Zagłada Kresów. Operacja antypolska NKWD 1937–1938

„Kresy (…). Bogate, stare, piękne słowo. Jest w nim obszar i przestrzenność, bezkres równin falujących, oddalenie od świata i wicher stepowy. Dla każdego z tamtej strony zawiera w sobie treść ojczystej ziemi, jej barwę, kształty i woń. Jak klejnot bezcenny ta ziemia bogata mogłaby legnąć u stóp Rzeczypospolitej, zakwitnąć ładem, zapłynąć mlekiem i miodem, być karmicielką Ojczyzny. (…) Ale Rzeczpospolita jej nie potrzebuje (…)” – tak Zofia Kossak-Szczucka żegnała się ze swoją ukochaną ziemią, którą na mocy traktatu ryskiego z marca 1921 roku Rzeczpospolita pozostawiała we władzy Rosji bolszewickiej. Mieszkało tam wówczas ponad milion Polaków. 

Naczelnik Państwa Józef Piłsudski konsekwentnie twierdził, że granicę wschodnią wytyczy oręż żołnierza polskiego. Tak też się stało: wyprawa kijowska z kwietnia i maja 1920 roku, potem dramatyczny odwrót, desperacka obrona linii Wisły oraz Lwowa i Zamościa, wreszcie – przez tak wielu uznane za cud – zwycięstwo w Bitwie