcia wspólnej waluty. Niemniej nawet sama sugestia na ten temat wzbudziła niepokój. Polska formalnie zobowiązała się do wprowadzenia euro w Traktacie Akcesyjnym. Dokument ten nie zawiera jednak konkretnej daty rezygnacji ze złotego. Co więcej, żeby wprowadzić unijny pieniądz w naszym kraju, konieczna jest także zmiana konstytucji. Innymi słowy, euro w Polsce jest możliwe tylko w warunkach szerokiego konsensusu politycznego. A na to w najbliższym czasie raczej się nie zanosi. Inna sprawa to skutki...

Pages