Gazeta Polaków

Jej pierwszy numer ukazał się w Warszawie 1 grudnia 1826 r. Miała zaledwie cztery strony, na których codziennie przekazywała informacje z kraju i ze świata. Była dosyć droga. Mimo to od samego początku zyskała liczne grono wiernych odbiorców, co gwarantowało jej przetrwanie na niełatwym rynku w trudnych czasach zaborów.
 
W artykule redakcyjnym pierwszego numeru „Gazety Polskiej” autorzy pisali: „W ogólności życzeniem jest redakcji, aby »Gazeta Polska« bawić mogła czytelników rozmaitością doniesień o ważniejszych zdarzeniach w stolicy i na prowincji, aby zyskała zaletę wiernego zbioru materiałów do historii społecznej i aby umieszczane w niej wiadomości miały rzeczywisty pożytek na celu”. „Za śmiały bez wątpienia zamiar, gdyby redakcja na własnych tylko siłach polegać chciała; lecz w tem przekonaniu, że pomoc światłych rodaków przyczynić się zechce do utrzymania pisma, którego koszta naymniej sześciuset prenumeratorów wymagają, z zaufaniem przystępuje do dzieła poświęconego dobru pospolitemu”. Założycielem gazety był Tomasz Gębka, któremu do współpracy udało się namówić tak wybitnych publicystów jak Ksawery Bronikowski, Maurycy Mochnacki czy Jan Nepomucen Janowski.

Z czasem „Gazeta Polska” stała się głównym medium polskiego romantyzmu. Dla przeciwników tego nurtu pozostawała obiektem bezpardonowych ataków. Jeden z głównych przedstawicieli klasycyzmu, związany z rządem Kajetan Koźmian, wykorzystując swoje wpływy, pod koniec 1829 r. doprowadził gazetę urzędowymi szykanami na skraj finansowej ruiny. Groźba plajty wymusiła na uległym wydawcy całkowitą zmianę linii redakcyjnej.

Powstanie listopadowe zradykalizowało część wydawnictw Królestwa Polskiego. Powstawały również nowe czasopisma. 22 kwietnia 1831 r. wydawca „Gazety Polskiej” Tomasz Gębka dość nieoczekiwanie oddał ster swego dziennika w ręce Jana Nepomucena Janowskiego, jednego z głównych działaczy Towarzystwa Patriotycznego, będącego bodaj najbardziej radykalnym publicystą...
[pozostało do przeczytania 81% tekstu]
Dostęp do artykułów: