Kilka dni w państwie Stalina. Rosja Sowiecka w „Gazecie Polskiej”

Wszystko, co działo się za naszą wschodnią granicą w okresie międzywojennym, nie uchodziło uwagi Polski. Publicyści i korespondenci „Gazety Polskiej” szeroko relacjonowali i komentowali przeobrażenia dokonujące się w państwie Stalina. Na łamach dziennika drukowane były setki artykułów poświęconych polityce i gospodarce Rosji Sowieckiej, jej życiu społecznemu, religijnemu i kulturalnemu, literaturze i sztuce, obyczajowości i szkolnictwu. Z tych tekstów prasowych wyłania się prawdziwy obraz Rosji – wielowymiarowy, pełen paradoksów, czasem groźny, a nawet porażający, innym znów razem zaprawiony humorem i pozwalający spojrzeć na opisywaną rzeczywistość z dystansem, zawsze zaś intrygujący i zmuszający do myślenia nad fenomen sowieckiej władzy.

Rewolucja 1917 roku, w swej lutowej i październikowej odsłonie, w sposób nieoczekiwany i zaskakujący zmieniła oblicze XX-wiecznej Rosji. Wystarczył jeden rok, by carat został obalony, a dynastia Romanowów unicestwiona i by bolszewicy święcić mogli swe tryumfy na gruzach rozpadającego się imperium carów. Wierzono, że oto nadeszła dla Rosji era świetlanej przyszłości, era komunistycznego raju. Historia pokazała jednak, że budowa nowej sowieckiej rzeczywistości po krwawej wojnie domowej (1918–1921) i utworzeniu Związku Socjalistycznych Republik Radzieckich w grudniu 1922 roku, przesiąknięta została krwią milionów ludzi i naznaczona eskalacją terroru państwa wobec swojego narodu, nieznanego dotąd w dziejach świata. W gruzach legł tradycyjny system wartości i doszło do ukształtowania nowego typu człowieka – tzw. homo sovieticus.

Szaleńczy plan Stalina
Tę nową w dziejach Rosji porewolucyjną epokę otwierał okres tzw. komunizmu wojennego (1917–1921), w którym umacnianiu władzy bolszewików towarzyszyło całkowite zlikwidowanie parlamentaryzmu i wszelkich przejawów opozycji, ograniczenie swobody prasy, przejęcie kontroli nad wszystkimi przedsiębiorstwami i związkami zawodowymi...
[pozostało do przeczytania 90% tekstu]
Dostęp do artykułów: