Katyńskie kłamstwo mitem założycielskim PRL-u

Polityczna ofensywa Sowietów

W takiej sytuacji Sowieci postanowili ruszyć do politycznej i propagandowej ofensywy wobec rządu gen. Sikorskiego – zbieżność złożonych do MCK wniosków przez stronę niemiecką i polską stanowił do tego dogodną okoliczność. 21 kwietnia 1943 r. Stalin wystosował jednobrzmiące tajne depesze do Winstona Churchilla i Franklina D. Roosevelta, stwierdzając: „Rząd polski, stoczywszy się na drogę zmowy z rządem hitlerowskim faktycznie zerwał stosunki z ZSRR i zajął pozycję wroga w stosunku do Związku Radzieckiego. Rząd radziecki doszedł do wniosku o konieczności zerwania stosunków z tym rządem”. Stalin podkreślał, że rząd polski nie uważał za stosowne zwrócić się z jakimkolwiek zapytaniem do strony sowieckiej w tej sprawie, wskazując na jednoznacznie wrogą postawę strony polskiej. Przemyślana strategia Stalina była obliczona na przypisanie rządowi gen. Sikorskiego pewnego rodzaju dyplomatycznego faux pas. W efekcie miało to świadomie wygenerować oskarżenie rządu Sikorskiego o brak zaufania do sojusznika, czyli Związku Sowieckiego. Założony przez Stalina cel został w dużej mierze osiągnięty – jego depesze wywołały olbrzymie poruszenie w londyńskim MSZ i Departamencie Stanu w Waszyngtonie. Churchill i Roosevelt byli przyzwyczajeni do nieustannych zatargów pomiędzy Polakami a Sowietami, ale nie przypuszczali, że może dojść do zerwania stosunków. Był to najbardziej nieodpowiedni moment wojny, aby dopuścić do konfliktu między sojusznikami, losy wojny zaczęły się bowiem przechylać na stronę aliantów i należało za wszelką cenę unikać rozłamów w obozie sojuszników. W ocenie zachodnich polityków taki rozłam mógł stanowić zerwanie polsko-sowieckich stosunków. Dlatego już 23 kwietnia 1943 r. Churchill w depeszy do Stalina obiecał przeciwstawić się polskiemu wnioskowi do MCK i wpłynąć na Sikorskiego w sprawie Katynia. Z kolei Roosevelt podzielił sowiecką oceną działania strony polskiej, ale sprytnie zdał się na interwencję...
[pozostało do przeczytania 84% tekstu]
Dostęp do artykułów: