Zasady polskie. Nowoczesne uchwały naszych przodków w sprawie innowierców

Kiedy zaproponowaliśmy Jacka Saryusz-Wolskiego na przewodniczącego Rady Europejskiej, ówczesny prezydent François Hollande powiedział drwiąco polskiej premier, że my, Polacy, mamy zasady, a oni (w domyśle: Unia Europejska, zdominowana przez Niemców i Francuzów) mają fundusze. Wojciech Cejrowski w radiu „Wnet” nazwał Hollande’a chamem i uznał, że ów powinien nas przeprosić. Nie przeprosi, bo nie we, jaka byłaby Europa bez zasad polskich…


Gdy wygasała dynastia Jagiellonów, trzeba było jak najrychlej zapewnić krajowi pokój wewnętrzny. 28 stycznia 1573 r., 445 lat temu, na prawym brzegu Wisły we wsi Kamionek pod Warszawą, tam mniej więcej, gdzie dzisiaj ulica Zamoyskiego przechodzi w Grochowską, nasi przodkowie zebrali się na konfederację i ogłosili uchwałę, w której m.in. gwarantowali pokój religijny i opiekę nad w s z y s t k i m i innowiercami. „A iż w tej zacnej koronie narodu polskiego i litewskiego, ruskiego, inflanckiego i innych niemało jest rożnowierstwa, przestrzegając na potem jakich sedycyj i tumultu, z tej przyczyny rozerwanie albo niezgody w religii, warowali to sobie niektórzy obywatele korony konfederacją osobliwą, że w tej mierze w sprawie religii mają być w pokoju zachowani, którą my obiecujemy trzymać w pokoju czasy wiecznymi”.
Wspólna wola życia w pokoju
Według Wacława Sobieskiego, historyka z pierwszej połowy XX w., autora książki o Janie Zamoyskim, „te postanowienia były nowością w ówczesnej Europie; różniły się od innych pokojów religijnych tym, że obejmowały wszystkie wyznania (…). Konfederacja Warszawska darzyła swobodą wyznania i chłopa oraz otwierała drogę do Polski najskrajniejszym sektom czy religiom (np. islamowi), które nigdzie w Europie chrześcijańskiej publicznie wyznawane być nie mogły”. Natomiast współczesny historyk francuski, Ambrois Jobert, w pracy „Od Lutra do Mohyły”, zlekceważył uchwałę Konfederacji Warszawskiej, pisząc: „Daleka była nawet od ustanowienia ogólnego...
[pozostało do przeczytania 63% tekstu]
Dostęp do artykułów: