Jan Przemyłski

Jan Przemyłski
To nie żart! Amerykańska Agencja ds. Żywności i Leków dała zielone światło pierwszej w historii terapii opartej na grach wideo w leczeniu dzieci z ADHD. Mowa o grze EndeavorRX od Akili Interactive, wcześniej znanej jako Project EVO, która pomaga pokonać zaburzenia zespołu nadpobudliwości psychoruchowej z deficytem uwagi. Zespół nadpobudliwości psychoruchowej, zwany również ADHD, to nie choroba, lecz tak naprawdę zaburzenie rozwoju dziecka. Małoletni z tą przypadłością są nadmiernie pobudzeni, impulsywni, mają problem z utrzymaniem uwagi i samokontrolą. Nierzadko także bardzo emocjonalnie reagują na pozornie błahe sytuacje, często mają problem z poprawnym wyrażaniem emocji, a także nawiązywaniem prawidłowych relacji z rówieśnikami. ADHD występuje u około 5–8 proc. wszystkich dzieci....
Jan Przemyłski
Elon Musk, twórca SpaceX, poinformował, że jego firma zbuduje kilka „pływających portów kosmicznych”, z których rakiety wyruszać będą m.in. z misjami na Księżyc i Marsa. Takie rozwiązanie jest konieczne z tego względu, że start z lądu generuje ogromną ilość hałasu, który słyszany jest nawet kilkadziesiąt kilometrów dalej. Minęły ponad cztery tygodnie od pierwszego w historii prywatnego załogowego lotu na Międzynarodową Stację Kosmiczną (ISS). Tego przełomowego osiągnięcia dokonała firma ekscentrycznego wizjonera Elona Muska SpaceX przy współpracy z NASA. Światowi eksperci są zgodni, że właśnie otwiera się nowy rozdział dla prywatnych lotów w kosmos. Warto przypomnieć, że start rakiety z kapsułą, w której znajdowali się astronauci, odbył się z przylądka Canaveral na Florydzie. Jak się...
Jan Przemyłski
Od razu uspokajamy, że tytułowe „nieopodal” to około 1000 lat świetlnych od nas, tak że możemy spać spokojnie. Jednak to pierwszy tego typu obiekt odkryty w niedużej, jak na pomiary w kosmosie, odległości od Ziemi. Astronomowie ostrzegają, że w najbliższym czasie zaobserwujemy więcej czarnych dziur w sąsiedztwie naszego Układu Słonecznego. Czym są czarne dziury, każdy z nas mniej więcej wie – to gigantyczne obiekty, które pochłaniają wszystko, co znajdzie się w pobliżu. Występują w większości galaktyk. Masa w rdzeniu czarnej dziury jest tak skupiona i grawitacja jest tak wysoka, że nawet światło nie jest w stanie z niej uciec. Cechy tych tajemniczych obiektów są przedmiotem badań tysięcy astronomów na świecie. Kilkanaście dni temu świat nauki obiegła informacja, że zaobserwowano...
Jan Przemyłski
Mogą w nim zachodzić procesy o temperaturze nawet 200 milionów stopni Celsjusza, które zapewnią ogromne pokłady czystej energii – oto reaktor fuzyjny HL-2M zbudowany przez naukowców z Państwa Środka. Według ich zapewnień maszyna jeszcze w tym roku ma rozpocząć pracę. Kopalniane źródła energii, takie jak ropa, węgiel i gaz, to bez wątpienia jedne z najcenniejszych surowców dostępnych na świecie. Niejeden konflikt militarny prowadzony był właśnie o kontrolę nad ich wydobyciem. Od lat najtęższe umysły na tym świecie starają się stworzyć alternatywę dla energii wytwarzanej z paliw kopalnianych – powstają huby wiatrowe, fermy solarne. Jednak zapotrzebowanie na prąd wciąż rośnie i dlatego całkowite odejście od nieprzyjaznych środowisku elektrowni jest niemożliwe. Przełomem może jednak...
Jan Przemyłski
Pod koniec 2017 roku cały świat nauki żył informacją o pierwszym w historii astronomii przybyszu z otchłani kosmosu, który niczym pocisk przeleciał przez nasz Układ Słoneczny. Do dziś trwają spekulacje, jak powstał ten fascynujący obiekt. Nowe badania amerykańskich i chińskich naukowców mogą odpowiedzieć na to pytanie. 19 października 2017 roku Rob Weryk z Instytutu Astronomii Uniwersytetu Hawajów (IFA) zaobserwował na niebie dziwny obiekt. Miał około 400 metrów długości, ponad 40 metrów szerokości i kształtem przypominał ogromne cygaro. Pierwotnie oznaczono go jako A/2017 U1. Po badaniach trajektorii jego lotu naukowcy odkryli, że nadleciał z innego układu planetarnego. Natychmiast ochrzczono międzygwiezdnego gościa imieniem Oumuamua, co w języku hawajskim znaczy „pierwszy posłaniec...
Jan Przemyłski
Ponad 40 łóżek dla pacjentów wymagających intensywnej terapii medycznej, respiratory, defibrylatory, aparatura do USG i EKG, a to wszystko zamknięte w blisko 50-metrowym kadłubie airbusa A310 MedEvac. Samolot transportuje chorych na COVID-19 z Włoch, gdzie sytuacja jest najbardziej dramatyczna, do niemieckich placówek. Świat cały czas walczy z koronawirusem. Chociaż w epicentrum pandemii, czyli chińskim mieście Wuhan, społeczeństwo powoli zaczyna wracać do normalnego życia, to w innych zakątkach świata sytuacja nadal jest bardzo poważna. W Europie krajem, gdzie choroba COVID-19 spowodowała największą katastrofę, są Włochy. Liczba zakażonych już dawno przekroczyła 150 tys. – części z nich niestety nie udało się uratować. Na portalach społecznościowych można było znaleźć dramatyczne...
Jan Przemyłski
Jest prawie tak długi jak boisko piłkarskie, rozpiętość jego skrzydeł wynosi 88 metrów, a na swój pokład może zabrać nawet 250 tys. kg ładunku – oto An-225 Mriya, największy obecnie używany i najcięższy samolot transportowy. Kilka dni temu ten kolos przyleciał do Warszawy wypełniony sprzętem medycznym niezbędnym do walki z epidemią koronawirusa. W ciągu zaledwie czterech miesięcy pandemia koronawirusa sparaliżowała służby zdrowia prawie wszystkich państw na świecie. W niektórych krajach Europy zaczyna nawet brakować miejsca, aby zapewnić opiekę wszystkim zakażonym. Aby uniknąć takiego scenariusza, polski rząd wraz ze spółkami państwowymi m.in. z Chin ściąga do kraju środki ochrony osobistej i respiratory. Kilka dni temu do Polski dotarł kolejny tego typu transport, a dostarczył go...
Jan Przemyłski
Grupa polskich inżynierów zaprojektowała respirator, który można stworzyć w ciągu kilkudziesięciu godzin przy użyciu drukarki 3D. Co więcej, koszt produkcji nie przekroczy… 200 złotych! Jednak zanim urządzenie zostanie dopuszczone do użytku, niezbędne jest przeprowadzenie wnikliwych i czasochłonnych testów. W poprzednim numerze „GP”, w dziale Technika, opisywaliśmy, jak firmy specjalizujące się w druku 3D włączyły się w walkę z epidemią koronawirusa, produkując m.in. jednorazowe elementy niezbędne do funkcjonowania respiratorów, oprawki do gogli ochronnych, części do przyłbic medycznych, a nawet izolatki o rozmiarach średniej wielkości pokoju, w których osoby zarażone odbywały kwarantannę. Polscy inżynierowie rozpoczęli także prace nad projektami, które pomogłyby w minimalizowaniu...
Jan Przemyłski
Pandemia koronawirusa dosłownie zatyka systemy ochrony zdrowia w wielu państwach na całym świecie. Służbom brakuje maseczek ochronnych, gogli, rękawiczek jednorazowych itp. Niespodziewanie z pomocą przyszły firmy specjalizujące się w druku 3D, które dostarczają do szpitali m.in. jednorazowe elementy niezbędne do funkcjonowania respiratorów. Politycy, przedstawiciele świata nauki, a przede wszystkim lekarze i ratownicy medyczni nieustannie starają się powstrzymać zagrożenie wynikające z rozprzestrzeniającego się konornawirusa. Liczba pacjentów z potwierdzonym COVID-19 na świecie już w zeszłym tygodniu przekroczyła 210 tys. Eksperci ostrzegają, że minie jeszcze co najmniej kilka tygodni, zanim w Europie sytuacja zacznie powoli wracać do normalności. Oczywiście o ile sami będziemy...
Jan Przemyłski
Przyszłość energetyki bez wątpienia będzie opierała się głównie na odnawialnych źródłach. Odpowiadając na te wyzwania, inżynierowie nieustannie opracowują nowe urządzenia do produkcji zielonej energii. Niezwykle interesujący projekt zaprezentowała ostatnio jedna z polskich firm, która stworzyła przezroczyste szyby okienne… wytwarzające prąd. Naukowcy i inżynierowie z całego świata prześcigają się w pomysłach, jak w perspektywie kilkudziesięciu lat uniezależnić się od energii wytwarzanej z paliw kopalnianych i zamienić ją na tę ekologiczną, produkowaną z odnawialnych źródeł. Turbiny wiatrowe, elektrownie wodne, panele słoneczne… A teraz pojawiły się również szyby fotowoltaiczne, nadające się do montażu zarówno w domach, jak i samochodach. Co ciekawe, pomysłodawcami tego projektu są...
Jan Przemyłski
Autonomiczne samochody, samojezdne autobusy oraz humanoidalne androidy, które będą służyły pomocą wszystkim gościom – to tylko część futurystycznych projektów, jakie będziemy mogli podziwiać podczas tegorocznych Letnich Igrzysk Olimpijskich w Tokio. Wydarzenie ma być popisem możliwości technologicznych japońskich koncernów – szczególnie Toyoty. Tokio po raz pierwszy było gospodarzem letnich igrzysk w 1964 r. Już za kilka miesięcy stolica Kraju Kwitnącej Wiśni ponownie dostąpi zaszczytu organizacji tej jednej z najważniejszych imprez sportowych na świecie. Zawodnicy tegorocznej edycji będą rywalizować w 37 dyscyplinach. Co ciekawe, budżet przeznaczony na olimpiadę to trochę ponad 3 miliardy dolarów, natomiast ten przeznaczony na infrastrukturę to blisko 5 miliardów dolarów. Jak...
Jan Przemyłski
Nerwica, różnego rodzaju fobie, zaburzenia obsesyjno-kompulsyjne – m.in. te przypadłości już niedługo będziemy mogli leczyć za pomocą wirtualnej rzeczywistości. Brytyjska firma związana z Uniwersytetem w Oxfordzie otrzymała od inwestorów 10 milionów funtów na rozwój opracowanej przez siebie psychoterapii. Wyobraźmy sobie, że siedzimy wygodnie na kanapie, zakładamy okulary i nagle wszystko jest inaczej: znikają meble, telewizor i kwiaty w doniczkach. Zamiast w salonie, w jednej chwili znajdujemy się na skraju wulkanu lub na plaży nad oceanem. Tak właśnie działają gogle VR (virtual reality), które podbijają serca maniaków gier na całym świecie. Okulary składają się z dwóch ekranów (po jednym dla każdego oka) oraz zestawu czujników rejestrujących ruch urządzenia. Co więcej, umożliwiają...
Jan Przemyłski
Od kilku lat NASA informowała, że zamierza udostępnić Międzynarodową Stację Kosmiczną sektorowi komercyjnemu. Teraz agencja zaczyna realizować tę wizję – właśnie poinformowała, że wybrano firmę, która zbuduje pierwszy komercyjny moduł dla ISS. To w nim będą mieszkali kosmiczni turyści. Praca Międzynarodowej Stacji Kosmicznej (ISS) rozpoczęła się w 1998 roku – to wtedy zostały wyniesione na orbitę i połączone ze sobą pierwsze moduły. Dziś jest ich tam w sumie 16, co umożliwia jednoczesne przebywanie sześciu członków stałej załogi. ISS odwiedziło już ponad 170 astronautów. Głównym zadaniem stacji jest pełnienie funkcji kosmicznego laboratorium, w którym naukowcy z wielu krajów realizują różnego rodzaju badania i eksperymenty. Jednak utrzymywanie tak dużego obiektu na orbicie kosztuje...
Jan Przemyłski
Reaktory jądrowe kojarzą nam się z ogromnymi elektrowniami, w których praca wiąże się z pewnym ryzykiem. Błąd, bo właśnie nadeszła nowa era w tej dziedzinie energetyki. Firma NuScale pracuje nad projektem małych reaktorów jądrowych, które są bezpieczniejsze od tradycyjnych i mogłyby być instalowane na miejskich osiedlach mieszkaniowych. Ostatnie lata zaowocowały ogromnym rozwojem Odnawialnych Źródeł Energii. Turbiny wodne, panele fotowoltaiczne i wiatraki (których na polskim wybrzeżu do 2040 roku ma zostać zainstalowanych ponad tysiąc) to bez wątpienia przyszłość branży energetycznej, jednak mimo to naukowcy i inżynierowie na całym świecie nie rezygnują z pracy nad reaktorami jądrowymi nowych generacji. Tego typu rozwiązania mocno wspiera między innymi Bill Gates, który twierdzi, że...
Jan Przemyłski
Pojazdy elektryczne i autonomiczne to bez wątpienia przyszłość motoryzacji, i to nie tylko dlatego, że nie emitują spalin, lecz także ze względów bezpieczeństwa. Jednak co może łączyć futurystyczne auta z dzisiejszymi smartfonami? Odpowiedź poniżej. Szybko rozwijający się rynek e-pojazdów doprowadził do powstania pięciostopniowej skali klasyfikującej jazdę autonomiczną. Poziom pierwszy pozwala m.in. na utrzymywanie jednej prędkości, odpowiedniej odległości od innych użytkowników ruchu oraz wspomaganie hamowania w awaryjnej sytuacji. Na stopniu wyżej auto może autonomicznie jechać prosto, pozostaje na wybranym pasie, a w przypadku korków na drodze przejmie prowadzenie, kierowanie i hamowanie. Na poziomie trzecim pokładowe systemy są w stanie przejąć wszelkie funkcje prowadzenia pojazdu...
Jan Przemyłski
Lodówki, które analizują, jakie produkty kupiliśmy i które potrawy można z nich przygotować, mikrofalówki reagujące na nasz głos, a także kompaktowe maszyny do hodowli ekologicznych warzyw – m.in. te urządzenia cieszyły się ogromnym zainteresowaniem podczas tegorocznych targów Consumer Electronics Show w Las Vegas. Inteligentne AGD bez wątpienia odmienią nasze domy i mieszkania. Od 7 do 10 stycznia Las Vegas ponownie zamieniło się w światową stolicę nowych technologii, a to za sprawą słynnych targów Consumer Electronics Show (CES). W tym roku odbyła się 53. edycja tego prestiżowego wydarzenia, a zaprezentowane na niej futurystyczne projekty z różnych branż będą miały duży spływ na nasze codzienne funkcjonowanie. W poprzednim numerze „GP” przedstawiliśmy państwu najciekawsze pomysły z...
Jan Przemyłski
Co pierwsze przychodzi nam na myśl, gdy słyszymy nazwę Sony? Telewizory, telefony, sprzęt audio, konsole? Otóż podczas tegorocznych targów CES marka postanowiła zaprezentować swój nowy produkt, którym jest… autonomiczny, elektryczny samochód. Jego parametry robią wrażenie. Jak co roku w styczniu Las Vegas nacztery dni (7.01 – 10.01) zamieniło się w światową stolicę najnowszych technologii, a to dzięki targom Consumer Electronics Show (CES). Wydarzenie przyciąga największe marki z branży m.in. elektronicznej, motoryzacyjnej i kosmicznej, które przed gronem ekspertów i pasjonatów tematu prezentują swoje futurystyczne projekty. Bez wątpienia jednym z największych zaskoczeń podczas tegorocznej edycji wydarzenia był autonomiczny i elektryczny pojazd Sony. Vision-S, bo tak nazwano ten...
Jan Przemyłski
Motoryzacja przyszłości będzie fascynująca – tym stwierdzeniem można podsumować tegoroczne targi nowych technologii CES w Las Vegas. Zaprezentowano tam samojezdne auta, latające taksówki, ale projektem, na który watro zwrócić szczególną uwagę, jest... jeżdżący miejski fotel firmy SEGWAY. Niestety, podczas jego prezentacji doszło do niespodziewanego wypadku. Na naszych łamach często opisujemy futurystyczne środki transportu, takie jak latające motocykle i taksówki, samojezdne ciężarówki, a nawet rakiety kosmiczne. Jednak to, co zaprezentowała marka SEGWAY podczas tegorocznych targów Consumer Electronics Show (CES) w Las Vegas, bez wątpienia jest jednym z najoryginalniejszych rozwiązań, które wzięliśmy pod lupę. Amerykańska firma zyskała sławę, przedstawiając projekt dwukołowego,...
Jan Przemyłski
Pod koniec 2018 r. światem wstrząsnęła wiadomość o przeprowadzeniu pierwszej w historii modyfikacji genetycznej u dzieci, która miała skutkować odpornością na wirusa HIV. Okazało się, że eksperyment nie dość, że nie przyniósł oczekiwanych rezultatów, to jeszcze negatywnie wpłynie na życie osób, na których go przeprowadzono. Jego autor trafił już za kratki. Eksperyment przeprowadzony blisko półtora roku temu przez He Jiankui bez wątpienia był tym, który wywołał wówczas największe emocje w świecie nauki. Chiński naukowiec wykorzystał metodę CRISPR/Cas9 do edycji genów, aby zmodyfikować DNA dzieci. Skutkiem tego „tuningu” miała być odporność na wirusa HIV, który może przekształcać się w AIDS. Warto zaznaczyć, że zdecydowana większość specjalistów z dziedziny genetyki, a nawet chiński...
Jan Przemyłski
Chiny zakończyły budowę gigantycznej anteny radiowej, której powierzchnia jest pięciokrotnie większa od powierzchni Nowego Jorku. Emituje ona fale o niskiej częstotliwości, które mogą być używane do komunikowania się z okrętami podwodnymi pływającymi na dużych głębokościach. Eksperci ostrzegają jednak, że praca anteny może być niebezpieczna dla zdrowia. Niedawno na naszych łamach informowaliśmy o planach chińskiego rządu dotyczących połączenia 11 miast, w tym Hongkongu, Makau i Kantonu, i stworzenia jednej wielkiej metropolii o nazwie Greater Bay Area. Teraz świat obiegła wiadomość o kolejnym gigantycznym projekcie Państwa Środka. Chodzi o największą antenę na świecie, której powierzchnia jest pięciokrotnie większa od powierzchni Nowego Jorku. WEM – bo tak ją nazwano – powstała w...
Jan Przemyłski
Jakiej wielkości jest największa choinka na świecie? Gdzie spotkamy największe grupy najbliższych współpracowników Świętego Mikołaja – elfów? Ile rekordów pobiły świąteczne hity amerykańskiej wokalistki Mariah Carey i brytyjskiego zespołu Wham? Odpowiedzi na te pytania znajdziecie Państwo poniżej. W tym tygodniu postanowiliśmy przyjrzeć się najbardziej zwariowanym rekordom, które padły przy okazji przygotowań do świąt Bożego Narodzenia. Po pierwsze, choinka. Jest ona podstawowym elementem dekoracji każdego wnętrza w grudniu. Sztuczna czy żywa – to nieistotne, najważniejsze, żeby była kolorowa. Największa „choinka” na świecie rozbłysła w Ijsselstein w Holandii. Na kształt świątecznego drzewka zaaranżowany został 360-metrowy maszt transmisyjny Gerbrandytoren. W tym roku choinka została...
Jan Przemyłski
Władze Związku Nauczycielstwa Polskiego próbują wprowadzać niezrozumiały zamęt w szkołach, co jakiś czas organizując różne akcje. Trudno zorientować się w żądaniach związkowców. Pan Sławomir Broniarz mówi o wyższych wynagrodzeniach nauczycieli, natomiast nie precyzuje swoich postulatów – mówi minister edukacji narodowej Dariusz Piontkowski w rozmowie z Janem Przemyłskim. Stanął Pan ponownie na czele resortu edukacji narodowej. Jakie cele wyznacza Pan sobie na najbliższe miesiące? W pierwszej kolejności będziemy zajmowali się nowelizacją dwóch rozporządzeń związanych z wynagrodzeniem nauczycieli. Od stycznia znacząco wzrasta wynagrodzenie minimalne, ale okazało się, że zasadnicza pensja pedagogów z mniejszym stażem pracy wynosiłaby mniej niż płaca minimalna. Dlatego uznaliśmy, że...
Jan Przemyłski
Potężna eksplozja i ogromne kłęby białego dymu – tak zakończyły się pierwsze testy rakiety Starship Mk1 konstruowanej przez inżynierów SpaceX, która miała służyć m.in. do podróży na Księżyc i Marsa. Elon Musk, właściciel kosmicznego konsorcjum, poinformował, że jego eksperci już rozpoczęli prace nad budową bardziej zaawansowanej wersji pojazdu. To zabrzmi dość niedorzecznie, ale myślę, że moglibyśmy wylądować na Księżycu za niecałe dwa lata. (…) Z pewnością w przypadku pojazdu, którego konstrukcja nie została ukończona, jest to ryzykowne stwierdzenie, ale myślę, że dwa lata to realny termin. Rok lub dwa lata później powinno udać się wysłać tam załogę – wyznał Elon Musk kilka tygodni temu przy okazji pytania, kiedy jego firma (SpaceX) będzie gotowa organizować regularne misje na srebrny...
Jan Przemyłski
„Wysyłam tego tweeta z kosmosu przez satelitę Starlink” – tak brzmi historyczna wiadomość wysłana przez Elona Muska za pośrednictwem tzw. orbitalnego internetu. 42 tysięcy satelitów, które docelowo złożą się na projekt, sprawią, że przesyłanie danych będzie możliwe nawet z najodleglejszych zakamarków naszej planety. Odkąd Elon Musk zbił gigantyczną fortunę na firmie PayPal, regularnie zaskakuje świat nowymi technologiami i rozwiązaniami z najróżniejszych dziedzin. Na łamach „GP” wielokrotnie opisywaliśmy plan kolonizacji Marsa i wizje komercyjnych lotów w kosmos, które mają być możliwe dzięki przedsiębiorstwu SpaceX – kolejnemu, które stworzył miliarder urodzony w RPA. Ponadto Musk zarządza Teslą, jest także pomysłodawcą futurystycznej kolei HyperLoop, a ostatnio jego inżynierowie...
Jan Przemyłski
18 miliardów kilometrów – mniej więcej w takiej odległości od Ziemi znajduje się teraz sonda Voyager-2. Oznacza to, że jest drugim w historii urządzeniem (po sondzie Voyager-1) zbudowanym przez człowieka, które przekroczyło granicę naszego Układu Słonecznego. Co więcej, satelita cały czas dostarcza NASA dane pozwalające odkryć tajemnice najodleglejszych zakątków kosmosu. Voyager-2 został wystrzelony z Przylądka Canaveral 20 sierpnia 1977 roku. Przestrzeń kosmiczną eksploruje więc od ponad 42 lat. Początkowym celem misji było sfotografowanie dwóch gazowych olbrzymów: Jowisza i Saturna. Jednak sonda sprawowała się na tyle dobrze, że naukowcy z Amerykańskiej Narodowej Agencji Aeronautyki i Przestrzeni Kosmicznej przeprogramowali ją w ten sposób, aby zbadała także pozostałe planety...
Jan Przemyłski
Z okazji 50. rocznicy pierwszego lądowania człowieka na Księżycu kilka miesięcy temu NASA zapowiedziała rychły powrót na naszego naturalnego satelitę. Podobne deklaracje złożyła Chińska Narodowa Agencja Kosmiczna. Teraz jednak do wyścigu dołączyła prywatna firma SpaceX, należąca do miliardera Elona Muska. To jest mały krok dla człowieka, ale wielki skok dla ludzkości – powiedział Neil Armstrong 21 lipca 1969 r. po postawieniu swojej stopy na pokrytej pyłem powierzchni Księżyca. Pięćdziesiąt lat po tym historycznym wydarzeniu Amerykańska Narodowa Agencja Aeronautyki i Przestrzeni Kosmicznej (NASA) zapowiedziała program Artemis, w ramach którego na naszego naturalnego satelitę ponownie wysłana zostanie misja załogowa. W ramach misji Artermis-1 w przyszłym roku odbędzie się pierwszy...
Jan Przemyłski
2700 km/h – z taką prędkością będzie latał naddźwiękowy pasażerski odrzutowiec zbudowany przez prywatną amerykańską firmę na wzór legendarnego Concorde’a. Overture – bo tak nazwano tę maszynę – ma rozpocząć pierwsze podniebne testy jeszcze w tym roku. Minęło szesnaście lat od momentu, kiedy naddźwiękowy samolot typu Concorde (do dziś przez wielu uważany za ikonę lotnictwa) został wycofany z użytku – swój ostatni lot wykonał 24 października 2003 roku. Powodem tej decyzji była jedyna w historii projektu katastrofa z 25 lipca 2000 roku. Według ekspertów sądowych tragedię spowodował metalowy element, na jaki maszyna najechała podczas startu. To wywołało uszkodzenie, a następnie pożar zbiornika paliwa. W katastrofie życie straciło 113 osób (w tym dwie obywatelki Polski). Jednak do tamtej...
Jan Przemyłski
Od początku września oczy astronomów i miłośników kosmosu z całego świata zwrócone są na jeden obiekt – kometę 2I/Borisov, która przybyła do naszego Układu Słonecznego z innego układu planetarnego. Polscy naukowcy z Uniwersytetu Jagiellońskiego odkryli właśnie kilka tajemnic tego fascynującego, drugiego w historii, międzygwiezdnego przybysza. Kilka tygodni temu na łamach „GP” informowaliśmy, że 30 sierpnia 2019 roku astronom amator Giennadij Borysov obserwując niebo na Półwyspie Krymskim, dostrzegł dziwny obiekt poruszający się w nietypowy sposób. Dalsze analizy ujawniły, że ciało leci z ogromną prędkością i ma hiperboliczną orbitę, a to oznacza, że 2I/Borisov (jak nazwano międzygwiezdnego przybysza) pochodzi z obcego układu, o którym nie mamy żadnych informacji. Wiemy natomiast, że...
Jan Przemyłski
Czy życie pozaziemskie mogło się rozwinąć tuż pod naszym nosem, a konkretniej na jednym z księżyców Saturna, gdzie znajduje się podwodny ocean? W cząsteczkach wystrzeliwanych z gejzerów znajdujących się na jego powierzchni naukowcy z NASA odkryli związki zawierające tlen i azot. Saturn – szósta planeta od Słońca – jest jednym z najciekawszych ciał niebieskich w naszym Układzie Słonecznym ze względu na pierścienie, jakie go otaczają. Składają się one głównie z lodu i w mniejszej ilości z odłamków skalnych. Co ciekawe, Saturn ma 62 księżyce, a jeden z nich od dłuższego czasu wzbudza ogromne zainteresowanie naukowców z amerykańskiej Narodowej Agencji Aeronautyki i Przestrzeni Kosmicznej. Chodzi o Enceladusa – NASA poinformowała niedawno, że w gejzerach tryskających z jego powierzchni...
Jan Przemyłski
To może być katastrofa dla tzw. influencerów i gwiazd mediów społecznościowych! Facebook rozważa ukrycie popularnych „lajków” pod treściami wyświetlanymi na tablicy aktualności w serwisie. Co ciekawe, takie rozwiązanie ma uchronić użytkowników przed… zazdrością i porównywaniem się z innymi. Facebook to bez wątpienia największy serwis społecznościowy na świecie, a jego integralną częścią DNA od momentu powstania były tzw. lajki. Są one swego rodzaju wyznacznikiem popularności wśród znajomych oraz sposobem na życie dla influencerów, czyli gwiazd mediów społecznościowych, które są znane głównie z tego, że… publikują swoje zdjęcia. Różne firmy m.in. z branż kosmetycznej, elektronicznej i turystycznej proponują osobom z dużą liczbą obserwujących swoje produkty lub usługi w zamian za reklamę...
Jan Przemyłski
Niedaleko miasta Turek w województwie wielkopolskim powstanie największa w naszym regionie Europy elektrownia fotowoltaiczna. Docelowo jej moc wyniesie 600 megawatów, czyli odpowiadać będzie za 3 proc. energii wytwarzanej z odnawialnych źródeł energii. Produkcja energii elektrycznej przy wykorzystaniu paliw kopalnianych takich jak węgiel kamienny, ropa naftowa czy gaz ziemny wiąże się z ogromnym skażeniem środowiska naturalnego. Przez dekady ludzkość ignorowała niebezpieczeństwa związane z tym procederem, aż kondycja naszej planety znalazła się w opłakanym stanie. Aby zapobiec dalszej dewastacji Ziemi, konieczne jest inwestowanie w sektor odnawialnych źródeł energii. W lipcu br. na łamach „GP” pisaliśmy o uruchomieniu największej farmy solarnej na świecie – Noor Abu Dhabi. Znajduje...
Jan Przemyłski
Szkoła ma być apolityczna, a jeśli nauczyciele będą łamali tę zasadę, to dyrektor powinien natychmiast zareagować. Jeśli te działania będą niewystarczające, wówczas należy przekazać taką informację do kuratorium oświaty. Odmienne poglądy polityczne czy stosunek do akcji protestacyjnej nie mogą być powodem do jakichkolwiek form dyskryminowania – mówi minister edukacji narodowej. Rozmawia Jan Przemyłski *Czy w najbliższych tygodniach możemy się spodziewać wznowienia akcji protestacyjnej przez środowisko nauczycieli? W tej chwili nie spodziewałbym się żadnych działań strajkowych. Ze względów formalnych kontynuowanie protestu sprzed wakacji jest niemożliwe, m.in. dlatego, że zmieniły się postulaty związków zawodowych. Należałoby na nowo rozpocząć postępowanie związane ze sporem zbiorowym...
Jan Przemyłski
W regionie staram się tworzyć realną alternatywę polityczną dla Jacka Jaśkowiaka, który prowadzi tutaj rewolucję cywilizacyjno-obyczajową, opartą na ideologii gender i środowiskach LGBT. Jeśli chodzi o sprawy ogólnopolskie, to moimi głównymi zadaniami będą kwestie związane z ochroną życia oraz tradycyjnym modelem rodziny, a także dokończenie reformy wymiaru sprawiedliwości – mówi dr Bartłomiej Wróblewski, kandydat PiS do Sejmu.   Kampania wyborcza trwa w najlepsze. Debata publiczna momentami przypomina pole bitwy – język jest coraz bardziej agresywny, a produkcja tzw. fake newsów coraz większa. Co sądzi Pan o takim sposobie mobilizowania wyborców? Nie odpowiada mi taki model polityki. Osobiście staram się prowadzić politykę opartą na merytorycznej dyskusji, a nie na wywoływaniu...
Jan Przemyłski
Od początku września oczy astronomów i miłośników kosmosu z całego świata zwrócone są na jeden obiekt – kometę C/2019 Q4, która przybyła do naszego Układu Słonecznego z innego układu planetarnego. To dopiero drugi obiekt w historii badań kosmosu, o którym wiemy, że narodził się w niezbadanej dotąd części galaktyki. Blisko dwa lata temu światem nauki wstrząsnęło odkrycie pierwszej w historii komety, która przyleciała z innego układu planetarnego. Astronomowie natychmiast ochrzcili międzygwiezdnego gościa mianem Oumuamua, co w języku hawajskim znaczy „Pierwszy Posłaniec”. Kształtem przypominał on gigantyczne cygaro, to natomiast rozpaliło wyobraźnię miłośników teorii spiskowych, którzy podejrzewali, że to może być statek obcej cywilizacji. NASA rozważała wysłanie sondy kosmicznej w...
Jan Przemyłski
NASA wszczęła dochodzenie w związku z podejrzeniem popełnienia pierwszego w historii przestępstwa w kosmosie, a konkretnie na Międzynarodowej Stacji Kosmicznej. Anne McClain, zdeklarowana homoseksualna astronautka, miała włamać się na konto swojej byłej żony, używając do tego komputera zainstalowanego na pokładzie ISS. Jesteśmy świadkami otwierania zupełnie nowego rozdziału w dziedzinie kryminologii. Niebawem w prawie karnym powinny pojawiać się nowe pojęcia, które będą kodyfikowały przestępstwa popełnione nie tylko na Ziemi. Amerykańska Agencja Kosmiczna poinformowała, że rozpoczęła śledztwo w związku z podejrzeniem popełnienia przestępstwa na Międzynarodowej Stacji Kosmicznej (ISS) przez jedną ze swoich astronautek. Anne McClain została oskarżona o to, że na początku 2019 roku,...
Jan Przemyłski
Magazynowanie energii z odnawialnych źródeł nadal stanowi wyzwanie. Jednak zespół szwajcarskich inżynierów opracował betonową wieżę, która w innowacyjny sposób ma rozwiązać ten problem, zamieniając energię kinetyczną w elektryczną i odwrotnie. Start-up dostał właśnie dofinansowanie w wysokości 110 mln dolarów na swój projekt. Zewsząd zalewają nas informacje o tym, jak bardzo zanieczyszczona jest nasza planeta. Głównym sprawcą takiego stanu rzeczy jest oczywiście człowiek. Stąd też młodzi naukowcy i inżynierowie z całego świata prześcigają się w pomysłach, jak ratować nasze środowisko. Rządy wielu krajów decydują się na odejście od paliw kopalnianych i systematyczne zastępowanie ich odnawialnymi źródłami energii. Jednak nadal problemem jest magazynowanie tak pozyskanego prądu....
Jan Przemyłski
„Bij bolszewika”, „Bitwa warszawska”, „Modlitwa o wschodzie słońca”, „Podziemna armia powraca”, „Biały krzyż” oraz „Warszawskie dzieci” – to tylko część słynnych patriotycznych utworów, które można było usłyszeć w ubiegły czwartek podczas festynu „Nam twierdzą będzie każdy próg”, zorganizowanego w warszawskim Teatrze Palladium z okazji 99. rocznicy Bitwy Warszawskiej. Podobnie jak w poprzednich latach, Polacy tłumnie przybyli 15 sierpnia do Warszawy, aby wspólnie świętować 99. rocznicę jednego z największych zwycięstw w historii naszego kraju – „Cudu nad Wisłą”. W tym roku o aurę nie trzeba było się martwić, gdyż wydarzenie zostało zorganizowane w stołecznym Teatrze Palladium. Koncert rozpoczął się o godzinie 18, a zgromadzonych na miejscu gości oraz widzów Telewizji Republika, którzy...
Jan Przemyłski
Blisko rok temu świat obiegła informacja, że chiński naukowiec zmodyfikował genetycznie dzieci kilku par świeżo upieczonych rodziców, i to bez ich wiedzy. Eksperyment został uznany za skrajnie niemoralny i nieetyczny. Aby zapobiec tego typu sytuacjom w przyszłości, chiński rząd postanowił uregulować tę kwestię prawnie. Na łamach „Gazety Polskiej” kilkakrotnie opisywaliśmy szokujący eksperyment przeprowadzony przez chińskiego naukowca He Jiankuiego, który zdecydował się zmodyfikować genetycznie dzieci bliżej nieokreślonej liczby par świeżo upieczonych rodziców. Z pomocą potężnego narzędzia biotechnologii, czyli CRISPR-Cas9 (metoda inżynierii genetycznej pozwalająca na manipulacje genomem danego organizmu), usunięto im gen CCR5, którego brak w genomie ludzi skutkuje odpornością na...
Jan Przemyłski
Grupie chińskich naukowców na dwóch wyspach w prowincji Guangdong udało się prawie całkowicie wytępić populację jednego z najbardziej inwazyjnych gatunków komara. Co ciekawe, osiągnęli to jedynie dzięki ograniczeniu zdolności reprodukcyjnej zarówno samców, jak i samic. Komary to jedne z najbardziej irytujących owadów –  gdy zabłąkają się wieczorem do naszej sypialni, spokojny sen staje się niemożliwy. Jednak to nie wszystko. Mają jeszcze jedną, dużo groźniejszą wadę – mogą przenosić niebezpieczne choroby, na przykład malarię, wirus Zika czy gorączkę denga. Zespół chińskich naukowców postanowił rozwiązać problem tych uciążliwych owadów. W ramach eksperymentu na dwóch wyspach prowincji Guangdong badaczom udało się zredukować populację żeńskich osobników azjatyckiego komara...
Jan Przemyłski
Sterowanie komputerem, smartfonem, telewizorem i wieloma innymi urządzeniami elektronicznymi jedynie za pomocą myśli – brzmi nierealnie? Już niedługo to może być codzienność, a to za sprawą specjalnego implantu instalowanego w mózgu, nad którym pracuje firma Elona Muska. Pierwsze testy na ludziach mogą rozpocząć się już w 2020 r. Odkąd Elon Musk zbił fortunę na firmie PayPal, regularnie zaskakuje świat nowymi technologiami i rozwiązaniami m.in. z dziedziny transportu publicznego oraz podróży kosmicznych. W poprzednim tygodniu ekscentryczny miliarder (urodzony w RPA) ujawnił kolejny projekt, nad którym pracują zatrudnieni przez niego naukowcy. Chodzi o budowę interfejsu mózg-komputer. Prace są bardzo zaawansowane. Musk na konferencji prasowej poinformował, że firma Neuralink (której...
Jan Przemyłski
Odprawa na lotnisku w kilkanaście sekund? To możliwe dzięki inteligentnym dokumentom i biometrycznym bramkom, które funkcjonują już na dwóch polskich lotniskach. Dzięki tej technologii dostanie się na pokład samolotu może być równie proste jak skorzystanie z metra. Każdy, kto choć raz leciał samolotem, wie, że zanim dostaniemy się na pokład maszyny, musimy przejść kilka różnych, czasochłonnych kontroli. Jednak już niedługo podróżujący będą mogli zaoszczędzić nawet kilkadziesiąt minut dzięki samodzielnej odprawie, bez kontaktu z funkcjonariuszem Straży Granicznej. Umożliwią ją biometryczne bramki ABC (ang. Automated Border Control – Automatyczna Kontrola Graniczna). Jak wygląda taka odprawa? Wystarczy przyłożyć do czytnika odpowiednią stroną biometryczny dokument (paszport lub e-dowód...
Jan Przemyłski
Kanadyjski start-up JD Composites stworzył innowacyjny sposób przekształcania odpadów z tworzyw sztucznych w przyjazne dla środowiska mieszkania. Inżynierowie zaprezentowali niedawno dom, który wykonany został z ponad 612 tys. plastikowych butelek i – co istotne – jest również odporny na huragany. Na łamach „GP” wielokrotnie opisywaliśmy ciekawe pomysły na redukcję odpadów z tworzyw sztucznych, zalegających już we wszystkich zakątkach naszej planety. Jednak rozwiązanie dwóch kanadyjskich inżynierów z pewnością można nazwać pionierskim. Stworzyli oni dom, którego konstrukcja jest wykonana z przetworzonych butelek plastikowych. Zużyli ich ponad 612 tys., rozdrabniając je na granulki, a następnie tworząc z nich bloki tworzywa. Powstały materiał jest odporny na wilgoć, pleśń, a także...
Jan Przemyłski
3,2 miliona paneli fotowoltaicznych i moc szczytowa aż 1177 MW, która zapewni energię elektryczną dla ponad 100 tys. gospodarstw – tak w wielkim skrócie można scharakteryzować otwartą niedawno największą farmę solarną Noor Abu Dhabi. Inwestycja została zrealizowana niedaleko stolicy Zjednoczonych Emiratów Arabskich. Wykorzystywanie paliw kopalnianych takich jak węgiel kamienny, ropa naftowa czy gaz ziemny do produkcji energii elektrycznej wiąże się z ogromnym skażeniem środowiska naturalnego. Przez wiele lat nie przejmowaliśmy się tym problemem, aż sytuacja stała się naprawdę niebezpieczna. Aby zapobiec dalszej dewastacji naszej planety, konieczne jest inwestowanie w rozwój technologii związanych z odnawialnymi źródłami energii. Państwem, z którego możemy w jakimś stopniu brać...
Jan Przemyłski
Chińska straż graniczna instaluje oprogramowanie do nadzoru na telefonach komórkowych obcokrajowców odwiedzających region Xinjiang (w północno-zachodniej części kraju). Pod kontrolą służb są m.in. e-maile, wiadomości SMS, kontakty oraz lokalizacja turystów. Cenzura internetu, a także wszelkiego rodzaju inwigilowanie swoich obywateli to niestety normalne praktyki władz Chińskiej Republiki Ludowej. Na łamach „GP” wielokrotnie opisywaliśmy chociażby tzw. System Oceny Obywateli, który wdrożono blisko półtora roku temu. Przypomnijmy, że każdy mieszkaniec Państwa Środka ma swój profil na rządowej platformie, na której określa się jego „rating”. Jeśli dokona jakiegoś przestępstwa albo (to nie żart!) wyprowadzi psa bez smyczy czy napije się piwa w nieodpowiednim miejscu, zostaną mu odjęte...
Jan Przemyłski
Na łamach „GP” wielokrotnie opisywaliśmy projekty autonomicznych latających taksówek. Okazuje się, że ten pomysł rodem z filmów science-fiction już za pięć lat może stać się codziennym udogodnieniem, gdyż Francuzi chcą uruchomić flotę tych pojazdów podczas Olimpiady w 2024 roku organizowanej w Paryżu. Niemal każdej dużej imprezie sportowej towarzyszy paraliż komunikacyjny miasta, w którym jest ona organizowana. Dzieje się tak za sprawą kibiców, którzy wierni swoim reprezentacjom bądź ulubionym drużynom podróżują za nimi po całym świecie. Jednym z największych wydarzeń w sporcie bez wątpienia są Igrzyska Olimpijskie. Nie dość, że samych uczestników jest nawet kilka tysięcy, to jeszcze można się spodziewać turystów z kilkudziesięciu krajów zgromadzonych w tym samym czasie i miejscu....

Pages