Syn dwóch ojczyzn

Sakrę arcybiskupią przyjął w 1902 r. Był gorliwym rządcą archidiecezji. Ze względu na niewielką liczbę powołań rodzimych przyjął do niej kilku kapłanów ormiańskich z Bliskiego Wschodu. Przeprowadził gruntowną renowację katedry ormiańskiej, którą Jan Henryk Rosen ozdobił słynnymi dziś freskami, a Józef Mehoffer mozaikami. W 1937 r., z udziałem kard. Augusta Hlonda, odbyła się koronacja wspomnianego obrazu Matki Bożej Łaskawej w Stanisławowie (dzisiaj obraz znajduje się w Gdańsku).

Arcybiskup Teodorowicz był świetnym kaznodzieją i pisarzem. Pozostawił zbiory kazań oraz liczne publikacje o charakterze religijnym, patriotycznym i społecznym, z których wiele cieszyło się ogromną popularnością. Do historii przeszedł też jako gorący patriota i wybitny parlamentarzysta. W latach 1902–1918 zasiadał w Sejmie Krajowym we Lwowie i w Izbie Panów w Wiedniu, gdzie bronił spraw polskich. Jako jedyny biskup galicyjski zaangażował się w sprawę strajków szkolnych w Wielkopolsce. Znana jest też sprawa listu papieskiego „Poloniae populum”, który papież św. Pius X skierował w 1905 r. do biskupów w zaborze rosyjskim. List ten został źle odebrany przez Polaków i Józef Teodorowicz udał się do Watykanu na spotkanie z papieżem, aby wyjaśnić powstałe wątpliwości. Następnie ogłosił na łamach prasy tłumaczenie listu papieskiego oraz sprostowania dotyczące jego treści. Od tej pory arcybiskup Ormian utrzymywał bardzo dobre kontakty z Piusem X, który był mu wdzięczny za pomoc w tej trudnej sprawie. To właśnie dzięki tym kontaktom Teodorowicz mógł zrealizować swój pomysł, aby w Kurii rzymskiej umieścić przedstawiciela Kościoła polskiego. Powołanie oficjalnego ambasadora nie było możliwe, gdyż państwa europejskie nie uznawały istnienia Polski. Dlatego arcybiskup podsunął pomysł powołania zaufanego polskiego kapłana na stanowisko tajnego radcy papieskiego. Został nim wspomniany ks. Sapieha.

Józef Teodorowicz kontynuował działalność parlamentarną także w okresie I wojny...
[pozostało do przeczytania 39% tekstu]
Dostęp do artykułów: