Polrewkom wiecznie żywy?

30 lipca 1920 roku, podczas wojny polsko-bolszewickiej, Tymczasowy Komitet Rewolucyjny Polski (Polrewkom) – powstały kilka dni wcześniej w Smoleńsku (faktycznie w Moskwie) – ogłosił „Manifest do polskiego ludu roboczego miast i wsi”. Towarzysze: Feliks Dzierżyński, Julian Marchlewski, Feliks Kon czy Józef Unszlicht, przemieszczali się pociągiem pancernym za wkraczającą Armią Czerwoną. Manifest mówił wprost o likwidacji II Rzeczypospolitej i powstaniu Polskiej Socjalistycznej Republiki Rad. „Doradzał” sowiecki komisarz Iwan Skworcow-Stiepanow. Na zdobytych terenach Podlasia i części Mazowsza bolszewicy bez powodzenia tworzyli Polską Armię Czerwoną, wydawali w języku polskim „Gońca Czerwonego”, ale głównie, w ramach rewolucyjnych porządków, represjonowali, grabili i mordowali Polaków – na przykład w Białymstoku rozstrzelali przedstawicieli miejscowej elity, w tym prezydenta miasta. Wobec klęski Armii Czerwonej Polrewkom musiał uciekać z Polski i ostatecznie został rozwiązany. W 1944