„Róża” z bezpieki. Grajcie im ostro, bo to ich ostatni dzień…

Przełom lat czterdziestych i pięćdziesiątych XX w. w Polsce był okresem potocznie określanym mianem stalinowskiego, w którym główną rolę – obok aktywistów PPR – odegrali funkcjonariusze Urzędu Bezpieczeństwa Publicznego. To im powierzono fizyczną eliminację przeciwników ustroju komunistycznego, a w szczególności zbrojnego podziemia niepodległościowego. W teorii mieli to być ludzie ideologicznie pewni, najlepiej członkowie organizacji komunistycznych z okresu międzywojennego lub tacy, którzy podczas okupacji brali aktywny udział w „czerwonej konspiracji”.

W praktyce do bezpieki bardzo często zgłaszali się ludzie nieuświadomieni politycznie, legitymujący się kilkoma klasami szkoły powszechnej. Służba była dla nich życiowym awansem, za który gotowi byli oddać życie. Ponadto permanentna propaganda ukazująca podziemie jako wroga klasowego, odpowiedzialnego za wszelką krzywdę chłopa i robotnika, oraz poczucie, że poprzez ofiarną służbę budują państwo dobrobytu sprawiało, że czuli się silni i bezkarni.

Wanda, co… do UB chciała
Stworzenie „sowieckiego” modelu obywatela, wrogiego polskiej tradycji i religii, zaowocowało też powstaniem nowego typu bohatera, tzw. utrwalacza władzy ludowej. Doskonałym tego przykładem jest Wanda Bielak, urodzona 17 września 1925 roku we wsi Żabno, która już wiosną 1943 roku, a więc jako niespełna osiemnastoletnia dziewczyna, została członkiem lokalnej komórki PPR i przystąpiła do oddziału Gwardii Ludowej, dowodzonego przez Leona Radeckiego „Boleszczyca”. W partyzantce nadano jej pseudonim Róża, powierzając funkcję łączniczki i sanitariuszki. Po wkroczeniu Armii Czerwonej na Lubelszczyznę rozpoczęła pracę w Powiatowym Oddziale Informacji i Propagandy w Krasnymstawie, po czym skierowano ją do służby w Miejskim Urzędzie Bezpieczeństwa Publicznego w Lublinie, gdzie objęła obowiązki referenta personalnego. W pracy Wanda Bielak wywiązywała się doskonale z obowiązków. Jej bezpośredni...
[pozostało do przeczytania 75% tekstu]
Dostęp do artykułów: