Fundamenty Odrodzonej. Traktat ryski i konstytucja marcowa

Federacja narodów Europy Środkowo-Wschodniej: to było marzenie Józefa Piłsudskiego. Chwalebna idea oparta na osiągnięciach I RP, która potrafiła być wspólnym domem ludzi jednoczących się jak „wolni z wolnymi i równi z równymi”. Idea wyrastająca z unii polsko-litewskich, z religijnej unii brzeskiej, z unii hadziackiej rozciągającej równouprawnienie na Kozaków. A przede wszystkim czerpiąca natchnienie z czasów powstania styczniowego, kiedy Rząd Narodowy ogłosił „wszystkich synów Polski, bez różnicy wiary i rodu, pochodzenia i stanu, wolnemi i równemi Obywatelami kraju”. I wzywał: „Do broni więc, Narodzie Polski, Litwy i Rusi, do broni! bo godzina wspólnego wyzwolenia już wybiła, stary miecz nasz wydobyty, święty sztandar Orła, Pogoni i Archanioła rozwinięty”. Piękna idea, której po raz kolejny zrealizować się nie udało. Zbyt mocni byli wrogowie, nazbyt niepewni sojusznicy. Dobrze, że choć Polskę udało się zbudować.

Rzeczy, które łatwo przychodzą, nie są