Jak gorzka diagnoza

Jacka Komudy nie trzeba przedstawiać polskim czytelnikom i czytelniczkom. Autor wspaniałych powieści sarmackich, skrzących się feerią fantastycznych barw, tym razem przedstawia historię I Rzeczpospolitej, stawiając najpoważniejsze pytanie: jak straciliśmy dawną Polską? Pisarz sięga ni to po esej, ni to gawędę, dzieląc się pesymistycznym przekonaniem, że historia nie jest nauczycielką życia, choć udzieliła nam niejednej bolesnej lekcji. „Upadek” to nie książka ku pokrzepieniu serc, ale interpretacja naszej narodowej tragedii, gorzka diagnoza, której powinniśmy wysłuchać.

Ambicją Jacka Komudy nie jest tworzenie retrospektywnej utopii, czyli idealizacja sarmackiej przeszłości. Pisarz, historyk z wykształcenia, zbyt dobrze zna dzieje, nadto jest intelektualnie uczciwy, by serwować nam sztampową opowieść o bezgrzesznej Rzeczpospolitej i wrogich zaborczych mocarstwach. Autora „Upadku”, jak sam zaznacza, bardziej interesują czynniki wewnętrzne, które przyczyniły się do kryzysu i