Mroczna strona cudu

Podtytuł pracy Catherine Flether „Piękno i terror” – alternatywna historia włoskiego renesansu – jest w najwyższym stopniu mylący. Alternatywną historią byłoby opisanie historii Włoch i świata, gdyby synowi papieża Cezarowi Borgii udało się spełnić nadzieje pokładane w nim przez Machiavellego i zjednoczyć Italię trzy i pół wieku przed terminem.

A tak mamy raczej opisanie renesansowego świata wraz z brudną i często dziurawą podszewką, pełną intryg, błędów i zbrodni. Mój mistrz, prof. Marian Małowist, utrzymywał, że wojny w średniowieczu wynikały z ogólnej biedy, wymuszającej wyrywanie nikłej wartości dodatkowej przez władców i baronów. Jednak wojny włoskie to batalie bogatych z bogatymi o jeszcze większe bogactwa! Zmagają się więc Wenecja z Genuą, Mediolan i Florencja. Arbitrem, a zarazem uczestnikiem rozgrywki, jest papiestwo, i zabawa trwa w najlepsze, dopóki do gry nie włączą się obce mocarstwa, Francja, Hiszpania, potem Cesarstwo. Czasy quattro i