Nadchodzi koniec próchnicy

Otóż organizmy te wydzielają enzym glukasacharazę, który pozwala przekształcać im cząsteczki cukrów w polimer o długich łańcuchach, dzięki któremu jest on lepką niczym klej substancją, pozwalającą im utrzymywać się na gładkiej, śliskiej powierzchni szkliwa nazębnego. Okazało się jednak, że tego samego enzymu używają też bakterie, będące główną przyczyną powstawania próchnicy – Streptococcus mutans. Dzięki glukasacharazie również przyklejają się do powierzchni zębów, gdzie żywią się cukrem pochodzącym z naszego pokarmu, poddają go fermentacji, a jako produkt reakcji otrzymują kwasy, które rozpuszczają wapń w szkliwie. W ten sposób powstaje ubytek, który stanowi znakomite środowisko dla bakterii, więc pojawia się ich tam jeszcze więcej i produkują jeszcze więcej kwasu. Proces rozwija się w ten sposób do doskonale wszystkim znanego bolesnego i bardzo przykrego finału.

Obaj uczeni przystąpili do badania struktury przestrzennej cząsteczki glukasacharazy, używając do tego celu metod krystalografii białkowej. To doprowadziło ich do trójwymiarowego komputerowego modelu. W wypadku substancji takich jak enzymy sposób, w jaki działają, zależy nade wszystko od ich postaci. Cząsteczki te nie występują jako proste łańcuchy, ale są splątane w skomplikowane kształty. Enzymy, mające niemal ten sam wzór chemiczny, mogą mieć zupełnie inne działanie, zależnie od tego, jaką formę przybierają ich łańcuchy. Dzięki temu pasują do określonych miejsc innych cząsteczek tak, jak klucz pasuje do ząbków w zamku i w innych miejscach oddziaływają na nie chemicznie. Badacze z Groningen po raz pierwszy zdołali też skrystalizować glukasacharazę. Dowiedzieli się dzięki temu, że cząsteczka przybiera wyjątkowy, niespotykany wcześniej kształt łańcucha. Cząsteczka działa w ten sposób, że rozbija sacharozę na glukozę i fruktozę, a następnie doczepia glukozę do rosnącego stale długiego, polimerowego łańcucha. Do tej pory sądzono, że proces ten przebiega w różnych częściach cząsteczki enzymu....
[pozostało do przeczytania 31% tekstu]
Dostęp do artykułów: