Andrzej Kowalski

Dlaczego w polskich służbach specjalnych na bardzo wysokich stanowiskach pracują ludzie, którzy np. przed wyborami walczyli ze sobą za pomocą przecieków do gazet, jak w przypadku opisanej przez „GP” sprawy „Igła”? Szokujące są także zeznania złożone przez byłego funkcjonariusza ABW, który w procesie Wojciecha Sumlińskiego stwierdził, że był namawiany przez zastępcę szefa Agencji do prowokacji wobec Komisji Weryfikacyjnej. Proponuję refleksję nad przyczyną takiego stanu rzeczy Diagnozę wypada zacząć od genezy całego systemu bezpieczeństwa III RP. Nie było przypadku w tym, że w gronie jego głównych architektów byli ludzie Czesława Kiszczaka. Dla odchodzących od władzy, namaszczonych przez Związek Sowiecki komunistów konieczne było zagwarantowanie permanentnego paraliżu polskiego systemu...
W świetle informacji dochodzących do opinii publicznej zmiany w służbach specjalnych są konieczne. Pomysły są różne i liczne. Opozycja uważa, że kwestią podstawową jest zmiana systemu kontroli nad służbami. Niezbędne są też nowe ramy prawne ich działania. Tak się bowiem nieszczęśliwie zdarzyło, że w roku 1990 prawie te same zespoły pisały ustawę o Policji i Urzędzie Ochrony Państwa, dzieląc służby na te, które prowadzą czynności operacyjno-rozpoznawcze i dochodzeniowo-śledcze, i te, które mogą prowadzić tylko czynności operacyjno-rozpoznawcze. Te dwa rodzaje czynności nie przenikają się, chociaż mogą się uzupełniać. Na tej dychotomii zbudowano cały gmach polskich służb i trwa on aż do dzisiaj Warto jednak postawić pytanie, czym różni się według obowiązującej koncepcji Centralne Biuro...
Co możemy wywnioskować o stanie polskiego kontrwywiadu wojskowego po odsłuchaniu nagrania rozmowy Kalisz–Kwaśniewski i po kolejnych oświadczeniach różnych polityków? Przypomnę, że istotą systemu ochrony kontrwywiadowczej jest zdobycie wiedzy o przeciwniku, zanim on zorientuje się, że został rozpracowany. Aby ten cel osiągnąć, służba kontrwywiadu musi cieszyć się zaufaniem polityków. Nie można tego osiągnąć, gdy wykorzystuje się ją do rozgrywek politycznych lub biznesowych Służby o charakterze kontrwywiadowczym rzadko cieszą się dobrą opinią polityków, gdyż jeśli dobrze spełniają swoje zadanie, najczęściej przynoszą złe wiadomości. Wyobraźmy sobie, że minister obrony usłyszy od szefa kontrwywiadu, że jeden z wpływowych generałów jest zamieszany w korupcję, premier dowiaduje się, że...
W listopadzie 2014 r. zatrzymano oficera WP podejrzanego o szpiegostwo. Ostatnio pojawiły się informacje wskazujące na konflikt pomiędzy prokuraturą a Służbą Kontrwywiadu Wojskowego co do oceny jego działalności. Po zatrzymaniu media podawały, że młody oficer podejrzewany jest o przekazywanie materiałów stronie rosyjskiej. Mowa była o kilkunastu tysiącach stron dokumentacji F-16. Jednak prokuratura nie aresztowała zatrzymanego i stwierdziła, że jedynie „dopuścił się nieprawidłowości w posługiwaniu się dokumentami służbowymi”.  Według mediów podejrzany o działalność szpiegowską pilot pozostał na wolności Z jednej strony kontrwywiad dostrzegł działania szpiegowskie, z drugiej – prokuratura – tylko nieprawidłowości. Skąd tak rozbieżna diagnoza? W modelowym wydaniu sprawa szpiegowska...
W powyborczym uniesieniu łatwo przestać myśleć o sprawach trudnych. Niestety są powody, by niepokoić się o bezpieczeństwo prezydenta elekta. Rozsądek nakazuje postawić pytania, kto i jak będzie chronić zwycięzcę ostatnich wyborów. Zupełnie nie uspokaja mnie to, co przekazały media: „BOR już chroni Dudę” Ochrona najważniejszej osoby w państwie to prawdziwa sztuka. Nie wiem, czy tak o tym myślą w Biurze Ochrony Rządu, ale jest wiele przesłanek, aby uważać, że nie. Do dzisiaj nie znaleziono przecież winnych zaniedbań ochrony prezydenta Lecha Kaczyńskiego w czasie lotu do Smoleńska, więc cień pada na całą służbę. Jej honor można było ocalić tylko poważnym postępowaniem wyjaśniającym, dymisją szefa i ukaraniem winnych. Jak wiadomo, nic z tego do tej pory się nie wydarzyło. Plama na honorze...
Zdaniem wielu ekspertów rosyjski scenariusz w wersji maksimum zakłada podporządkowanie Moskwie tzw. bliższej zagranicy. Z tej perspektywy proponuję spojrzeć na aferę podsłuchową, spisek generałów oraz rok wyborczy w Polsce. Dla środowisk nieprzychylnych Polsce najważniejsze jest zrealizowanie scenariusza, w którym po wyborach prezydenckich i parlamentarnych u władzy znajdą się „właściwi” ludzie. W ciągu ostatnich kilku miesięcy możemy obserwować symptomy operacji, której realizacja rozpoczęła się mniej więcej równocześnie z tragicznymi wydarzeniami w Kijowie Najdłuższa w Polsce w ostatnim ćwierćwieczu kampania wyborcza ma nowy element, tj. zagrożenie wojenne. Z tego powodu zaczęto stawiać pytania o rosyjską agenturę. PO i PSL stoją przed poważnym zagrożeniem, że ich dotychczasowa...
Gdy kilka lat temu polskie służby specjalne zaczynały współpracę z FSB, mówiono o wspólnych działaniach ochronnych przed terrorystami. Brzmiało to naiwnie, ale dla tych spośród szefów, którzy nie rozumieją albo nie doceniają rosyjskiego systemu pracy wywiadowczej, było to wystarczające. Współpraca z FSB jest kontynuowana, pomimo jednoznacznych danych, że nie jest to służba zajmująca się tylko terroryzmem Rosyjskim prowokacjom z wykorzystaniem łodzi podwodnych, samolotów, rozmieszczania broni rakietowej, manewrów przy polskiej granicy towarzyszy usypiająca fala oświadczeń polskich czynników rządowych twierdzących, że jesteśmy przygotowani, a nawet... kupiliśmy już rakiety do F-16. W rosyjską strategię straszenia Zachodu włączyła się FSB (rosyjska służba specjalna), która ujawniła w...
Szpiegostwo rosyjskie jest zagrożeniem dla bezpieczeństwa Polski. Od kilkunastu lat, gdy trwa proces odbudowy sowieckiego imperium w nowym wcieleniu, stopień tego zagrożenia systematycznie wzrasta. Zaklinanie rzeczywistości, którego postacią najbardziej karkołomną jest przekonywanie o demokratyzacji Rosji, nic nie zmieni. Fakty są bezsporne, mówi o tym cała zachodnia wspólnota kontrwywiadowcza: trwa ofensywa rosyjskiego wywiadu Najpierw spytajmy o standard informowania społeczeństwa o zagrożeniu szpiegowskim. Jeżeli mamy do czynienia z sytuacją poważnego zagrożenia bezpieczeństwa państwa, to w dojrzałej demokracji obywatel jest informowany przez rząd o faktach.  Czy rząd gra zagrożeniem? W Warszawie w środę zatrzymano dwóch szpiegów. Czy to, co zaprezentował rząd, wypełnia...
Wielkim nieporozumieniem są wypowiedzi polskich polityków, że NATO nas obroni, a my możemy zająć się cieszeniem naszą wolnością. W NATO bezpieczeństwo nie opiera się na cudzych siłach, ale na współdziałaniu. Żeby współdziałać w obronie, trzeba mieć możliwości obronne. Gdyby w Polsce było kilkadziesiąt tysięcy dobrze wyszkolonych żołnierzy, gdybyśmy mieli sprawne wszystkie czołgi i samoloty bojowe, a na wyposażeniu mielibyśmy nowoczesne systemy przeciwpancerne i przeciwrakietowe, to na każdym szczycie NATO polscy politycy byliby witani tak, jak wita się dobrze wyposażonego i zdolnego do obrony sojusznika Szczyt NATO, który odbył się 4 i 5 września w Newport, wywołał falę krytyki, nakierowanej głównie na polityków zachodnioeuropejskich. Rządowe media w Polsce musiały wykonać PR-owski...
Nie można udawać, że to, co dzieje się na wschód od Polski, nie stanowi dla naszego kraju zagrożenia. Jeżeli tak blisko nas istnieje państwo, które przy pomocy zbrojnej agresji, wykorzystując także swoją agenturę, doprowadza do dekompozycji Ukrainy, to w Polsce nie może być zgody klasy politycznej na wpuszczenie do instytucji państwowych tych, którzy cały swój bezpieczniacki instynkt ukształtowali na sowieckich kursach organizowanych przez KGB lub GRU Ksiądz Franciszek Blachnicki był jednym z najbardziej znienawidzonych przez komunistów duszpasterzy w Polsce. Nic dziwnego, założony przez niego w latach 70. XX wieku ruch oazowy skupiał dziesiątki tysięcy młodych ludzi, którzy wymykali się komunistycznej machinie propagandowej. Uczył ich myśleć samodzielnie, mówił im o prawdziwej...
Gdy po aferze Amber Gold premier szumnie zapowiadał reformę służb specjalnych, okazało się, że pozostawił sobie Centralne Biuro Antykorupcyjne jako narzędzie do bezpośredniego użycia w razie palącej konieczności. I oto dzień przed sejmowym głosowaniem nad przyszłością rządu funkcjonariusze CBA weszli do gabinetu prominentnego posła Polskiego Stronnictwa Ludowego  Operację CBA poprzedziła opinia wyrażona przez polityków PSL, iż premier powinien przejąć nadzór nad służbami specjalnymi. Był to słabo zakamuflowany sygnał o proponowanym przez PSL kierunku rozstrzygnięć ws. służb. Ludowcy po odejściu z Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego zastępcy szefa tej służby, od lat kojarzonego z nimi, pragnęli przywrócić tamten stan rzeczy. Czy dlatego, że PSL tak bardzo troszczy się o...
Gdy Obama mówił w Warszawie, że „rząd jest po to, aby służyć ludziom, a nie uciskać ich”, „błogosławieństwo wolności jest czymś, na co trzeba zasłużyć i odnowić w każdym pokoleniu” oraz że „przywódcy muszą (…) walczyć z korupcją, a nie okradać własnych ludzi”, ktoś już posiadał nagrania, których treść przypomina gangsterski film klasy B. Najważniejsi urzędnicy państwowi, siedząc w restauracji nad ośmiorniczkami, rozmawiali o „dotowaniu pod stołem” i ustalali roszady personalne w rządzie, zapominając o polskiej konstytucji W ostatnich miesiącach nastąpiły wyraźne zmiany kontekstu bezpieczeństwa Polski. Po ataku Rosji na Ukrainę i zajęciu Krymu na arenie międzynarodowej zostały wypowiedziane słowa, które wyraziły sprzeciw wobec rosyjskiej wizji zmian w Europie Środkowej. Niezależnie od...
Ile jeszcze trzeba sygnałów płynących ze świata zachodniego, aby nad Wisłą zauważono prawdziwą skalę aktywności rosyjskiego wywiadu? W mediach rządowego nurtu od lat powtarzane są opinie o tym, że Polska nie jest państwem ważnym dla rosyjskiego wywiadu, że jesteśmy tylko peryferiami, a działa u nas garstka rosyjskiej agentury, która jest na pewno dobrze rozpoznana przez polskie służby kontrwywiadowcze Ostatnie komentarze do wypowiedzi szefa Federalnego Urzędu Ochrony Konstytucji Hansa-Georga Maassena były dokładnie w tym samym duchu. Szef niemieckiego kontrwywiadu zwrócił uwagę, że nasiliło się działanie rosyjskiego wywiadu SWR i podkreślił, że „żaden inny kraj nie traktuje działalności szpiegowskiej w Niemczech tak poważnie jak Rosja”. Przytoczył także dane wskazujące, że w ciągu roku...
Dla reżimu Putina jedyną skuteczną drogą odzyskania pozycji międzynarodowej było sięgnięcie po aparat wywiadowczy Przemówienia Putina na spotkaniach z szefostwem FSB i SWR niejednokrotnie łączyły ze sobą politykę energetyczną i aktywność wywiadu, pozyskiwanie nowych technologii i tajne operacje infiltrujące zachodni przemysł. Nie należy zapominać o wzmożonych działaniach wywiadu elektronicznego Rosji. Ich skala jest bagatelizowana tylko w naszych mediach. Dla przykładu: po serii artykułów o totalnej inwigilacji elektronicznej w wydaniu amerykańskiej NSA pojawiła się nieśmiała sugestia, że w rosyjskiej ambasadzie w Warszawie znajduje się aparatura, która pozwala słyszeć treść rozmów telefonicznych w promieniu jednego kilometra. Czy to tylko naiwność, czy też może ktoś chce ukryć...
Nietrudno odnieść wrażenie, że proponowana „reforma” służb jest przygotowaniem do nadchodzących wyborów, które mogą głęboko przebudować scenę polityczną w Polsce. Jak zmienione zostanie specjalne narzędzie tak chętnie używane przez polityków, kto i w jakim celu będzie go używał – możemy się tylko domyślać. Na przykładzie proponowanej nowej ustawy o ABW możemy natomiast określić, na ile autorzy „reformy” naprawdę dążą do zapewnienia bezpieczeństwa państwa   Od pierwszych zapowiedzi premiera o konieczności zreformowania służb specjalnych minął prawie rok. Przypomnijmy, że zapał reformatorski wzmógł się po wybuchu afery Amber Gold (notabene brak jeszcze wyjaśnienia, kto na piramidzie finansowej zarobił w pierwszym roku jej funkcjonowania). Fakt, że przygotowanie ustaw trwało tak długo...
Dlaczego konsulaty są tak atrakcyjne Umknęła natomiast inna ciekawa informacja, którą podała PAP. Belgijski MSZ odwołał z Kopenhagi dyplomatę podejrzanego o szpiegowanie na rzecz służb specjalnych Rosji, a wcześniej ZSRS. Szczegółów podano niewiele. Konsul (mężczyzna w wieku 57 lat) miał utrzymywać od ponad 20 lat kontakty najpierw z wywiadem KGB, a następnie z jego następczynią, rosyjską Federalną Służbą Bezpieczeństwa (FSB). Belgijskie służby podejrzewają, że konsul rozpoczął współpracę z Sowietami pod koniec lat 80., gdy w Tokio skontaktowało się z nim KGB. W następnych latach był pracownikiem placówek w Lagos, Algierze, Lizbonie, Nowym Jorku, Delhi i wreszcie w Kopenhadze. W większości tych miast dyplomata kontaktował się z Rosjanami, którzy byli tam przejazdem. Informacje...
O projektach Projekt lansowany przez BBN i wspierany przez Belweder zakłada włączenie SKW i SWW do Sztabu Generalnego, natomiast projekt proponowany przez Kancelarię Premiera łączy służby cywilne i wojskowe. Jedynym wspólnym mianownikiem obu projektów jest poważna redukcja etatów, co oznacza jedynie zmniejszenie stanów osobowych w związku z licznymi odejściami ze służb (w sumie w ostatnich dwóch latach odeszło kilkuset funkcjonariuszy, co nikogo nie niepokoi, mimo że odeszli ci, którzy mają co najmniej piętnaście lat stażu). Centrum Informacyjne Rządu po posiedzeniu Kolegium ds. Służb Specjalnych 18 września br. informowało: „…przeprowadzono dyskusję na temat propozycji zmian organizacyjnych i legislacyjnych dotyczących służb specjalnych. […] Premier zapowiedział powołanie przy...