Rok 1863 i kalekie analizy

Jak zawsze, gdy obchodzimy rocznice powstań narodowych, pojawiają się w przestrzeni medialnej dwa typy głosów. Z jednej strony mamy apologetów zrywów niepodległościowych, a z drugiej zajadłych krytyków, którzy powstania nazywają „błędami”, „zbrodnią” etc. Notabene i w czasie insurekcji tak bywało – jak właśnie choćby w wypadku największego naszego powstania w wieku XIX, czyli Powstania Styczniowego. Podział na białych i czerwonych rozpoczął się jeszcze w dobie przedpowstaniowych protestów studenckich, a potem okazał się wewnętrznym podziałem, w którym zaznaczały się istotne różnice poglądów. Jednak przecież i biali włączali się do walki z Moskalem nawet wtedy, gdy patrzyli na zryw krytycznie. Czasem wręcz mocniej na wyobraźnię działa to, gdy za broń chwyta ktoś, kto uważa walkę za błąd, ale wie, że gdy biją się i wykrwawiają nasi, to nie można stać z boku. Trzeba jednak również pamiętać, w jakich warunkach wybuchło powstanie, co się działo przed nim, zaś rozpoczynanie