Powstanie Solidarności oczami bezpieki

17 września 1980 r. w Gdańsku związkowcy z komitetów założycielskich z całego kraju podjęli decyzję o założeniu jednego ogólnopolskiego związku zawodowego NSZZ „Solidarność”. Obrady te były, co oczywiste, bacznie obserwowane przez bezpiekę. I to nie tylko cywilną (SB), ale też wojskową (WSW)

Mało kto dzisiaj o tym pamięta, ale porozumienia sierpniowe (ani te gdańskie, ani tym bardziej szczecińskie) nie przesądzały o zasięgu nowych, niezależnych od władz związków zawodowych. Nikt chyba wówczas (ani władze, traktujące je jako regionalne, ani też strajkujący) nie myślał o utworzeniu jednej ogólnopolskiej organizacji. Zresztą prawo do tworzenia własnych niezależnych związków w pierwszej połowie września wywalczyli robotnicy w wielu regionach kraju – we wrześniu (szczególnie w jego pierwszej połowie) przez Polskę przetoczyła się kolejna fala strajków. I to większa niż w lipcu 1980 r.
Nowe związki
Oczywiście władze starały się utrudniać tworzenie niezależnych od nich związków zawodowych, m.in. grożąc i szykanując ich działaczy (zwłaszcza w mniejszych ośrodkach) czy też same tworząc „nowe”, „niezależne” organizacje związkowe. Liczyły również na rozbicie jedności powstającego niezależnego ruchu związkowego, w tym na utworzenie odrębnej, branżowej organizacji przez górników. Jednak, jak się okazało, te działania okazały się nieskuteczne. 
17 września 1980 r. w siedzibie gdańskiego Międzyzakładowego Komitetu Założycielskiego spotkali się przedstawiciele ponad trzydziestu MKZ, komitetów założycielskich, międzyzakładowych komitetów robotniczych i międzyzakładowych komisji robotniczych praktycznie z całego kraju. W trakcie spotkania mecenas Jan Olszewski (doradca MKZ „Mazowsze”) zaproponował utworzenie jednego ogólnopolskiego związku. Wsparł go przedstawiciel Wrocławia Karol Modzelewski, który zaproponował również nazwę – Niezależny Samorządny Związek Zawodowy „Solidarność”. Wbrew oporom niektórych działaczy (zwłaszcza gdańskich, w...
[pozostało do przeczytania 75% tekstu]
Dostęp do artykułów: