Z „Gazetą Polską” przez wiek XIX

„Zwierciadło polskości XIX stulecia” to książka, która pozwala zgłębić fenomen istnienia naszego narodu w trudnej rzeczywistości porozbiorowej, odsłania jego historię, kulturę, literaturę, wnika w sferę życia społecznego, ekonomicznego i obyczajowego – a wszystko to za sprawą „Gazety Polskiej” z lat 1826–1907, która staje się naszą przewodniczką w wielkiej podróży przez wiek XIX.

Przedzierając się przez tysiące numerów „Gazety Polskiej”, ma się nieodparte wrażenie, że na zakurzonych stronicach pisma odżywa duch przeszłości, który przemawia do nas głosem romantyków, pozytywistów i twórców młodopolskich, genialnych poetów, pisarzy i krytyków – Mickiewicza, Słowackiego i Kraszewskiego, Mochnackiego i Grabowskiego, Sienkiewicza, Prusa i Orzeszkowej, Reymonta i Zapolskiej… Publicystów tej miary co Bolesław Lutomski, Aleksander Czechowski, Jan Gadomski; wybitnych artystów, historyków, prawników, uczonych, ekonomistów, inżynierów, polityków – słowem, głosem kilku pokoleń polskich intelektualistów, którzy publikując na łamach gazety, dążyli do ocalenia polskości. To ich utwory literackie, szkice, eseje, recenzje, listy z podróży, felietony, artykuły popularnonaukowe odżywają na nowo w „Zwierciadle polskości”, współtworząc wielowymiarowy obraz stulecia, utrwalony zarazem w setkach ilustracji odsłaniających przeszłość i teraźniejszość naszej ojczyzny, Europy i świata.

W czasach, gdy Królestwo Polskie tonęło w mrokach niewoli, wśród romantycznych zapaleńców dojrzała myśl o powołaniu do życia takiego organu prasowego, który stanąłby na straży polskości i ideałów wolnościowych. I tak w Warszawie, 1 grudnia 1826 r., powstała „Gazeta Polska”. Jej założycielem i wydawcą został Tomasz Gębka, a pierwszymi redaktorami – Ksawery Bronikowski i Maurycy Mochnacki – młodzi patrioci działający w tajnych organizacjach niepodległościowych, uczestnicy Sprzysiężenia Wysockiego i Nocy Listopadowej. Powołali oni do życia „codzienną gazetę polityczną i...
[pozostało do przeczytania 47% tekstu]
Dostęp do artykułów: