Witold Pilecki - 13 maja 1901 – 25 maja 1948

Zła sytuacja finansowa rodziny zmusiła go do przerwania studiów na Wydziale Sztuk Pięknych wileńskiego uniwersytetu. Odtąd oddał się pracy w swoim majątku ziemskim i działalności społecznej. Jednocześnie jako oficer rezerwy brał udział w corocznych ćwiczeniach wojskowych. Na początku lat 30. zorganizował w Lidzkiem Oddział Konnego Przysposobienia Wojskowego „Krakus”. Podczas polskiej wojny obronnej we wrześniu 1939 r. jako oficer kawalerii w 19. Dywizji Piechoty bił się w okolicach Piotrkowa Trybunalskiego, by następnie po odwrocie za Wisłę zostać zastępcą dowódcy kawalerii dywizyjnej w 41. rezerwowej Dywizji Piechoty. Po klęsce wrześniowej i uniknięciu niewoli dostał się do Warszawy, gdzie z towarzyszami broni organizował struktury Tajnej Armii Polskiej (TAP), jednej z wielu powstających wówczas równolegle polskich podziemnych organizacji wojskowych. Piastował w niej wiele odpowiedzialnych stanowisk łącznie z pełnieniem funkcji szefa sztabu.

Po licznych aresztowaniach członków TAP jesienią 1940 r. Witold Pilecki zdecydował się na rozpoznanie sytuacji w obozie koncentracyjnym w Auschwitz – został jedynym w historii więźniem osadzonym tam z własnej woli. Do KL Auschwitz trafił przez łapankę na Żoliborzu, gdzie przebywał pod zmienionym nazwiskiem jako Tomasz Serafiński. W oświęcimskim kacecie, już jako więzień nr 4859, współorganizował grupę konspiracyjną o nazwie Tajna Organizacja Wojskowa. Zbierał i przekazywał na zewnątrz meldunki dotyczące zbrodni popełnianych w obozie przez Niemców. Jednocześnie przygotowywał zbrojne powstanie, scalając różne działające w nim organizacje konspiracyjne, dzieki czemu powstał Związek Organizacji Wojskowych (ZOW). Coraz liczniejsze aresztowania członków obozowej konspiracji spowodowały decyzję Pileckiego o podjęciu ucieczki, do której doszło podczas świąt wielkanocnych 1943 r. Po ucieczce z obozu Witold Pilecki bezskutecznie próbował się skontaktować z dowództwem Krakowskiego Okręgu AK, postanowił więc przedostać się do...
[pozostało do przeczytania 61% tekstu]
Dostęp do artykułów: