Jan Przemyłski

Jan Przemyłski
„Wysyłam tego tweeta z kosmosu przez satelitę Starlink” – tak brzmi historyczna wiadomość wysłana przez Elona Muska za pośrednictwem tzw. orbitalnego internetu. 42 tysięcy satelitów, które docelowo złożą się na projekt, sprawią, że przesyłanie danych będzie możliwe nawet z najodleglejszych zakamarków naszej planety. Odkąd Elon Musk zbił gigantyczną fortunę na firmie PayPal, regularnie zaskakuje świat nowymi technologiami i rozwiązaniami z najróżniejszych dziedzin. Na łamach „GP” wielokrotnie opisywaliśmy plan kolonizacji Marsa i wizje komercyjnych lotów w kosmos, które mają być możliwe dzięki przedsiębiorstwu SpaceX – kolejnemu, które stworzył miliarder urodzony w RPA. Ponadto Musk zarządza Teslą, jest także pomysłodawcą futurystycznej kolei HyperLoop, a ostatnio jego inżynierowie...
Jan Przemyłski
18 miliardów kilometrów – mniej więcej w takiej odległości od Ziemi znajduje się teraz sonda Voyager-2. Oznacza to, że jest drugim w historii urządzeniem (po sondzie Voyager-1) zbudowanym przez człowieka, które przekroczyło granicę naszego Układu Słonecznego. Co więcej, satelita cały czas dostarcza NASA dane pozwalające odkryć tajemnice najodleglejszych zakątków kosmosu. Voyager-2 został wystrzelony z Przylądka Canaveral 20 sierpnia 1977 roku. Przestrzeń kosmiczną eksploruje więc od ponad 42 lat. Początkowym celem misji było sfotografowanie dwóch gazowych olbrzymów: Jowisza i Saturna. Jednak sonda sprawowała się na tyle dobrze, że naukowcy z Amerykańskiej Narodowej Agencji Aeronautyki i Przestrzeni Kosmicznej przeprogramowali ją w ten sposób, aby zbadała także pozostałe planety...
Jan Przemyłski
Z okazji 50. rocznicy pierwszego lądowania człowieka na Księżycu kilka miesięcy temu NASA zapowiedziała rychły powrót na naszego naturalnego satelitę. Podobne deklaracje złożyła Chińska Narodowa Agencja Kosmiczna. Teraz jednak do wyścigu dołączyła prywatna firma SpaceX, należąca do miliardera Elona Muska. To jest mały krok dla człowieka, ale wielki skok dla ludzkości – powiedział Neil Armstrong 21 lipca 1969 r. po postawieniu swojej stopy na pokrytej pyłem powierzchni Księżyca. Pięćdziesiąt lat po tym historycznym wydarzeniu Amerykańska Narodowa Agencja Aeronautyki i Przestrzeni Kosmicznej (NASA) zapowiedziała program Artemis, w ramach którego na naszego naturalnego satelitę ponownie wysłana zostanie misja załogowa. W ramach misji Artermis-1 w przyszłym roku odbędzie się pierwszy...
Jan Przemyłski
2700 km/h – z taką prędkością będzie latał naddźwiękowy pasażerski odrzutowiec zbudowany przez prywatną amerykańską firmę na wzór legendarnego Concorde’a. Overture – bo tak nazwano tę maszynę – ma rozpocząć pierwsze podniebne testy jeszcze w tym roku. Minęło szesnaście lat od momentu, kiedy naddźwiękowy samolot typu Concorde (do dziś przez wielu uważany za ikonę lotnictwa) został wycofany z użytku – swój ostatni lot wykonał 24 października 2003 roku. Powodem tej decyzji była jedyna w historii projektu katastrofa z 25 lipca 2000 roku. Według ekspertów sądowych tragedię spowodował metalowy element, na jaki maszyna najechała podczas startu. To wywołało uszkodzenie, a następnie pożar zbiornika paliwa. W katastrofie życie straciło 113 osób (w tym dwie obywatelki Polski). Jednak do tamtej...
Jan Przemyłski
Od początku września oczy astronomów i miłośników kosmosu z całego świata zwrócone są na jeden obiekt – kometę 2I/Borisov, która przybyła do naszego Układu Słonecznego z innego układu planetarnego. Polscy naukowcy z Uniwersytetu Jagiellońskiego odkryli właśnie kilka tajemnic tego fascynującego, drugiego w historii, międzygwiezdnego przybysza. Kilka tygodni temu na łamach „GP” informowaliśmy, że 30 sierpnia 2019 roku astronom amator Giennadij Borysov obserwując niebo na Półwyspie Krymskim, dostrzegł dziwny obiekt poruszający się w nietypowy sposób. Dalsze analizy ujawniły, że ciało leci z ogromną prędkością i ma hiperboliczną orbitę, a to oznacza, że 2I/Borisov (jak nazwano międzygwiezdnego przybysza) pochodzi z obcego układu, o którym nie mamy żadnych informacji. Wiemy natomiast, że...
Jan Przemyłski
Czy życie pozaziemskie mogło się rozwinąć tuż pod naszym nosem, a konkretniej na jednym z księżyców Saturna, gdzie znajduje się podwodny ocean? W cząsteczkach wystrzeliwanych z gejzerów znajdujących się na jego powierzchni naukowcy z NASA odkryli związki zawierające tlen i azot. Saturn – szósta planeta od Słońca – jest jednym z najciekawszych ciał niebieskich w naszym Układzie Słonecznym ze względu na pierścienie, jakie go otaczają. Składają się one głównie z lodu i w mniejszej ilości z odłamków skalnych. Co ciekawe, Saturn ma 62 księżyce, a jeden z nich od dłuższego czasu wzbudza ogromne zainteresowanie naukowców z amerykańskiej Narodowej Agencji Aeronautyki i Przestrzeni Kosmicznej. Chodzi o Enceladusa – NASA poinformowała niedawno, że w gejzerach tryskających z jego powierzchni...
Jan Przemyłski
To może być katastrofa dla tzw. influencerów i gwiazd mediów społecznościowych! Facebook rozważa ukrycie popularnych „lajków” pod treściami wyświetlanymi na tablicy aktualności w serwisie. Co ciekawe, takie rozwiązanie ma uchronić użytkowników przed… zazdrością i porównywaniem się z innymi. Facebook to bez wątpienia największy serwis społecznościowy na świecie, a jego integralną częścią DNA od momentu powstania były tzw. lajki. Są one swego rodzaju wyznacznikiem popularności wśród znajomych oraz sposobem na życie dla influencerów, czyli gwiazd mediów społecznościowych, które są znane głównie z tego, że… publikują swoje zdjęcia. Różne firmy m.in. z branż kosmetycznej, elektronicznej i turystycznej proponują osobom z dużą liczbą obserwujących swoje produkty lub usługi w zamian za reklamę...
Jan Przemyłski
Niedaleko miasta Turek w województwie wielkopolskim powstanie największa w naszym regionie Europy elektrownia fotowoltaiczna. Docelowo jej moc wyniesie 600 megawatów, czyli odpowiadać będzie za 3 proc. energii wytwarzanej z odnawialnych źródeł energii. Produkcja energii elektrycznej przy wykorzystaniu paliw kopalnianych takich jak węgiel kamienny, ropa naftowa czy gaz ziemny wiąże się z ogromnym skażeniem środowiska naturalnego. Przez dekady ludzkość ignorowała niebezpieczeństwa związane z tym procederem, aż kondycja naszej planety znalazła się w opłakanym stanie. Aby zapobiec dalszej dewastacji Ziemi, konieczne jest inwestowanie w sektor odnawialnych źródeł energii. W lipcu br. na łamach „GP” pisaliśmy o uruchomieniu największej farmy solarnej na świecie – Noor Abu Dhabi. Znajduje...
Jan Przemyłski
Szkoła ma być apolityczna, a jeśli nauczyciele będą łamali tę zasadę, to dyrektor powinien natychmiast zareagować. Jeśli te działania będą niewystarczające, wówczas należy przekazać taką informację do kuratorium oświaty. Odmienne poglądy polityczne czy stosunek do akcji protestacyjnej nie mogą być powodem do jakichkolwiek form dyskryminowania – mówi minister edukacji narodowej. Rozmawia Jan Przemyłski *Czy w najbliższych tygodniach możemy się spodziewać wznowienia akcji protestacyjnej przez środowisko nauczycieli? W tej chwili nie spodziewałbym się żadnych działań strajkowych. Ze względów formalnych kontynuowanie protestu sprzed wakacji jest niemożliwe, m.in. dlatego, że zmieniły się postulaty związków zawodowych. Należałoby na nowo rozpocząć postępowanie związane ze sporem zbiorowym...
Jan Przemyłski
W regionie staram się tworzyć realną alternatywę polityczną dla Jacka Jaśkowiaka, który prowadzi tutaj rewolucję cywilizacyjno-obyczajową, opartą na ideologii gender i środowiskach LGBT. Jeśli chodzi o sprawy ogólnopolskie, to moimi głównymi zadaniami będą kwestie związane z ochroną życia oraz tradycyjnym modelem rodziny, a także dokończenie reformy wymiaru sprawiedliwości – mówi dr Bartłomiej Wróblewski, kandydat PiS do Sejmu.   Kampania wyborcza trwa w najlepsze. Debata publiczna momentami przypomina pole bitwy – język jest coraz bardziej agresywny, a produkcja tzw. fake newsów coraz większa. Co sądzi Pan o takim sposobie mobilizowania wyborców? Nie odpowiada mi taki model polityki. Osobiście staram się prowadzić politykę opartą na merytorycznej dyskusji, a nie na wywoływaniu...
Jan Przemyłski
Od początku września oczy astronomów i miłośników kosmosu z całego świata zwrócone są na jeden obiekt – kometę C/2019 Q4, która przybyła do naszego Układu Słonecznego z innego układu planetarnego. To dopiero drugi obiekt w historii badań kosmosu, o którym wiemy, że narodził się w niezbadanej dotąd części galaktyki. Blisko dwa lata temu światem nauki wstrząsnęło odkrycie pierwszej w historii komety, która przyleciała z innego układu planetarnego. Astronomowie natychmiast ochrzcili międzygwiezdnego gościa mianem Oumuamua, co w języku hawajskim znaczy „Pierwszy Posłaniec”. Kształtem przypominał on gigantyczne cygaro, to natomiast rozpaliło wyobraźnię miłośników teorii spiskowych, którzy podejrzewali, że to może być statek obcej cywilizacji. NASA rozważała wysłanie sondy kosmicznej w...
Jan Przemyłski
NASA wszczęła dochodzenie w związku z podejrzeniem popełnienia pierwszego w historii przestępstwa w kosmosie, a konkretnie na Międzynarodowej Stacji Kosmicznej. Anne McClain, zdeklarowana homoseksualna astronautka, miała włamać się na konto swojej byłej żony, używając do tego komputera zainstalowanego na pokładzie ISS. Jesteśmy świadkami otwierania zupełnie nowego rozdziału w dziedzinie kryminologii. Niebawem w prawie karnym powinny pojawiać się nowe pojęcia, które będą kodyfikowały przestępstwa popełnione nie tylko na Ziemi. Amerykańska Agencja Kosmiczna poinformowała, że rozpoczęła śledztwo w związku z podejrzeniem popełnienia przestępstwa na Międzynarodowej Stacji Kosmicznej (ISS) przez jedną ze swoich astronautek. Anne McClain została oskarżona o to, że na początku 2019 roku,...
Jan Przemyłski
Magazynowanie energii z odnawialnych źródeł nadal stanowi wyzwanie. Jednak zespół szwajcarskich inżynierów opracował betonową wieżę, która w innowacyjny sposób ma rozwiązać ten problem, zamieniając energię kinetyczną w elektryczną i odwrotnie. Start-up dostał właśnie dofinansowanie w wysokości 110 mln dolarów na swój projekt. Zewsząd zalewają nas informacje o tym, jak bardzo zanieczyszczona jest nasza planeta. Głównym sprawcą takiego stanu rzeczy jest oczywiście człowiek. Stąd też młodzi naukowcy i inżynierowie z całego świata prześcigają się w pomysłach, jak ratować nasze środowisko. Rządy wielu krajów decydują się na odejście od paliw kopalnianych i systematyczne zastępowanie ich odnawialnymi źródłami energii. Jednak nadal problemem jest magazynowanie tak pozyskanego prądu....
Jan Przemyłski
„Bij bolszewika”, „Bitwa warszawska”, „Modlitwa o wschodzie słońca”, „Podziemna armia powraca”, „Biały krzyż” oraz „Warszawskie dzieci” – to tylko część słynnych patriotycznych utworów, które można było usłyszeć w ubiegły czwartek podczas festynu „Nam twierdzą będzie każdy próg”, zorganizowanego w warszawskim Teatrze Palladium z okazji 99. rocznicy Bitwy Warszawskiej. Podobnie jak w poprzednich latach, Polacy tłumnie przybyli 15 sierpnia do Warszawy, aby wspólnie świętować 99. rocznicę jednego z największych zwycięstw w historii naszego kraju – „Cudu nad Wisłą”. W tym roku o aurę nie trzeba było się martwić, gdyż wydarzenie zostało zorganizowane w stołecznym Teatrze Palladium. Koncert rozpoczął się o godzinie 18, a zgromadzonych na miejscu gości oraz widzów Telewizji Republika, którzy...
Jan Przemyłski
Blisko rok temu świat obiegła informacja, że chiński naukowiec zmodyfikował genetycznie dzieci kilku par świeżo upieczonych rodziców, i to bez ich wiedzy. Eksperyment został uznany za skrajnie niemoralny i nieetyczny. Aby zapobiec tego typu sytuacjom w przyszłości, chiński rząd postanowił uregulować tę kwestię prawnie. Na łamach „Gazety Polskiej” kilkakrotnie opisywaliśmy szokujący eksperyment przeprowadzony przez chińskiego naukowca He Jiankuiego, który zdecydował się zmodyfikować genetycznie dzieci bliżej nieokreślonej liczby par świeżo upieczonych rodziców. Z pomocą potężnego narzędzia biotechnologii, czyli CRISPR-Cas9 (metoda inżynierii genetycznej pozwalająca na manipulacje genomem danego organizmu), usunięto im gen CCR5, którego brak w genomie ludzi skutkuje odpornością na...
Jan Przemyłski
Grupie chińskich naukowców na dwóch wyspach w prowincji Guangdong udało się prawie całkowicie wytępić populację jednego z najbardziej inwazyjnych gatunków komara. Co ciekawe, osiągnęli to jedynie dzięki ograniczeniu zdolności reprodukcyjnej zarówno samców, jak i samic. Komary to jedne z najbardziej irytujących owadów –  gdy zabłąkają się wieczorem do naszej sypialni, spokojny sen staje się niemożliwy. Jednak to nie wszystko. Mają jeszcze jedną, dużo groźniejszą wadę – mogą przenosić niebezpieczne choroby, na przykład malarię, wirus Zika czy gorączkę denga. Zespół chińskich naukowców postanowił rozwiązać problem tych uciążliwych owadów. W ramach eksperymentu na dwóch wyspach prowincji Guangdong badaczom udało się zredukować populację żeńskich osobników azjatyckiego komara...
Jan Przemyłski
Sterowanie komputerem, smartfonem, telewizorem i wieloma innymi urządzeniami elektronicznymi jedynie za pomocą myśli – brzmi nierealnie? Już niedługo to może być codzienność, a to za sprawą specjalnego implantu instalowanego w mózgu, nad którym pracuje firma Elona Muska. Pierwsze testy na ludziach mogą rozpocząć się już w 2020 r. Odkąd Elon Musk zbił fortunę na firmie PayPal, regularnie zaskakuje świat nowymi technologiami i rozwiązaniami m.in. z dziedziny transportu publicznego oraz podróży kosmicznych. W poprzednim tygodniu ekscentryczny miliarder (urodzony w RPA) ujawnił kolejny projekt, nad którym pracują zatrudnieni przez niego naukowcy. Chodzi o budowę interfejsu mózg-komputer. Prace są bardzo zaawansowane. Musk na konferencji prasowej poinformował, że firma Neuralink (której...
Jan Przemyłski
Odprawa na lotnisku w kilkanaście sekund? To możliwe dzięki inteligentnym dokumentom i biometrycznym bramkom, które funkcjonują już na dwóch polskich lotniskach. Dzięki tej technologii dostanie się na pokład samolotu może być równie proste jak skorzystanie z metra. Każdy, kto choć raz leciał samolotem, wie, że zanim dostaniemy się na pokład maszyny, musimy przejść kilka różnych, czasochłonnych kontroli. Jednak już niedługo podróżujący będą mogli zaoszczędzić nawet kilkadziesiąt minut dzięki samodzielnej odprawie, bez kontaktu z funkcjonariuszem Straży Granicznej. Umożliwią ją biometryczne bramki ABC (ang. Automated Border Control – Automatyczna Kontrola Graniczna). Jak wygląda taka odprawa? Wystarczy przyłożyć do czytnika odpowiednią stroną biometryczny dokument (paszport lub e-dowód...
Jan Przemyłski
Kanadyjski start-up JD Composites stworzył innowacyjny sposób przekształcania odpadów z tworzyw sztucznych w przyjazne dla środowiska mieszkania. Inżynierowie zaprezentowali niedawno dom, który wykonany został z ponad 612 tys. plastikowych butelek i – co istotne – jest również odporny na huragany. Na łamach „GP” wielokrotnie opisywaliśmy ciekawe pomysły na redukcję odpadów z tworzyw sztucznych, zalegających już we wszystkich zakątkach naszej planety. Jednak rozwiązanie dwóch kanadyjskich inżynierów z pewnością można nazwać pionierskim. Stworzyli oni dom, którego konstrukcja jest wykonana z przetworzonych butelek plastikowych. Zużyli ich ponad 612 tys., rozdrabniając je na granulki, a następnie tworząc z nich bloki tworzywa. Powstały materiał jest odporny na wilgoć, pleśń, a także...
Jan Przemyłski
3,2 miliona paneli fotowoltaicznych i moc szczytowa aż 1177 MW, która zapewni energię elektryczną dla ponad 100 tys. gospodarstw – tak w wielkim skrócie można scharakteryzować otwartą niedawno największą farmę solarną Noor Abu Dhabi. Inwestycja została zrealizowana niedaleko stolicy Zjednoczonych Emiratów Arabskich. Wykorzystywanie paliw kopalnianych takich jak węgiel kamienny, ropa naftowa czy gaz ziemny do produkcji energii elektrycznej wiąże się z ogromnym skażeniem środowiska naturalnego. Przez wiele lat nie przejmowaliśmy się tym problemem, aż sytuacja stała się naprawdę niebezpieczna. Aby zapobiec dalszej dewastacji naszej planety, konieczne jest inwestowanie w rozwój technologii związanych z odnawialnymi źródłami energii. Państwem, z którego możemy w jakimś stopniu brać...
Jan Przemyłski
Chińska straż graniczna instaluje oprogramowanie do nadzoru na telefonach komórkowych obcokrajowców odwiedzających region Xinjiang (w północno-zachodniej części kraju). Pod kontrolą służb są m.in. e-maile, wiadomości SMS, kontakty oraz lokalizacja turystów. Cenzura internetu, a także wszelkiego rodzaju inwigilowanie swoich obywateli to niestety normalne praktyki władz Chińskiej Republiki Ludowej. Na łamach „GP” wielokrotnie opisywaliśmy chociażby tzw. System Oceny Obywateli, który wdrożono blisko półtora roku temu. Przypomnijmy, że każdy mieszkaniec Państwa Środka ma swój profil na rządowej platformie, na której określa się jego „rating”. Jeśli dokona jakiegoś przestępstwa albo (to nie żart!) wyprowadzi psa bez smyczy czy napije się piwa w nieodpowiednim miejscu, zostaną mu odjęte...
Jan Przemyłski
Na łamach „GP” wielokrotnie opisywaliśmy projekty autonomicznych latających taksówek. Okazuje się, że ten pomysł rodem z filmów science-fiction już za pięć lat może stać się codziennym udogodnieniem, gdyż Francuzi chcą uruchomić flotę tych pojazdów podczas Olimpiady w 2024 roku organizowanej w Paryżu. Niemal każdej dużej imprezie sportowej towarzyszy paraliż komunikacyjny miasta, w którym jest ona organizowana. Dzieje się tak za sprawą kibiców, którzy wierni swoim reprezentacjom bądź ulubionym drużynom podróżują za nimi po całym świecie. Jednym z największych wydarzeń w sporcie bez wątpienia są Igrzyska Olimpijskie. Nie dość, że samych uczestników jest nawet kilka tysięcy, to jeszcze można się spodziewać turystów z kilkudziesięciu krajów zgromadzonych w tym samym czasie i miejscu....
Jan Przemyłski
NASA ogłosiła, że celem jej kolejnej misji będzie największy księżyc Saturna – Tytan, który w obecnej formie przypomina Ziemię sprzed miliardów lat. Start największego przedsięwzięcia w historii agencji ma nastąpić w 2026 roku, a w 2034 roku specjalna hybryda drona i łazika wyląduje na powierzchni tego naturalnego satelity. Saturn – szósta planeta od Słońca – jest jednym z najciekawszych ciał niebieskich w naszym Układzie Słonecznym ze względu na pierścienie, jakie go otaczają. Składają się one głównie z lodu i w mniejszej ilości z odłamków skalnych. Co ciekawe, Saturn ma 62 księżyce i jeden z nich właśnie stał się obiektem zainteresowania amerykańskiej Narodowej Agencji Aeronautyki i Przestrzeni Kosmicznej. NASA ogłosiła, że w 2024 r. planuje rozpocząć misję Dragonfly, której celem...
Jan Przemyłski
Dopiero co rozpoczęto uruchamianie sieci 5G, i to na razie tylko w kilku krajach, a już Samsung rozpoczął pracę nad jej następczynią. Południowokoreański gigant branży elektronicznej otworzył nowe centrum badawcze dedykowane technologii 6G. Technologia 4G LTE przyjęła się w Polsce bardzo dobrze. Ma do niej dostęp ponad 95 proc. rodaków, i co warte uwagi – pod względem szybkości łącza jesteśmy w światowej czołówce. Jednak trzeba patrzeć w przyszłość, gdyż z roku na rok z sieci pobieramy coraz więcej treści w coraz lepszej jakości (przykładem mogą być filmy w 4k). Według danych opublikowanych przez angielskiego operatora telefonicznego Giffgaff w 2018 r. Brytyjczycy ściągali średnio ok. 2,3 GB danych miesięcznie. Według szacunków w 2025 r. ta wartość może wzrosnąć do 98 GB! To pokazuje,...
Jan Przemyłski
W przypadku nauczycieli autorytet budowany jest codzienną pracą i postawą w szkole i poza nią. Bardzo ważne są tu wartości moralne i etyczne. To, co zaobserwowaliśmy w niektórych placówkach podczas strajku, zmusza nas do rozpoczęcia dyskusji o sposobie kształcenia nauczycieli i kreowania ich postaw etycznych – mówi nowy minister edukacji narodowej Dariusz Piontkowski. Rozmawia Jan Przemyłski. Dzięki reformie edukacji wdrożonej przez Pana poprzedniczkę minister Annę Zalewską już we wrześniu absolwenci szkół podstawowych i gimnazjalnych pójdą do czteroletniego liceum i pięcioletniego technikum. Pojawiają się informacje, że w niektórych placówkach może zabraknąć miejsc dla podwójnego rocznika. Czy rodzice oraz młodzież mają się czego obawiać? Reforma się nie kończy, ona jest w trakcie...
Jan Przemyłski
Kilka dni temu NASA poinformowała, że zamierza udostępnić Międzynarodową Stację Kosmiczną na sektor komercyjny. Każdy, kto ma „luźnych” ok. 45 mln dolarów, może sobie wykupić kilkudniowy pobyt w kosmicznym hotelu. W ten sposób Amerykanie chcą wesprzeć finansowo swoje plany ponownego wysłania ludzi na Księżyc do 2024 r. Pierwsze moduły Międzynarodowej Stacji Kosmicznej (ISS) zostały wyniesione na orbitę i połączone ze sobą w 1998 r. Dziś jest ich tam w sumie 16, co umożliwia jednoczesne przebywanie 6 członków stałej załogi. Łącznie na pokładzie ISS przebywało ponad 170 osób. Głównym zadaniem Stacji jest pełnienie funkcji kosmicznego laboratorium, w którym astronauci z wielu krajów realizują badania naukowe. Warto zaznaczyć, że utrzymywanie tak dużego obiektu na orbicie kosztuje rocznie...
Jan Przemyłski
Zespół studentów z Politechniki Świętokrzyskiej w Kielcach wygrał prestiżowe, rozgrywane na pustyni w Utah w USA międzynarodowe zawody łazików marsjańskich. Warto zaznaczyć, że to nie pierwszy sukces polskich studentów w tym konkursie. University Rover Challenge (URC) to elitarne zawody łazików marsjańskich zbudowanych przez studentów z uczelni wyższych z całego świata. W tegorocznej edycji udział wzięło 36 drużyn z dziesięciu krajów. Trzeba przyznać, że reprezentacja Polski była imponująca, gdyż do USA pojechało aż 8 zespołów. Tylko Amerykanie okazali się liczniejszą grupą, bo wystawili 11 drużyn. W trakcie konkursu, który zorganizowano niedaleko analogu bazy marsjańskiej Mars Desert Research Station (MDRS) w stanie Utah, gdzie panują warunki najbardziej zbliżone do tych na...
Jan Przemyłski
W listopadzie ub.r. świat obiegła wiadomość o przeprowadzeniu pierwszej w historii modyfikacji genetycznej u dzieci, która m.in. skutkuje odpornością na wirusa HIV. Teraz okazało się, że w najbliższym czasie urodzi się jeszcze kilkanaścioro „ulepszonych” dzieci, gdyż chiński naukowiec odpowiedzialny za kontrowersyjne badania przeprowadził ich więcej, zanim zatrzymała go policja. Eksperyment przeprowadzony w zeszłym roku przez He Jiankui bez wątpienia wstrząsnął światem nauki. Użył on narzędzia do edycji genów – CRISPR/Cas9 – aby zmodyfikować DNA dzieci. Skutkiem tego „tuningu” miała być odporność na wirusa HIV, który może przekształcać się w AIDS. Jednak badania opublikowane przez Massachusetts Institute of Technology jednoznacznie wykazały, że ta sama modyfikacja podczas testów na...
Jan Przemyłski
Szwedzki start-up Einride rozpoczął testy swojej w pełni autonomicznej ciężarówki, w której nie ma miejsca dla kierowcy. To pierwszy przypadek w historii, kiedy taki pojazd będzie samodzielnie poruszał się po drogach publicznych. Na łamach „GP” wielokrotnie przekonywaliśmy, że autonomiczne, elektryczne pojazdy to przyszłość motoryzacji – głównie dlatego, że nie emitują spalin do naszej i tak już mocno zanieczyszczonej atmosfery, a także ze względów bezpieczeństwa, gdyż najnowsze systemy nierzadko szybciej i sprawniej od ludzkiego umysłu reagują na zagrożenia na drodze. Z pewnością w czołówce państw, które wdrażają technologię autonomicznych e-pojazdów, jest Szwecja. To w tym kraju w ubiegłym roku oddano do użytku zmodernizowany, dwukilometrowy odcinek autostrady, który pozwala na „...
Jan Przemyłski
Z Warszawy do Krakowa w 20 minut. Brzmi nierealnie? A jednak! Już niedługo również w kraju nad Wisłą może pojawić się superszybka kolej Hyperloop. Narodowe Centrum Badań i Rozwoju przekazało właśnie 16,5 mln zł polskiemu start-upowi na budowę prototypu trasy. Na łamach „GP” wielokrotnie opisywaliśmy projekt superszybkiej kolei, której pomysłodawcą jest Elon Musk, właściciel takich marek jak Tesla, PayPal czy SpaceX. Dla przypomnienia: Hyperloop to hybryda pociągu i samolotu. Wagoniki poruszają się w specjalnym tunelu, w którym ciśnienie jest tak niskie, jak na wysokości 10 km nad Ziemią. To pozwala znacząco obniżyć opór powietrza. Kapsuła porusza się bez kontaktu z szynami, wykorzystując magnetyczną lewitację. Koncepcja tego futurystycznego środka transportu zainteresowała...
Jan Przemyłski
To może być prawdziwa rewolucja w walce z problemem nadmiaru śmieci zalewających naszą planetę. Jedna ze studentek Uniwersytetu SWPS za pomocą grzyba kombuchy i procesu fermentacji wyhodowała organiczne opakowanie, które na pierwszy rzut oka przypomina foliówkę. Można w nie zapakować żywność, zużyte zaś wyrzucić na kompost albo... zjeść. W ciągu ostatnich 50 lat ilość wytwarzanych tworzyw sztucznych wzrosła 20-krotnie. Od czasu, gdy ponad 70 lat temu rozpoczęto produkcję plastiku, w sumie wyprodukowano go blisko 8,3 mld ton. Szacuje się, że rocznie do oceanów trafia ponad 10 mln ton plastikowych odpadów. Prądy wodne przenoszą je w taki sposób, że śmieci tworzą gigantyczne, pływające skupiska. Najlepszym przykładem takiego zjawisko jest Wielka Pacyficzna Plama Śmieci w północnej części...
Jan Przemyłski
Mam nadzieję, że dzięki programom socjalnym wprowadzonym przez rząd PiS odwrócimy pewne pojęcia. Że synonimem szczęścia nie będzie luksusowy samochód i dom za kilka milionów, lecz szczęśliwa, duża rodzina, która może godnie żyć, w której rodzice mają dobrze płatną pracę, dziadkowie wybór, w jakim wieku chcą przejść na emeryturę, a dzieci szansę na równy start w każdym kolejnym roku szkolnym – mówi minister rodziny, pracy i polityki społecznej. Z minister Elżbietą Rafalską rozmawia Jan Przemyłski Kilkanaście dni temu organizacja Forum Obywatelskiego Rozwoju (FOR) związana z Leszkiem Balcerowiczem opublikowała raport, w którym skupiono się na programie „Rodzina 500 plus”. Jego autorzy skrajnie krytycznie ocenili świadczenie. Stwierdzili m.in., że jest ono zbyt kosztowne, wpływa...
Jan Przemyłski
Chcieliby Państwo gdzieś na chwile wyskoczyć, jednak brakuje pomysłu dokąd? Najbogatszy człowiek na świecie Jeff Bezos proponuje podróż na orbitę kosmiczną. Jego firma Blue Origin przeprowadziła już jedenasty udany lot tego typu. Pierwsze załogowe wycieczki mają się odbyć w wakacje. Od momentu popularyzacji dronów ludzkość pokochała obserwowanie różnych rzeczy z lotu ptaka. Jednak te fruwające rejestratory wideo mają bariery techniczne, np. ukazanie miasta wielkości Warszawy na jednym planie byłoby niemożliwe. Takimi ograniczeniami z pewnością nie przejmuje się szef Amazona Jeff Bezos, który jeszcze przed końcem wakacji chce dać ludziom możliwość spojrzenia na Ziemię z wysokości 100 km. Jego druga firma Blue Origin, działająca w branży kosmicznej, 2 maja przeprowadziła 11. pomyślny lot...
Jan Przemyłski
Jan Pietrzak, Ludmiła Małecka, Darek Malejonek, Jerzy Grunwald – to kilka nazwisk z listy wybitnych artystów muzycznych, którzy razem ze środowiskiem „Gazety Polskiej” świętowali 228. rocznicę uchwalenia Konstytucji 3 maja podczas rodzinnego festynu „Vivat Maj, 3 Maj”. Obok pieśni patriotycznych można było usłyszeć współczesne utwory w ciekawych aranżacjach. Premier Mateusz Morawiecki napisał specjalny list do uczestników imprezy. Choć aura w piątek 3 maja nie rozpieszczała, Polacy się jej nie przestraszyli i podobnie jak w minionych latach tłumnie przybyli na stołeczny plac Teatralny, aby uczcić 228. rocznicę uchwalenia pierwszej w Europie i drugiej na świecie konstytucji. Festyn „Vivat Maj, 3 Maj” odbył się pod patronatem szefa polskiego rządu Mateusza Morawieckiego oraz ministra...
Jan Przemyłski
Odcisk palca, zdjęcie biometryczne, data urodzenia, cechy szczególne, imiona rodziców, a nawet numery seryjne naszych dokumentów – m.in. takie informacje znajdą się w gigantycznej bazie danych, którą stworzy Unia Europejska. Projekt ma pomóc służbom poszczególnych państw na sprawniejszą identyfikację osób przyjeżdżających na ich teren. Kilkanaście dni temu Parlament Europejski przegłosował stworzenie centralnej bazy danych wszystkich obywateli Unii Europejskiej. Common Identity Repository (CIR), bo tak nazwano ten projekt, ma zapewnić urzędnikom dostęp do zweryfikowanej tożsamości dowolnego mieszkańca UE po zeskanowaniu odcisku palca lub wpisaniu numeru seryjnego dowodu osobistego. Warto tu zaznaczyć, że dane gromadzone na temat obywateli państw trzecich są obecnie rozproszone w...
Jan Przemyłski
Grupa naukowców z Uniwersytetu Kalifornijskiego w Los Angeles przeprowadziła eksperyment na ślimakach, który może być punktem zwrotnym w badaniach nad pamięcią. Okazało się, że możliwe jest przeszczepienie wspomnień z jednego żywego organizmu do drugiego. Jeszcze do niedawna motyw przeszczepiania wspomnień mogliśmy zobaczyć tylko w filmach science-fiction. Teraz okazuje się, że taka „wymiana” między dwoma mózgami jest możliwa. Kilka miesięcy temu grupa biologów z Uniwersytetu Kalifornijskiego w Los Angeles pod przewodnictwem doktora Davida Glanzmana przeprowadziła eksperyment, podczas którego kilkakrotnie lekko raziła prądem tylną część ciała ślimaków morskich z rodzaju Aplysia Californica (wybrano je nieprzypadkowo, gdyż ich nerwy przekazują impulsy w taki sam sposób jak u ssaków)....
Jan Przemyłski
Naukowcy z uniwersytetu w Tel Awiwie wydrukowali pierwsze na świecie serce 3D, wykorzystując do tego komórki pacjenta, któremu miałoby ono zostać wszczepione. Takie rozwiązanie do zera minimalizuje ryzyko odrzucenia narządu przez organizm. Niespełna dwa lata temu na łamach „Gazety Polskiej” opisywaliśmy projekt zakładający produkcję organów ludzkich przy pomocy drukarek 3D. Wówczas ekspertom z Politechniki Federalnej w Zurychu udało się stworzyć w ten sposób silikonowe serce, które działało jak prawdziwe. Jedynym mankamentem była jego trwałość, gdyż organ wytrzymywał jedynie około 3000 uderzeń (godzina pracy), a następnie się rozpadał. Podobne badania prowadzi zespół naukowców z uniwersytetu w Tel Awiwie w Izraelu. Ich ostatnie osiągnięcie z pewnością zrewolucjonizuje...
Jan Przemyłski
Dowód osobisty, kartę płatniczą, bilet autobusowy, karnet na siłownię, a nawet klucz do mieszkania – te i wiele innych danych można zapisać w mikrochipie wielkości ziarenka ryżu, który umieszcza się w okolicy kciuka. Już ponad 6 tys. Szwedów zdecydowało się zaufać tej technologii. Chipowanie ludzi to motyw, który był do tej pory chętnie wykorzystywany przez twórców filmów science fiction. Zazwyczaj technologię tę przedstawiano jako coś, co bardzo ułatwi nam codzienne życie lub też… jako forma kontrolowania obywateli przez władzę. To właśnie ta druga wizja sprawiła, że wielu ludzi ma ograniczone zaufanie do miniaturowych urządzeń instalowanych pod skórą. Tendencja ta zaczyna się odwracać w Szwecji, gdzie przez ostatnie cztery lata chętnych na tę technologię znalazło się ponad 6 tys....
Jan Przemyłski
Ponad 70 tysięcy złotych – taką sumę zapłacą NASA i ESA (Europejska Agencja Kosmiczna) za leżenie w łóżku przez dwa miesiące. Ten eksperyment ma pomóc zrozumieć naukowcom, jak organizm ludzki przystosowuje się do nieważkości i w jakiej kondycji byłby po długich podróżach kosmicznych. Dwadzieścia cztery osoby wybrane przez naukowców spośród grupy ochotników udadzą się we wrześniu do ośrodka Niemieckiej Agencji Kosmicznej (DLR), gdzie kolejne dwa miesiące spędzą wyłącznie w łóżkach. ABGRESA, bo tak oficjalnie nazwano ten eksperyment, jest wspólnym projektem badawczym agencji kosmicznych NASA, ESA oraz DLR. Ma on pomóc lepiej zrozumieć konsekwencje życia w kosmosie, gdzie nie ma grawitacji, a praca ludzkich mięśni jest znacznie ograniczona. Od razu też zaznaczamy, że udział w...
Jan Przemyłski
Rozpoczęły się prace nad hybrydą samolotu i rakiety kosmicznej, która mogłaby wykonywać loty zarówno międzykontynentalne, jak i orbitalne. Rozwiązania zastosowane w tego typu maszynach pozwolą skrócić lot z Londynu do Nowego Jorku z 8 godzin do zaledwie 1 godziny. Na łamach „GP” co jakiś czas przedstawiamy nowe pomysły wizjonerów z całego świata na zrewolucjonizowanie transportu publicznego. I to zarówno tego z najmniejszych jednostek terytorialnych (komunikacja miejska), jak i również tego, dzięki któremu ludzkość będzie podróżowała na inne planety naszego Układu Słonecznego. Ciekawą koncepcję pojazdu przyszłości zaprezentowała angielska firma Reaction Engines Limited (REL), która przy współpracy z Europejską Agencją Kosmiczną i Brytyjską Agencją Kosmiczną chce stworzyć hybrydę...
Jan Przemyłski
Polski start-up Hyper Poland rozbił bank i zebrał ponad 214 tys. euro na budowę prototypu kapsuły i toru testowego superszybkiej kolei Hyperloop, której koncepcje zaprezentował kilka lat temu miliarder Elon Musk. Pierwsza jazda testowa ma się odbyć jeszcze w tym roku. Na łamach „GP” wielokrotnie opisywaliśmy projekt superszybkiej kolei, której pomysłodawcą jest wizjoner Elon Musk, założyciel takich firm jak Space X, PayPal oraz Tesla. Dla przypomnienia: Hyperloop będzie to hybryda samolotu i pociągu. Umożliwi pokonywanie ogromnych odległości w zaskakująco krótkim czasie. Pomiędzy metropoliami wybudowane zostaną specjalne tunele, wewnątrz których wagoniki pomkną z prędkością nawet 1200 km/h. W takim wypadku podróż np. z Krakowa do Gdańska trwałaby nie więcej niż 35 minut. Z zewnątrz...
Jan Przemyłski
Od początku marca tego roku Polacy mogą składać wnioski o wydanie elektronicznych dowodów. Nowe dokumenty są wyposażone w chip, na którym zapisano dane właściciela. Takie rozwiązanie ma pozwolić na szybsze załatwienie spraw m.in. w urzędach, służbie zdrowia czy bankach. Od razu uspokajamy, że nie ma konieczności wymieniania starych dowodów osobistych przed upływem ich daty ważności. E-dowody wyglądem przypominają dotychczasowe dokumenty tożsamości, jednak zostały wzbogacone o elektrycznego chipa, znanego dotychczas m.in. z kart kredytowych i legitymacji studenckich. Na nim zapisane są wrażliwe informacje na temat właściciela. Do dowodu przypisany jest również numer PIN i PUK. Taki dokument nowej generacji pozwoli m.in. na przekraczanie elektronicznych bramek na lotniskach Unii...
Jan Przemyłski
W Pietraszynie w woj. śląskim zespół archeologów odkrył pracownię krzemieniarską sprzed 60 tys. lat. Do tej pory naliczono w niej blisko 17 tys. wyrobów kamiennych – archaicznych narzędzi. Jest to pierwsza tak duża pracownia w Europie odnaleziona poza jaskiniami. Pracownia krzemieniarska była miejscem, w którym wykonywano proste narzędzia, takie jak noże i pięściaki (wielofunkcyjny przyrząd wyglądem przypominający masywny grot strzały). Wytwórnia odkryta w Pietraszynie usytuowana była nad brzegiem niedużej rzeki Biała Woda i należała do neandertalczyka, czyli bliskiego krewnego współczesnego człowieka (Homo sapiens). Najstarsze narzędzia kamienne wytwarzane przez ten gatunek, które udało się odnaleźć na terytorium Polski, mają ponad 200 tys. lat. Z kolei ludzkie szczątki datowane są na...
Jan Przemyłski
Część środowiska osób niepełnosprawnych twierdzi, że została pominięta w „piątce Kaczyńskiego”. Tymczasem rząd przygotował dla tych osób dziesięciopunktowy program, który planujemy wdrożyć jeszcze przed końcem kadencji Sejmu – mówi „GP” Krzysztof Michałkiewicz, wiceminister rodziny, pracy i polityki społecznej. Rozmawia Jan Przemyłski Po zaprezentowaniu tzw. piątki Kaczyńskiego część środowiska osób niepełnosprawnych, znana z ubiegłorocznych protestów w Sejmie, oburzyła się, że ich potrzeby i postulaty znowu zostały pominięte przez rząd. Jak Pan odpowie na ten zarzut? Nie mogę się z tym zgodzić. Gdy rok temu podejmowaliśmy rozmowy z osobami, które protestowały w parlamencie, oraz z politykami opozycji, którzy ochoczo wchodzili w rolę ich adwokatów, to jednym z donośniejszych...
Jan Przemyłski
Ponad 23 miliony obywateli Chin nie może swobodnie podróżować po kraju, a tym bardziej opuszczać go. Powód? Niski wynik w Systemie Oceny Obywateli, który wprowadzono w maju zeszłego roku. Punkty są odbierane m.in. za krytykowanie obecnej władzy, a nawet... przejście na czerwonym świetle. Na łamach „GP” wielokrotnie opisywaliśmy innowacyjne systemy wprowadzane w chińskich metropoliach. Jednak nie wszystkie z nich służą uproszczeniu życia codziennego społeczeństwa. Niektóre mają za zadanie inwigilować obywateli, i to na masową skalę. Dobitnym przykładem jest tu tzw. System Oceny Obywateli, który wdrożono niespełna rok temu. Jak działa ta machina? Każdy mieszkaniec Państwa Środka ma swój profil na rządowej platformie, na której określa się jego „rating”. Jeśli np. nie łamiemy przepisów...

Pages