Neomarksizm, czyli mądrość etapu

„Kluczem do zwycięstwa rewolucji jest opanowanie kultury, a dopiero później będzie można zmienić stosunki ekonomiczne i władza polityczna sama wpadnie w ręce”. Taki plan działania stworzył neomarksistom Antonio Gramsci, włoski komunista i błyskotliwy (niestety) strateg nowej rewolucji. Plan ten zrealizowali w Europie Zachodniej uczestnicy antysystemowej rewolty młodzieżowej 1968 roku. W Polsce wcielany jest w życie przez zbuntowaną młodzież, odcinaną od historycznych i kulturowych korzeni przez funkcjonariuszy upadłego reżimu i wykreowanych przez nich agentów wpływu.

Lenin nazbyt skoncentrował się na marksowskiej ekonomicznej „bazie” – czyli własności środków produkcji, przechwytywaniu wartości dodanej – i przegrał. Gramsci docenił rolę kulturowej „nadbudowy” – i wygrywa. Komunizm ortodoksyjny próbując w pierwszej połowie XX stulecia zbudować nowy porządek świata, spotkał się z nieoczekiwanym przez siebie oporem proletariatu. Przyczynę oporu ludu pracującego miast i wsi wobec radykalnej eksterminacji tradycyjnego porządku społecznego zdiagnozował Gramsci: klasyczny proletariat był „zdemoralizowany” kulturą stworzoną przez chrześcijaństwo, opartą na wartościach absolutnych oraz normach etycznych i zasadach estetycznych. I tu przejawił się złowrogi spryt Gramsciego – wymyślił dla neomarksizmu strategię polegającą nie na fizycznej, brutalnej rewolucyjnej przemocy, lecz na łagodnym, zakamuflowanym „długim marszu przez instytucje kultury”. Strategia Gramsciego była o tyle przewrotna, że przyjmując za obowiązujący marksowski cel – czyli wszechświatową rewolucję – strategię jego realizacji oparł na krytyce poglądów Marksa. Krytykę taką wyraził choćby angielski myśliciel katolicki Gilberth K. Chesterton. Chesterton był nader wnikliwym obserwatorem rzeczywistości, którą opisywał z ironią i nieodpartą logiką. W tomie publicystyki z lat 1909–1920 zatytułowanym „Obrona człowieka” znajdujemy felieton „Wiatr i drzewa”, w nim zaś konstatację: „...
[pozostało do przeczytania 77% tekstu]
Dostęp do artykułów: