Coś się skończyło, coś powstało. Od czerwca ’79 do czerwca ’89

Rzym zachodni upadając, zostawił po sobie takie bogactwo cywilizacyjne, że przez następne wieki trwał w swych dziełach. Bizancjum, drugi Rzym, choć istniało ponad tysiąc lat, przepadło przy obojętności świata, przetrwały tylko odblaski jego zapomnianej chwały. Cesarstwo Niemieckie Bismarcka i Wilhelmów oraz monarchia Habsburgów odchodziły do historii niegodnie i ze wstydem. Cesarstwo Napoleona, imperium Romanowych i Rzesza Hitlera waliły się w pożodze i potopie krwi. A jak skończył się PRL, państwo narzucone Polakom siłą i zbudowane na kłamstwach, które mimo to zdołało zmienić ich mentalność? I czy naprawdę się skończył?

Trzydzieści lat, które dzieli nas od wydarzeń roku 1989, to z jednej strony cała epoka – pod względem technologicznym świat zmienił się nie do poznania, a dzisiejsza codzienność przerosła najśmielsze spekulacje futurologów i pisarzy sf. Z drugiej jednak strony – choć 30 lat to okres życia jednej generacji – to mentalność współczesnych Polaków zmieniła się niewiele, choć o starych postawach, poglądach, ideach i zamiarach mówimy nowym językiem. Semantyka to niezwykłe narzędzie, pozwalające opowiadać o tych samych faktach zupełnie różnymi słowami, sprawiające, że prawda o przeszłości wciąż jest niepoznana, a dyskusje ostre. Rok 1989, rok przełomu, budzi nader żywe emocje.

Od radości do rozpaczy
2 czerwca 1979 roku – miliony Polaków słuchają homilii wygłaszanej przez Jana Pawła II, papieża-Polaka, na placu Zwycięstwa w Warszawie. Padają słowa mądre i przejmujące: o tym, że nie sposób zrozumieć historii Polski bez chrześcijaństwa, że nie może być Europy sprawiedliwej bez Polski niepodległej. I na koniec wołanie do Boga: „Niech zstąpi Duch Twój i odnowi oblicze ziemi. Tej ziemi”. Papież wyjeżdża, zostawiając ziarno zasiane w umysłach i uczuciach. To nie jest błysk nagłego olśnienia, lecz raczej powolne dojrzewanie: narasta świadomość siły wspólnoty (bo „zobaczyli, ilu ich”), pojawia się...
[pozostało do przeczytania 80% tekstu]
Dostęp do artykułów: