Sztuka blefowania

„Z kim graniczy Związek Sowiecki? Z kim chce!” – głosiła stara anegdota, trafnie ilustrująca niezmienny charakter polityki rosyjskiej. Czy był to carat, komunizm, czy nowa, kapitalistyczna Rosja, myślenie imperialne zdominowało wszelkie inne koncepcje. 

„Dzieje najnowsze dyplomacji rosyjskiej” Michała Sadłowskiego, ciekawy poczet szefów MSZ od Aleksandra Izwolskiego po Siergieja Ławrowa, potwierdza takie widzenie polityki nad Wołgą. Oczywiście poszczególnym ministrom i ich rządom towarzyszyła odpowiednia giętkość, dostosowana do mądrości etapu, ale cel – utrzymanie lub odbudowanie imperium – pozostawał ten sam. Ustępowano i negocjowano jedynie przed siłą, a przy poprawie koniunktury wracano na tory agresji i dyktatu. Moskale doskonale przyswoili sobie, za pośrednictwem Mongołów, sztukę wojny Sun Zi z zasadami typu „jesteś słaby – udawaj silnego!”, rewelacyjnie stosując teorię blefu. Ich przeciwnikom przeważnie brakowało woli i odwagi, aby powiedzieć „