Dylemat Kościuszki

17 kwietnia 1794 roku, wkrótce potem jak rozeszła się w Warszawie wiadomość o zwycięstwie pod Racławicami, wybuchło powstanie. 

Przyspieszyła je informacja, że z rozkazu biskupa Kossakowskiego mają być masowe aresztowania spiskowców w kościołach. 0 3.30 w Wielką Środę insurekcję rozpoczęło 20 dragonów z koszar mirowskich. Około godz. 5.00 polska załoga Arsenału rozpoczęła wydawać broń mieszkańcom. Rosyjscy szeregowi poddawali się masowo, oficerów wybito. Walki toczyły się aż do dnia następnego, kiedy to Polacy zdobyli pałac ambasadora carskiego Ingelströma na Miodowej, uwolnili więźniów i przejęli archiwum, w którym najcenniejsza była lista płac zdrajców. Z nazwiskami i kwotami. Wkrótce potem stracono kilku czołowych targowiczan, takich jak Józef Ankwicz, Józef Kossakowski, hetman Piotr Ożarowski i hetman Józef Zabiełło. Kilka tygodni później, 28 czerwca, lud warszawski sforsował bramy więzień i dokonał samosądu na biskupie Ignacym Massalskim, księciu