Brygada i Kraj. Stanisław Sosabowski – generał niezłomny

We wrześniu obchodziliśmy 75. rocznicę operacji Market Garden i bitwy pod Arnhem. Dla generała Sosabowskiego stała się ta operacja sceną dramatu, w trakcie którego musiał się wykazywać odwagą nie tylko wobec wroga, lecz także wobec własnych dowódców podejmujących złe decyzje. Został za tę odwagę ukarany przez aliantów – zrobiono z niego kozła ofiarnego, przypisując mu sporą część winy za porażkę. Nigdy się z tym nie pogodził.

Gdy mowa o generale Stanisławie Sosabowskim, o jego służbie dla Polski, a także gorzkim losie powojennym, na myśl przychodzą postaci z szekspirowskich dramatów czy tragedii greckich. Historyk Norman Davies napisał o nim: „W długiej historii niesprawiedliwości nikt nie został potraktowany bardziej niesprawiedliwie niż generał Stanisław Sosabowski, dowódca 1. Samodzielnej Brygady Spadochronowej”. Życie generała w oczach Polaków urasta do wymiaru symbolicznego – bo to los Rzeczypospolitej wpisany jest w jego życiorys. Tam mamy i trudny, bolesny, bohaterski wrzesień roku 1939, i przedostanie się na Zachód, i tworzenie polskiego wojska, a potem koszmar geopolityki, która w związku z sojuszem aliantów ze Stalinem szykowała Rzeczypospolitej gorzką przyszłość, potem Powstanie Warszawskie, i wreszcie, na koniec, odrzucenie i życie na emigracji, w zapomnieniu i w trudzie, bo generał pracował przez długie lata jako zwykły magazynier. Wreszcie coś najtrudniejszego do uniesienia z punktu widzenia psychicznego, czyli niesprawiedliwe oskarżenia i konieczność walki o historyczną prawdę. To jest właśnie ten obszar, który nas dotyczy także współcześnie, bo ciągle musimy walczyć z budowanymi fałszywymi narracjami, w których z ofiar stajemy się w oczach kłamców historycznych współsprawcami zbrodni. Z tego typu fałszem musiał się zmagać generał Sosabowski.

Położyli uszy po sobie
Generała strącono w niebyt na skutek żądań aliantów, w tym nieprzychylnego mu generała Browninga. Polscy zwierzchnicy,...
[pozostało do przeczytania 77% tekstu]
Dostęp do artykułów: