Daniel Piekaruś

Przełom lat czterdziestych i pięćdziesiątych XX w. w Polsce był okresem potocznie określanym mianem stalinowskiego, w którym główną rolę – obok aktywistów PPR – odegrali funkcjonariusze Urzędu Bezpieczeństwa Publicznego. To im powierzono fizyczną eliminację przeciwników ustroju komunistycznego, a w szczególności zbrojnego podziemia niepodległościowego. W teorii mieli to być ludzie ideologicznie pewni, najlepiej członkowie organizacji komunistycznych z okresu międzywojennego lub tacy, którzy podczas okupacji brali aktywny udział w „czerwonej konspiracji”. W praktyce do bezpieki bardzo często zgłaszali się ludzie nieuświadomieni politycznie, legitymujący się kilkoma klasami szkoły powszechnej. Służba była dla nich życiowym awansem, za który gotowi byli oddać życie. Ponadto permanentna...
Francuski pisarz Alexandre Dumas w swoim dziele „Hrabia Monte Christo” stwierdził, że „w polityce zabójstwo nie istnieje, bo w polityce (…) nie ma ludzi, są tylko idee, nie ma uczuć, są tylko interesy; polityka nie uznaje morderstwa: usuwa się przeszkody… i basta”. Jakże trafnie owe przemyślenia pisarza pasują do zakulisowych walk o władzę, będących nieodzownym elementem formowania się systemu komunistycznego w Polsce. Historycy zajmujący się konspiracyjnym okresem działalności Polskiej Partii Robotniczej zazwyczaj przytaczają sprawę zabójstwa jej pierwszego sekretarza Marcelego Nowotki, którego w listopadzie 1942 roku miał dokonać towarzysz Zygmunt Mołojec, z polecenia swojego brata – Bolesława. Ten ostatni już miesiąc później został zlikwidowany z inicjatywy Pawła Findera i...
W drugiej połowie 1939 r. coraz realniejsze wydawało się widmo wybuchu międzynarodowego konfliktu zbrojnego, który poważnie zagrażał nie tylko młodemu, odradzającemu się państwu polskiemu, lecz także większości państw ówczesnej Europy. W obliczu nadchodzącej wojny, kiedy społeczeństwo polskie podjęło wysiłek obronny, uaktywnili się także byli członkowie Komunistycznej Partii Polski. Im wojna dawała nadzieję na powrót do koncepcji rewolucyjnych sprzed 20 lat i ostatecznej dominacji Związku Sowieckiego w Europie. Od początku istnienia sformalizowanego ruchu komunistycznego w Polsce, za który możemy uważać utworzenie w grudniu 1918 roku Komunistycznej Partii Robotniczej Polski, aktyw partyjny dążył do osłabienia i likwidacji państwa polskiego, nie uznając niepodległości Polski przyznanej...
W latach 1944–1956 w Polsce wskutek terroru komunistycznego śmierć poniosło ponad 50 tys. ludzi. W tej grupie znaczny odsetek stanowili żołnierze polskiego podziemia niepodległościowego, którzy zginęli w trakcie obław czy potyczek z grupami operacyjnymi NKWD, UB, MO i KBW. Ciała zabitych grzebano przeważnie w utajnionych i w większości nieznanych do dzisiaj miejscach: na cmentarzach, w pobliżu siedzib aparatu bezpieczeństwa, w lasach, zagajnikach czy na terenach czynnych lub byłych obiektów wojskowych. Celem komunistów była nie tylko fizyczna likwidacja przeciwnika, lecz także zatarcie po nim wszelkich śladów i wymazanie z pamięci zbiorowości. Sprawa „Biegłego” i „Stacha” W trakcie kwerend prowadzonych w Archiwum IPN w Lublinie natrafiliśmy na akta sprawy karnej prowadzonej...
W latach 1944–1956 w Polsce wskutek terroru komunistycznego śmierć poniosło ponad 50 tys. ludzi. W tej grupie znaczny odsetek stanowili żołnierze polskiego podziemia niepodległościowego, którzy zginęli w trakcie obław czy potyczek z grupami operacyjnymi NKWD, UB, MO i KBW. Ciała zabitych grzebano przeważnie w utajnionych i w większości nieznanych do dzisiaj miejscach: na cmentarzach, w pobliżu siedzib aparatu bezpieczeństwa, w lasach, zagajnikach czy na terenach czynnych lub byłych obiektów wojskowych. Celem komunistów była nie tylko fizyczna likwidacja przeciwnika, lecz także zatarcie po nim wszelkich śladów i wymazanie z pamięci zbiorowości. Sprawa „Biegłego” i „Stacha” W trakcie kwerend prowadzonych w Archiwum IPN w Lublinie natrafiliśmy na akta sprawy karnej prowadzonej...