Ostatni dyktator

Równo 200 lat minęło od urodzin jednej z najwybitniejszych postaci w polskich dziejach, ostatniego dyktatora powstania styczniowego Romualda Traugutta. Traugutt wszedł do Rządu Narodowego po lipcowym „przesileniu”, gdy jesienią 1863 roku powstanie de facto dogorywało. Przejął stery władzy na ostatnie 10 miesięcy, wykazując się, aż do chwili ujęcia przez władze rosyjskie 10 kwietnia 1864 roku, znakomitymi cechami charakteru i umiejętnościami dowódczymi. Niestety, było już za późno, nawet najwybitniejszy wódz nie uratowałby sprawy. Jednak właśnie owo wzięcie odpowiedzialności za już przegraną sprawę, oddanie się jej – pomimo olbrzymiego ryzyka – stanowią o wyjątkowości tej niezwykłej postaci.

Aby o Traugucie opowiedzieć, posłużę się książką napisaną przez jego bliskiego współpracownika z Rządu Narodowego, człowieka, który stał się jego prawą ręką, druhem, przyjacielem, potem współwięźniem – Mariana Dubieckiego. Dubiecki był w Rządzie Narodowym sekretarzem Rusi, potem, w