Tańcząc z morową dziewicą

Straszliwa zaraza tzw. czarnej śmierci, która spustoszyła Europę w latach 1347–1351, pochłonęła życie blisko jednej trzeciej ówczesnej populacji, zapisując się tym samym na kartach historii jako największa katastrofa biologiczna w dziejach. Dramatyczne wydarzenia tego okresu zostały dobrze opisane w zachodnich źródłach, jednak przebieg pandemii na terenach Królestwa Polskiego pozostaje niejasny, co zrodziło mit, jakoby dżuma ominęła nasz kraj.

Jeśli zagłębimy się w „Roczniki” Jana Długosza, to znajdziemy w nich potwierdzenie tego, że zaraza dotknęła również poddanych Kazimierza Wielkiego. Jak jednak wykazały badania Piotra Guzowskiego nad rejestrami świętopietrza w diecezji krakowskiej w latach 1348–1351, gdy we Florencji trupy zalegały na ulicach, w Polsce było o wiele mniej drastycznie. W apogeum pomoru dochody Kościoła z danin płaconych przez ludność wiejską spadły zaledwie o 10 proc. Niestety, już od połowy XIV stulecia Polskę, co dekadę lub dwie dekady, epidemie