Preludium zbrodni. Zanim był Katyń

Czy była to nienawiść do opornych Polaków, którzy za nic nie chcieli dać się „zbawić” ani białym, ani czerwonym Rosjanom i przez 150 lat konsekwentnie, nie bacząc na straty, przeciwstawiali się wysiłkom Imperium? A może raczej zimna kalkulacja, z której wynikło, że skoro Polaków nie da się kupić, przekonać lub złamać, należy ich wymordować? Jednak do dziś nie mamy pewności, czy śmierć polskich oficerów, którzy dostali się w ręce czerwonoarmistów jesienią 1939 roku, była przesądzona od początku, na mocy fundamentalnych założeń ideologicznych Rosji sowieckiej, czy też istniała szansa na ich ocalenie.

Józef Stalin odkrył, że określenie „faszysta” daje ogromne możliwości w dziedzinie inżynierii społecznej. Dla propagandy nie miało – i zresztą nadal nie ma – znaczenia, czy człowiek, pogląd lub idea mają cokolwiek z faszyzmem wspólnego. Stosowane powszechnie, w odniesieniu do wszystkich i wszystkiego, słowo to miało wyłącznie stygmatyzować tego czy innego