Idziemy gromadą milczącą do ziemi… Powstanie w kanałach

W poezji Powstania Warszawskiego są zachwyt biało-czerwoną powiewającą nad dachami stolicy, zachłyśnięcie się wolnością, miłość i radość. Są zemsta, żądza odwetu, wściekłość na wrogów i gorzki żal do swoich. Są barykady, ruiny, gruzy domów, krew płynąca brukiem ulic. Jest szarpiąca serce śmierć najbliższych, dzieci, towarzyszy broni. Są bomby, płomienie i pociski. Poezja ma dość sił, by mówić o tym, że w „pogorzeli pod barykadą trupy się nowe kładą i kładą”. W wierszach walczącej stolicy jest rozpacz, pozwalająca wspominać o szczurach, które „tłuścieją na polskim ścierwie”, i wygrażanie „skurwysynom”, którzy się „śliną, seplenią o »sumieniu świata«, dyplomatycznie rozkładają ręce”. Jednak jest coś, o czym poezja mówi niechętnie, choć stanowiło element życia codziennego Miasta Niezłomnego, było szansą – straszną, ale i nadzieją. Kanały.

Sokrates Starynkiewicz, rosyjski generał-major pełniący obowiązki prezydenta Warszawy w latach 1875–1892, uruchomił publiczną linię tramwaju konnego i centralę telefoniczną, założył oświetlenie gazowe, cmentarz na Bródnie, powołał Towarzystwo Asenizacyjne do wywozu z miasta nieczystości, zbudował gazownię oraz szalety miejskie, wybrukował ulice, regulował brzeg Wisły, zakładał parki. Jemu też miasto zawdzięcza nowoczesny system wodociągów i kanalizacji zaprojektowany przez inż. Williama Lindleya. Budowa rozpoczęła się w 1883 roku. Długość sieci wodno-kanalizacyjnej wyniosła ponad 130 km. Jej podstawowym elementem jest kolektor oznaczony symbolem A, biegnący od Stacji Pomp Rzecznych do Stacji Filtrów przy Czerniakowskiej, a kanały B i C są głównymi dopływami. Pierwszy łączy się z kanałem A pod ul. Błońską, drugi biegnie pod placem Krasińskich i ulicą Warecką. Kanały ściekowe położone są od 3 do 10 metrów pod ziemią, a ich rozmiary wynoszą od 60x110 do 180x225 cm.

Tak dziś chodzi się Warszawą
„Wodociągi i kanalizacja Warszawy: wczoraj–dziś–jutro”. Taki tytuł nosiła nieduża...
[pozostało do przeczytania 76% tekstu]
Dostęp do artykułów: