Ale tak naprawdę

Teraz bardzo często – czy to w rozmowie, czy to na ulicy, czy to w telewizorze, a w telewizorze najczęściej – można usłyszeć zwrot „tak naprawdę”, „ale tak naprawdę”. Ktoś chce nas o czymś przekonać i mówi:  – Ale tak naprawdę to jestem zdania, że [...]. – Albo ktoś, jakiś telewizyjny komentator polityczny, przedstawia swoje telewizyjne poglądy i mówi: – Ale tak naprawdę to sądzę, że [...]. – Zwroty tego rodzaju, gdy tylko przenikną do języka potocznego, mają to do siebie, że zmieniają lub nawet całkowicie zniekształcają sens wypowiadanych zdań.

Można zatem uznać je za coś w rodzaju rakowatych narośli, które niszczą język. Kiedy jednak przyjrzymy się im trochę bliżej, to okaże się, że pojawienie się niektórych z nich było uzasadnione. O ósmej rano budzi mnie telefon – to jakaś panienka informuje mnie, że mogę udać się na bezpłatne badanie kości. – To w Milanówku to badanie? – pytam nonsensownie, bo nie zamierzam badać bezpłatnie moich starych kości. – Dokładnie – odpowiada panienka. Otóż to jej „dokładnie”, które od dobrych kilku lat skutecznie wypiera starożytne „tak” oraz „owszem”, wydaje się do pewnego stopnia uzasadnione, bowiem w polszczyźnie (prawdopodobnie) brakowało zwrotu o znaczeniu angielskiego „exactly”. „Dokładnie” – czyli w Milanówku, a nie gdzie indziej, nie w Brwinowie, Grodzisku czy Podkowie Leśnej. A jak uzasadnione jest „ale tak naprawdę”? Jest, według mnie, uzasadnione jak najbardziej. Ktoś, kto mówi do mnie z telewizora: „Ale tak naprawdę to ja myślę, że [...]”, unieważnia tym samym (choć nie zdaje sobie z tego sprawy) wszystko, co powiedział uprzednio – bowiem oświadcza, że uprzednio mówił na niby, kłamał, zwodził mnie i oszukiwał, a teraz będzie mówił naprawdę – samą prawdę. Oczywiście, kłamcy, który mówił na niby, wierzyć nie należy – jeśli, mówiąc na niby, okłamywał nas przedtem, to i jego „ale tak naprawdę” też może być zapewnieniem kłamliwym. Warto obserwować, jaka będzie przyszłość zwrotu „ale tak naprawdę...
[pozostało do przeczytania 14% tekstu]
Dostęp do artykułów: