Czwarty rozbiór Polski

Reichswehra i Armia Czerwona

Współpraca między Niemcami i sowiecką Rosją przez cały okres istnienia Republiki Weimarskiej (1919–1933) układała się niemal wzorowo. Izolacja obu tych państw na arenie międzynarodowej oraz wspólna nienawiść do odrodzonego państwa polskiego skazywała niedawnych wrogów na podjęcie bliskiej kooperacji. Wspomniany wcześniej układ w Rapallo otworzył drogę do współdziałania obu tych państw na gruncie handlowym i politycznym, głównie zaś wojskowym. Dzięki niemu Niemcy zyskały możliwość skutecznego obchodzenia nałożonych na nie zakazów traktatu wersalskiego, przenosząc swoją produkcję broni na teren sowiecki. Bolszewicy w zamian uzyskali dostęp do nowoczesnych technologii oraz możliwość szkolenia swojego wojska przez doskonałych instruktorów niemieckich.

W zakładach produkujących broń chemiczną na terenie Rosji sowieckiej, m.in. w Permie, Leningradzie czy Charkowie, rozpoczęli pracę niemieccy naukowcy oraz chemicy wojskowi, profesorowie Haber, Grossmann, Bull i Weber. Koncern Kruppa produkował broń w dawnej fabryce Kołomiencowa. Krupp posiadał również fabryki w Moskwie, Leningradzie, Permie i Jekatierinburgu.

Według różnych źródeł w latach 1928–1931 na terenie ZSRS przebywało ok. 80 niemieckich oficerów różnych rodzajów broni, w tym lotnictwa. Na poligonach niemieckich w Orzyszu (Arys) i Doberitz prowadzono szkolenia oficerów Armii Czerwonej. W 1932 r. ok. 70 oficerów sowieckich ukończyło w Niemczech specjalistyczny staż.

W ramach niemiecko-sowieckiej kooperacji militarnej inżynier Hugo Stolzenberg zbudował w Samarze fabrykę produkującą broń chemiczną. W 1925 r. powstały zakłady Chemiczeskij Zawod Bersol, zajmujące się produkcją gazów trujących oraz nowych rodzajów materiałów wybuchowych, zdolne wytwarzać rocznie ponad 1000 t iperytu. Niemcom najbardziej zależało na odbudowie całkowicie im zakazanego traktatem wersalskim lotnictwa wojskowego. W 1925 r. powstała koło Lipiecka...
[pozostało do przeczytania 84% tekstu]
Dostęp do artykułów: