Współczesna plaga znaleziona w mumiach

Uczeni wiedzieli, że choroba ta nękała także starożytnych żyjących wzdłuż brzegów Nilu, jednak zakładano, że ryzyko zakażenia wiązało się z normalnymi okolicznościami środowiskowymi. Wpływ ówczesnych mieszkańców na warunki sprzyjające pojawianiu się pasożyta był niewielki albo wręcz żaden, a tradycyjne rolnictwo i inne formy gospodarki nie wywierały żadnego wpływu na środowisko. Autorka badania, Campbell Hibbs, uważa taki pogląd za przejaw myślenia europocentrycznego. Z badań, które jej zespół przeprowadził na mumiach znalezionych na terenie starożytnej Nubii położonej w dzisiejszym Sudanie, wynika, iż także 1500 lat temu ludzie przekształcali środowisko w sposób, który mógł pośrednio wpływać na ich zdrowie, tak samo jak robią to ludzie współcześni. Już w latach 20. XX w. archeologowie badający nubijskie mumie odkryli w nich ślady zakażenia schistosomą., ale dopiero obecnie możliwe były analizy przeciwciał i antygenów zawartych w szczątkach. Pasożyt występuje w dwóch odmianach, które na żywicieli pośrednich wybierają inne ślimaki – jedne żyją w lepiej natlenionej bieżącej wodzie, drugie w wodzie stojącej. Dlatego z góry zakładano, że zakażenia u starożytnych dotyczyły odmiany S. haematobium, natomiast druga,

S. mansoni, pojawiła się dopiero wtedy, gdy na tych terenach pojawili się Europejczycy i wprowadzili swoje metody intensywnej irygacji pól.
Archeolodzy zbadali mumie należące do dwóch populacji: jednej, żyjącej 1200 lat temu, zwanej Kulubnarti, oraz drugiej, Wadi Halfi, która zamieszkiwała nubijskie brzegi Nilu przed 1500 laty. Wiadomo, że podstawą rolnictwa wzdłuż brzegów Nilu było korzystanie z warunków stwarzanych przez cykliczne wylewy wielkiej rzeki. Powódź nie tylko nawadniała ziemię, ale nanosiła też żyzny muł, pozwalając Egiptowi i Nubii stać się spichlerzem niemal całego basenu Morza Śródziemnego. Uczeni wiedzieli jednak, że o ile pierwsza populacja – Kulubnarti – żyła w okresie, gdy wylewy Nilu były obfite, to lud Wadi Halfi żył w...
[pozostało do przeczytania 38% tekstu]
Dostęp do artykułów: