Największy błąd Polski

Często jest to oceniane jako największy błąd wojny obronnej 1939 roku. 17 września naczelny wódz Edward Śmigły-Rydz wydał polskim żołnierzom słynną dyrektywę: „Z bolszewikami nie walczyć, jeżeli nas nie zaatakują”. Pisząc wprost, oznaczało to, że Rzeczpospolita nie ogłosiła stanu wojny ze Związkiem Sowieckim. Miało to dalekosiężne skutki. Dyrektywa nie wzywała jednoznacznie do oporu przeciwko najeźdźcy, a potem ograniczyła działania polskich władz. Gdyby Rzeczpospolita już od 17 września była w stanie wojny z ZSRS, to po agresji Hitlera na swojego byłego sojusznika 22 czerwca 1941 roku rozmowy polsko-sowieckie musiałyby dotyczyć układu pokojowego. Dopiero potem można byłoby formułować koncepcje współpracy i działań sojuszniczych. Układ pokojowy wtedy zawarty (Hitler maszerował już na Moskwę) musiałby jednoznacznie odrzucić aneksje terytorialne Rosji z 1939 roku, a nie – jak w układzie Sikorski–Majski (30 czerwca 1941 roku) – zawierać mgliste sformułowanie: „Rząd ZSRR uznaje, że