Monte Cassino – gdy opadł kurz

Bitwa o Monte Cassino nie skończyła się – jak to się zazwyczaj pisze – 18 maja. Polska flaga wywieszona na gruzach klasztoru była pięknym symbolem sukcesu, ale jednak rzeczywistość była dużo bardziej złożona, niż to się mogło na pierwszy rzut oka wydawać. Polacy musieli wykonać drugą część zadania – zdobyć Piedimonte San Germano. A nasza wiktoria była wynikiem wspólnego wysiłku Sprzymierzonych – pomimo ogromnego wkładu krwi ze strony 2. Korpusu Polskiego w przełamanie linii Gustawa, trzeba pamiętać także choćby o ówczesnych sukcesach Francuzów.   

Jak mało która z bitew – batalia o Monte Cassino ciągle rozpala umysły, prowokując historyków, publicystów czy pasjonatów do debat. Padają istotne pytania o sens kampanii włoskiej w ogóle, pojawiają się wątpliwości dotyczące jakości dowodzenia ze strony generalicji alianckiej, toczone są dyskusje na temat strat, szafowania krwią czy wreszcie samej decyzji podjętej przez generała Andersa i zaaprobowania propozycji sformułowanej