Polska imperialna. Tom V „Dziejów Polski” Andrzeja Nowaka

Monumentalne „Dzieje Polski” prof. Andrzeja Nowaka to powstające, niejako na naszych oczach, arcydzieło sztuki dziejopisarskiej, synteza polskiej historii politycznej, kulturowej, cywilizacyjnej. Z jednej strony ich lektura jest źródłem dumy i otuchy, a z drugiej przynosi krytyczną refleksję – nad Rzecząpospolitą zarówno dawną, jak i tą obecną. W tej opowieści są i kły smocze z herbu Batorego, i husarska potęga, i Samuel Zborowski, którego głowa ścięta przez kata podskakuje na bruku, jakby miała wyznaczyć ciągłe wrzenie różnych destrukcyjnych sił wewnętrznych, równie mocno wpływających na bieg losów Polski jak to, co piękne i szlachetne.

Wielkie syntezy historii Polski stanowiły, już od stuleci, nie tylko osiągnięcia najwybitniejszych polskich historyków z punktu widzenia naukowego, ale też były próbami odpowiedzi na zasadnicze pytania dotyczące kształtowania się naszej wspólnoty polityczno-państwowej. Od chwili, gdy Rzeczpospolita utraciła suwerenność,