Polak nie może być tchórzem. „Przyjdź i weź!”, czyli o Odwadze

Historia przyniosła wielu naśladowców, którzy Odwagę jako jedną z kardynalnych cnót pielęgnowali ze szczególnym pietyzmem. Naród polski przez tysiąc lat swojego istnienia, przez wieki wzlotów i upadków, mógł być dumny, że jest narodem ludzi Odważnych. Nawet wtedy, gdy los nas nie rozpieszczał. Mówiąc lakonicznie (czyli po „lakońsku”, co znaczy tyle samo jak „po spartańsku”) – „mieczy ci był u nas dostatek”. Co prawda mieliśmy swoją historię zaprzaństwa, tchórzostwa i narodowej zdrady, lecz w polskiej opinii powszechnej takie postawy zawsze zasługiwały na potępienie.

Co więc się stało takiego, że wielu Polaków, z polskim rządem, premierem i tzw. elitą, zachowuje się jak wspierająca się wzajemnie i poklepująca po plecach grupa zwykłych tchórzy? A duża część mediów przyklaskuje polityce trzęsących się portek? Papkinowska postawa premiera Tuska wobec tragedii smoleńskiej budzi nie tylko rozpacz i głęboki żal, ale stanowi dziejący się na żywo spektakl historyczny, o którym, być może, za wiele lat z rumieńcem zakłopotania na twarzy będą czytać nasi wnukowie.

Cnota, Męstwo, Odwaga

Łacińskie słowo „vir” oznacza męża, mężczyznę. „Virtus” to cnota lub męstwo, odwaga. Oba te wyrazy pochodzą z tego samego językowego pnia. Polskie słowo „męstwo”, „mężny” jest pokrewne ze słowem „mężczyzna”. Dla dawnego Polaka, jak dla obywatela Rzymu, było czymś oczywistym, że być mężczyzną, to znaczy być mężnym, odważnym. Z pokolenia na pokolenie przekazywano zestaw męskich cech, gdzie Odwaga była na jednym z naczelnych miejsc. To dlatego Kmicic czy Skrzetuski tak dobrze sprawdzali się w roli literackich „pokrzepiaczy serc”. Byli wzorcami ludzi szlachetnych, honorowych i odważnych. Takich kochali Polacy.

Takim byliśmy narodem. Czy jesteśmy nim dalej? W pewnej mierze tak. Są ciągle ludzie odważni – to spora grupa publicystów, którzy mają odwagę pisać „pod prąd”, nawet za cenę wykluczenia z oficjalnego obiegu, to dziennikarze,...
[pozostało do przeczytania 75% tekstu]
Dostęp do artykułów: