Cytadela w służbie sztuce. Najdroższy współczesny malarz urodził się nad Dźwiną

Ten rebranding kilkusetletniej twierdzy nad Dźwiną był strzałem w dziesiątkę. Znajdująca się przez lata w postsowieckim upadku warownia, świadek wielu tragedii i bohaterstwa Polaków na współczesnym terenie Łotwy, w kilka lat zamieniła się w prosperującą na 2 tys. mkw. przestrzeń artystyczną i muzeum najdroższego malarza współczesności Marka Rothko.

Łatgalia, wschodni region współczesnej Łotwy, która w ubiegłym roku świętowała 100-lecie swojej niepodległości, przez wieki była polem wielu bitew. Zamieszkana przez lokalne plemiona Łatgalczyków, została podbita przez kawalerów mieczowych, następnie polskiego króla Zygmunta Augusta, rosyjskich carów, weszła w skład niepodległej pierwszej Republiki Łotewskiej, przeżyła okupację sowiecką, aż w 1991 roku ponownie została częścią niepodległej Łotwy.

Budowa warowni, jaką znamy dziś, rozpoczęła się w 1810 roku, kiedy po pierwszym rozbiorze Rzeczypospolitej Obojga Narodów miasto Dyneburg (łot. Daugavpils) zostało włączone do Imperium Rosyjskiego. Jej mury były świadkami obu powstań – listopadowego i styczniowego – w których czynny udział wzięli przedstawiciele rodu Platerów – spolonizowanej niemieckiej szlachty, ściśle związanej z dzisiejszą Łatgalią. Tak w pierwszym ze zrywów życie straciła Emilia Broel-Plater, a Lucjan Broel-Plater, uczestnik spisku przeciwko carowi, musiał uciec do Bawarii. Z kolei ich kuzyn – Leon Plater, uczestnik powstania styczniowego – został stracony na terenie dyneburgskiej twierdzy 8 czerwca 1863 roku. Jego szczątki nie zostały nigdy wydane rodzinie. W 2013 roku na jego część na jednym z murów fortecy powieszono tablicę pamiątkową.

Tegoż roku (2013) odbył się rebranding samej fortecy, która została dyneburgskim Centrum Sztuki Marka Rothko, nazwanym tak na cześć najdroższego ze współczesnych malarzy. Urodzony w 1903 roku w tym mieście w rodzinie aptekarza Jakowa Rothkowitza chłopak w wieku 10 lat wyemigrował wraz z bliskimi do USA. Za oceanem...
[pozostało do przeczytania 53% tekstu]
Dostęp do artykułów: