Kazimierz Dadak

Kazimierz Dadak
Prezydent Duda stoi przed historyczną okazją odmiany ekonomicznej doli Polaków. Kluczem do sukcesu jego prezydentury jest docenienie tego, co w USA określa się mianem „bully pulpit”, czyli tego, że pełni w państwie nadzwyczaj istotną rolę. I z tego powodu to, o czym i co mówi, musi być poważnie traktowane przez wszystkich polityków i media Nie bez znaczenia jest także przysługująca prezydentowi inicjatywa ustawodawcza. Aktywne działanie na polu głoszenia nowych rozwiązań gospodarczych może doskonale wpasować się w kampanię wyborczą do sejmu i tym samym przypieczętować zwycięstwo sił zdolnych do pełnego wykorzystania potencjału drzemiącego w rodakach. Zajmijmy się tylko kilkoma podstawowymi sprawami, z których żadna nie wymaga większych nakładów finansowych. Zniwelowanie...
Kazimierz Dadak
Skrajna lewica dorwała się do władzy w Grecji i prowadzi ten kraj do katastrofy – taką opinię mają elity Europy. Jest to zdanie fałszywe, ponieważ do władzy w Grecji doszły siły przeciwne elitom. Syriza rządzi w koalicji z Niezależnymi Grekami (NG), partią ostro prawicową. Ale NG z Syrizą łączy wyłącznie to, że tak samo oceniają politykę gospodarczą narzuconą Grecji w ramach „pakietu pomocowego” Pakiety pomocowe nikogo w Grecji, Irlandii, Portugalii i na Cyprze nie wsparły, zostały one niezwłocznie zużyte do spłaty długów należnych bankom francuskim, brytyjskim i niemieckim. Oczywiście Grecja popełniła wiele błędów, ale w istocie główną winę za kryzys ponosi ukochane dziecko eurokratów – wspólna waluta. 25 stycznia Grecy powiedzieli swoim elitom „dość!”. Ci, którzy wprowadzili Grecję...
Kazimierz Dadak
Amerykanie mają powody do optymizmu: bezrobocie spada, szacunki PKB za ubiegły rok są nieustannie podwyższane. Nie ma jeszcze danych za ostatni kwartał, ale w trzecim PKB wzrósł (w skali rocznej) o 5 proc., podczas gdy wstępne dane wykazywały poprawę o 3,5 proc. W 2014 r. w USA powstało około 3 mln nowych miejsc pracy – był to najlepszy wynik od roku 1999 – i na koniec grudnia stopa bezrobocia spadła do 5,6 proc.  Najbliższa przyszłość także rysuje się pomyślnie. Eurostat przewiduje, że w latach 2015 i 2016 PKB wzrośnie o, odpowiednio, 3,1 i 3,2 proc. Te perspektywy napawają wielkim optymizmem właścicieli małych przedsiębiorstw, a właśnie w tym sektorze obcięto ostatnio ogromną liczbę miejsc pracy, więc poprawa na tym froncie powinna spowodować dalszy istotny wzrost zatrudnienia...
Kazimierz Dadak
„Za trzydzieści parę lat, jak dobrze pójdzie” – tak Jan Pietrzak prorokował w „minionej epoce”. Trudno było wówczas przypuszczać, że słowa te będą pasować w sprawie dla nas najważniejszej – niezależności energetycznej Polski Według Ministerstwa Środowiska, do sierpnia w Polsce wykonano 44 otwory w poszukiwaniu gazu łupkowego, a do końca roku zostanie zrobionych pięć kolejnych. Te wyniki nie napawają optymizmem, zwłaszcza w porównaniu z podobnymi przedsięwzięciami w jednym tylko stanie USA – Pensylwanii. Wydobywa się tam od wielu lat gaz ziemny konwencjonalny w ilości ok. 14 mln m sześc. dziennie. W 2008 r., w dwóch regionach tego stanu, stwierdzono korzystne warunki geologiczne do eksploatacji gazu łupkowego i poszukiwania ruszyły pełną parą. Przez lata nie uległa zwiększeniu liczba...
Kazimierz Dadak
Pęknięcie bańki spekulacyjnej na rynku nieruchomości i krach finansowy z 2008 r. spowodowały spadek tempa rozwoju gospodarczego, zwiększenie bezrobocia i w konsekwencji obniżkę poziomu konsumpcji i inwestycji. Dlatego polityka cięć budżetowych i obniżanie deficytu przypomina psa, który próbuje dogonić własny ogon. Spadek wydatków państwa przyczynia się do dalszego obniżania popytu całkowitego i tym samym pogłębia kryzys, a to z kolei powoduje niższe dochody z podatków i niemożność osiągnięcia celu budżetowego. Literatura ekonomiczna na ten temat jest dość obszerna. Ani jeden rynek, ani jeden pieniądz Obecna absurdalna polityka gospodarcza w strefie euro ma kilka przyczyn. Pierwsza, podstawowa, to stworzenie wspólnej waluty. Europa nie stanowi optymalnego obszaru walutowego, a zatem...
Kazimierz Dadak
W ostatnim kwartale u.br. gospodarka niemiecka zanotowała niespodziewany spadek PKB, a rok 2012 zapowiada się jeszcze gorzej. Międzynarodowy Fundusz Walutowy (MFW) właśnie obniżył prognozę wzrostu w Eurolandzie z plus 1,1 proc. do minus 0,5 proc. Szczególnie ostry spadek dochodu narodowego ma nastąpić we Włoszech i Hiszpanii, odpowiednio 2,2 proc. i 1,7 proc., a jeszcze nie tak dawno MFW spodziewał się wzrostu w tych krajach o 0,3 proc.i 1,1 proc. Pakt samobójców W ten oto sposób objawiają się skutki kuracji polegającej na radykalnym wzmożeniu dyscypliny budżetowej. W dobie gwałtownego spadku popytu taka polityka gwarantuje pogłębienie się recesji. Dokładnie w ten sposób 20 lat temu Japonia przeszła z ciężkiej recesji w stan chronicznej stagnacji. Uzgodniony właśnie tzw. pakt...
Kazimierz Dadak
Grecji obniżono zadłużenie w stosunku do sektora prywatnego o 50 proc. i, ku uciesze eurokratów, ceny na giełdach podskoczyły w górę, a euro się wzmocniło. Ale euforia na rynkach finansowych opadła już nazajutrz po zawarciu porozumienia z 27 października, gdy aukcja obligacji wypuszczanych przez rząd włoski zakończyła się spektakularną klapą. Rzym planował zaciągnąć dług za obligacje w wysokości 8,5 mld euro, ale znalazł nabywców tylko na 7,9 mld. Choć oprocentowanie tych 10-letnich obligacji, jakie Rzym musiał zaoferować, pobiło wszelkie rekordy, przekraczając 6 proc. Niemcy za podobne pożyczki płacą tylko 2,2 proc. Jednak ciosem w samo serce eurokratów była nagła decyzja premiera Papandreu o poddaniu wyników porozumienia z 27 października pod referendum. Nagłówki gazet piszą o umorzeniu...
Kazimierz Dadak
Niestety, powyższy scenariusz jest optymistyczny, ponieważ w warunkach stagnacji gospodarczej obcięcie wydatków rządowych o 30 mld najprawdopodobniej spowoduje spadek tempa wzrostu PKB o więcej niż 3 proc. Tak się dzieje, ponieważ obniżka wydatków, szczególnie tak drastyczna, jakiej żądano od Grecji, pociąga za sobą redukcję zatrudnienia, czyli dochodów ludności. A to z kolei spowoduje obniżkę konsumpcji i inwestycji, czyli bankructwo kolejnych, słabo prosperujących producentów. Dokładnie tego typu sytuacja ma miejsce w Grecji. W 2010 r. deficyt miał być obniżony do 7 proc. PKB, ale ze względu na wystąpienie powyższych zjawisk jego wysokość pozostała praktycznie niezmieniona na poziomie 10 proc. PKB. Recesja ma bardziej ostry przebieg od pierwotnie zakładanego i stąd powstała konieczność...
Kazimierz Dadak
Oprócz kredytów z Fed, amerykański system finansowy otrzymał także wielką pomoc od rządu USA, w wyniku czego Waszyngton stał się głównym udziałowcem nie tylko największego wówczas ubezpieczyciela na świecie – AIG czy aktywnych na rynku papierów wartościowych zabezpieczonych pożyczkami hipotecznymi firm Fannie Mae i Freddie Mac, ale także wspomnianego Citibanku. Fed – światowy bank centralny Bez pomocy Fed nie obeszły się wielkie banki europejskie. Po kilkadziesiąt miliardów dol. pożyczyły brytyjskie Barclays i Royal Bank of Scotland, szwajcarski UBS i niemiecki Deutsche Bank. W chwili próby okazało się zatem, że Fed jest światowym bankiem centralnym, jedyną instytucją zdolną do powstrzymania paniki i uchronienia całego świata przed zupełnym załamaniem gospodarczym. Na tle Fed bardzo...
Kazimierz Dadak
Nadmiernie optymistyczne? Wśród finansistów działalność agencji ratingowych wywoływała kontrowersje już od dłuższego czasu, ale z odmiennego powodu. Zarzuca się im nadmierny optymizm w szacowaniu ryzyka. Nie jest tajemnicą, że żadna z tych agencji nie sygnalizowała nadejścia krachu na rynku instrumentów finansowych zabezpieczonych pożyczkami hipotecznymi. Przed 2008 r. cała masa takich papierów wartościowych cieszyła się pełnym zaufaniem analityków tych firm i ich rating nierzadko wynosił „AAA” (najwyższy). Ta łagodność w ocenie ryzyka wynika ze specyfiki amerykańskiego rynku papierów wartościowych. Prawo wymaga, żeby każda publiczna emisja obligacji była oceniana z punktu widzenia prawdopodobieństwa niewypłacalności. Szkopuł w tym, że koszty takiej oceny ponosi sam emitent (instytucja...
Kazimierz Dadak
Nierównowaga w wymianie handlowej O wyższości Chin ma także świadczyć ogromna nierównowaga w wymianie handlowej – w roku ubiegłym USA sprzedały do Chin towary o wartości 82 mld dol., podczas gdy ich import wyniósł aż 344 mld. Z tego względu Państwo Środka posiada dziś największe w świecie zasoby twardych walut szacowane na 2,85 bln dol. W zeszłym roku Chiny zanotowały inny wielki sukces – wyprodukowały najszybszy superkomputer na świecie. Wszystko to sprawia wrażenie, że niebawem centra polityczne i finansowe przeniosą się z Waszyngtonu i Nowego Jorku do Pekinu i Szanghaju. Niemniej, bliższe spojrzenie na stosunek sił pomiędzy tymi krajami przedstawia zasadniczo odmienny obraz, Ameryka góruje nad Chinami niemal w każdej dziedzinie. Owszem, Chiny mają najszybszy komputer świata, ale...