PO-lwark zwierzęcy

Są pewne wymieniane przez filozofów i antropologów rzeczy, które nas różnią od zwierząt. Jedną z nich jest szacunek dla śmierci.

Owszem, bywa tak, że słonie mają swoje cmentarzysko, na które chodzą umierać. Albo zdarza się, że jakieś zwierzę „opłakuje” inne, zmarłe. Ale jest to zawsze krótkotrwałe. Pomięć o zmarłych i nasze podejście do tego, co w nieunikniony sposób czeka każdego z nas, czyni nas w dużej mierze istotami ludzkimi. Dlatego też otaczamy specjalną opieką i czcią cmentarze – to część cywilizacyjnego DNA, które nosimy w sobie i które wydaje się tak naturalne, że nie trzeba tego sobie wyjaśniać. Zderzaliśmy się w naszych dziejach z okropieństwami wojny i z barbarzyństwem zarówno ludów wschodnich (Mongołów czy Moskali), jak i zachodnich (Niemców). Nasze zbiorowe doświadczenie nosi więc też w sobie pamięć tego, jak bardzo śmierć może być narzędziem zła – i w dodatku jak bardzo może ona być powiązana z próbami odebrania godności istoty ludzkiej tym