Październik polski i węgierski

6 marca 1953 roku Moskwa poinformowała, że „przestało bić serce Wodza Ludzkości – Wielkiego Stalina”. Pojawiły się nadzieje na złagodzenie represyjnego reżymu. Lecz 1 czerwca demonstracje robotników czechosłowackich zostały rozproszone ogniem sił bezpieczeństwa, również wystąpienia robotników wschodnioniemieckich, które w dniach 16–18 czerwca ogarnęły kilkadziesiąt miast NRD, zostały rozbite ogniem sowieckich czołgów. W Polsce 8 marca zlikwidowano „Tygodnik Powszechny” za odmowę opublikowania bałwochwalczego nekrologu Stalina; 28 marca Bierut wygłosił referat, którego tytuł jednoznacznie wskazywał na plany polskich władz: „Nieśmiertelne nauki towarzysza Stalina orężem walki o dalsze wzmocnienie Partii i Frontu Narodowego”. Dwa dni po śmierci dyktatora władze zmieniły nazwę Katowic na Stalinogród, a województwa katowickiego na stalinogrodzkie. Jednak to nadzieja napędza ludzkie czyny, one zaś mogą zmieniać rzeczywistość. 

Jesienią władze przystąpiły do rozprawy z Kościołem