Kulinaria

Delikatny i sycący przysmak prosto z patelni. Może być podany na słodko, pikantnie, z warzywami, a nawet z owocami morza. Wystarczą dwa jajka, patelnia i… to co mamy w lodówce. Omlet, czyli pulchny placek zrobiony z ubitych jaj, to w zasadzie danie międzynarodowe. Smaczny, pożywny i łatwy w przygotowaniu. Choć znany był już w starożytności, obecnie uważa się, że to specjalność kuchni francuskiej. Wśród rodzajów omletów najbardziej znany jest ten francuski. Klasyczny, z roztrzepanych jajek, smażonych na maśle tylko z jednej strony i rolowany podczas smażenia tak, by masa jajeczna warstwowo ścinała się na patelni. Dodatki układa się na gotowy omlet, po czym składa się go na pół. Omlet hiszpański, zwany tortillą, jest grubszy i zawiera więcej dodatków, smaży się go z dwóch stron,...
Sezon na truskawki rozpoczęty. Właśnie teraz smakują najlepiej, dlatego nie zwlekaj, tylko delektuj się tymi pełnymi witamin owocami. Truskawki to owoce wielu możliwości. Dobrze smakują zarówno na wykwintnej kolacji z czekoladą i szampanem, jak i w skromnym obiedzie, gdy są dodatkiem do makaronu i białego sera. Znakomicie komponują się z lodami, naleśnikami, omletami, goframi, a nawet ciastami i tortami. Można je dodawać do koktajli na bazie mleka i jogurtów. Świetnie uzupełniają smak sałatek z młodego szpinaku czy rukoli. Zadowolą także amatorów dań mięsnych. Truskawki pasują do ryb i każdego rodzaju mięsa. Ten niewielki owoc to istna bomba witaminowa. Chroni przed anemią, wzmacnia i odkwasza organizm i gasi pragnienie. Ma też właściwości odtruwające i oczyszczające. Zawiera witaminy...
Jędrna marchewka, krzepka kalarepka, młody bób, szczaw czy ziemniaki – młode warzywa to prawdziwa bomba witaminowa. Najsmaczniejsze u progu lata, idealne, by przygotować z nich zupy. Jeśli poszukujesz alternatywy dla monotonnych dań obiadowych czy niezdrowych fast-foodów, zachęcam do przygotowania kolorowych, pełnych aromatu zup z młodych warzyw. I niech cię nie zniechęci wizja stania przy garach. Te zupy są smaczne, niedrogie i naprawdę szybkie w przygotowaniu. Zupy są źródłem niemal wszystkich składników odżywczych, takich jak białka, węglowodany, witaminy i minerały. Składniki te rozpuszczone w wodzie są szybko wchłaniane przez organizm i stają się źródłem łatwo przyswajalnej energii. Zawarty w nich błonnik ułatwia trawienie, daje uczucie sytości i zmniejsza przyswajanie tłuszczu...
Wiosna w pełni. Wszystko kwitnie, pachnie i zachęca do wyjścia w plener. Więc spakuj kraciasty koc, koszyk pełen smakołyków i ruszaj na piknik… Jedzenie na świeżym powietrzu to wspaniała forma spędzania czasu. Wystarczy trochę fantazji i na trawie możemy przygotować prawdziwą ucztę. Co zabrać na piknik? Oczywiście jedzenie. Dania mają być proste, łatwe w transporcie i odporne na wysokie temperatury, tak by nie uległy zepsuciu czy roztopieniu w czasie drogi. Ponadto powinny być tak przygotowane, by można je było konsumować bez użycia sztućców. Nie znaczy to jednak, że jesteśmy skazani na nieśmiertelny zestaw: pomidor i jajko na twardo. Na pikniku doskonale sprawdzą się tortille, babeczki, paszteciki i pieczone pierożki oraz najpopularniejsze... kanapki. Jednak nie szykujmy ich w domu....
Charakterystyczne grube, czerwono-zielone łodygi i kwaskowaty smak, który kojarzy się z dzieciństwem. Kompot z rabarbaru, robiony przez nasze babcie, nieraz gasił pragnienie w upalny dzień... Rabarbar znaczy „obcy znad Wołgi”, gdyż jego transport z Chin do Europy odbywał się właśnie tą rzeką. Nazwę swą zawdzięcza jednak Grekom i słowu „rhabarbaros”. W Polsce znany jest jako rzewień. Na całym świecie ta bylina uważana jest za warzywo. Wyjątkiem są Stany Zjednoczone, gdzie w 1974 r. zaliczono rabarbar do owoców, gdyż uznano, że tak jak inne frukty wykorzystuje się go do produkcji konfitur. Rabarbar ceniony jest przede wszystkim za swój kwaskowaty i orzeźwiający smak. Rewelacyjnie sprawdza się w słodkich potrawach. Komponując deser z rabarbarem, dobrze jego cierpkość przełamać dużą...
Podobno sekret smaku tego sera tkwi w tatrzańskiej roślinności, którą jedzą owce i której aromaty przenikają wraz z owczym mlekiem do oscypka. Twardy, słony, o wyraźnym posmaku wędzenia ser z owczego mleka, wyrabiany ręcznie na halach w pasterskich bacówkach i tylko w okresie wypasu i dojenia owiec, czyli od maja do października. Taki jest oscypek. Tradycje jego wyrabiania i recepturę polscy górale zawdzięczają pasterzom wołoskim, pochodzącym z Bałkanów, którzy już w XIV w. przywędrowali na Podhale. Oscypek w 2007 r. uzyskał status produktu regionalnego PDO, a tym samym UE określiła jego parametry i wyznaczyła miejsca, gdzie i jak może być wyrabiany. Pomimo to jest jednym z najczęściej podrabianych serów. Prawdziwe oscypki ważą od 60 do 80 dag i mierzą od 17 do 23 cm. Produkuje się...
Kalafior, brokuł czy karczoch to nic innego jak pąki kwiatowe. Można jednak jeść i inne kwiaty, takie, które z jedzeniem się nie kojarzą. Tradycja używania kwiatów do potraw jest znana i praktykowana na całym świecie od dawna. Już w średniowieczu angielscy kucharze często urozmaicali swoje dania płatkami kwiatów. W Prowansji od lat wykorzystuje się róże, fiołki czy lawendę do tworzenia deserów i kwiatowych cukierków. Obecnie do tych tradycji najczęściej sięgają zwolennicy modnej ostatnio kuchni molekularnej, wykorzystując kwiaty w swoich przepisach. Może warto więc sięgnąć po nie, by nadać znanym potrawa nowy wymiar i smak. Jest wiele sposobów na to, by w naszej diecie pojawiły się kwiaty. Można je suszyć, smażyć, kandyzować i zjadać na surowo. Są ciekawym dodatkiem do ryżu, tart,...
Sezon na szparagi jest krótki. Trwa od połowy kwietnia do końca czerwca, dlatego nie zwlekajmy i wprowadźmy je jak najszybciej do menu. Ze względu na kształt szparagom przypisywano miłosne moce i zdolność rozbudzania pożądania. Trudno jednoznacznie stwierdzić, ile w tym prawdy, faktem jest jednak, że ze względu na smak i liczne wartości odżywcze do dziś wzbudzają pożądanie wśród smakoszy. Szparagi występują w trzech kolorach, który uzyskują zależnie od dostępu do słońca. Najbardziej popularne są białe, uprawianie w specjalnych kopcach, gdzie rosną bez dostępu do światła słonecznego. Szparagi zielone i fioletowe swój kolor zawdzięczają wegetacji w dużym nasłonecznieniu. Jednak bez względu na kolor muszą być świeże. Aby sprawdzić świeżość szparagów, należy złamać łodygę. Powinna być...
Marcin Wolski
Ksiądz Wacław Groser jest bohaterem kilku poczytnych książek Jana Grzegorczyka, z których ostatnia „Perła” to w dużym stopniu powieść kryminalna. Z tym że Groser nie jest w niej poczciwym kapłanem-detektywem jak ksiądz Brown czy ojciec Mateusz, lecz ofiarą ukrzyżowaną na żywca przez nieznanych sprawców. Zbrodnia i śledztwo (któremu towarzyszy prawdziwy łańcuch śmierci – ginie wrabiany w zamach miejscowy alkoholik i pismak, wściekły antyklerykał, lider nagonki na księdza i nawrócony więzień o wybitnych talentach plastycznych, i wreszcie wielkopolski oligarcha, co do którego śmierci pozostają wątpliwości) są jedynie pretekstem do zajrzenia w głąb ludzkich dusz. Autor, człowiek niezwykle Kościołowi przychylny, nie waha się pokazywać rozmaitych patologii, deformacji i uwikłań zarówno...
Przed nami majowy weekend, a ten już od dłuższego czasu kojarzy nam się z inauguracją sezonu grillowego. Przydomowy ogródek, działka czy nawet taras – to miejsca idealne, aby zaprosić gości na wspaniałą grillową ucztę. W menu oczywiście obowiązkowo mięsa, kiełbaski, sałatki, warzywa i dipy. Zanim jednak w powietrzu uniesie się zapach dymu, warto wspomnieć o kilku sprawach. Na pewno dobrze jest samodzielnie przygotowywać kawałki mięsa, które zamierzamy upiec. Te dostępne w hipermarketach często są przesolone i doprawione wzmacniaczami smaku. Zdarza się, że intensywny aromat przypraw ma „zabić” nieświeży zapach mięsa. Poza tym, przygotowując mięsiwo na grill, warto sięgnąć po marynaty. I w tym przypadku lepiej skomponować je samodzielnie, używając świeżych ziół. Dzięki nim potrawa...
Rzodkiewka, kalarepa, szczypiorek, marchewka, warzywa kapustne, sałata oraz pomidory. To właśnie one najlepiej smakują po długiej zimie! Obecnie supermarkety oferują te warzywa przez cały rok. Jednak gdy w pierwszych promieniach wiosennego słońca nowalijki zaczną wygrzewać się na ulicznych straganach, kusząc intensywnym kolorem i zapachem, mało kto może się im oprzeć. Pamiętajmy jednak, że oprócz witamin i składników mineralnych nowalijki mogą też zawierać szkodliwe substancje. Okres wegetacji tych warzyw jest znacznie przyspieszany przez zastosowanie środków chemicznych. Jeśli chcemy, aby spożywanie ich było dla nas bezpieczne, należy przestrzegać kilku prostych zasad. Wybierajmy warzywa niezbyt duże, nie za kształtne i te w naturalnym kolorze. Młode jarzyny potrzebują więcej uwagi....
Stefan Czerniecki
Nie trzeba jechać do dalekiej Ameryki Południowej ani na Filipiny, aby przekonać się o swego rodzaju egzotyce regionalnych zwyczajów okołowielkanocnych. U nas bowiem również jest ciekawie. W meksykańskiej dzielnicy Iztapalapa w Wielki Piątek wyrusza prawdopodobnie największa Droga Krzyżowa na świecie. Bywa, że gromadzi nawet milion pątników. Część z nich idzie z własnymi krzyżami. Niektórzy boso. Niektórzy z kłującymi roślinami, aby bardziej bolało. Część polewa się krwią zabitych zwierząt. Z kolei w brazylijskim Município de Brejo da Madre de Deus rozpoczyna się właśnie jedna z największych inscenizacji Męki Pańskiej, z udziałem kilkuset aktorów. W specjalnie na ten cel wybudowanym miasteczku – kopii starożytnej Jerozolimy. Na Filipinach kilkudziesięciu mężczyzn pozwoli się po raz...
Owoc pasji, passiflora, granadilla purpurowa, męczennica jadalna... To nazwy jednego owocu – egzotycznej i pysznej marakui. Niepozorna z wyglądu, fioletowa marakuja to owoc pnącza, którego łodygi osiągają od 15 do 20 metrów. Owalne owoce pod twardą skórką skrywają kruchą i aromatyczną owocnię, żółty miąższ z dużą ilością drobnych pestek, stanowiący około 35–50 proc. wagi całego owocu. Pierwotna nazwa „marakuja” pochodzi od brazylijskiego indiańskiego słowa maraú-ya. W tym języku „marahu” znaczy „owoc” a „ma-râ-ú” – „coś, co je się jednym haustem”, czyli „owoc, który je się jednym haustem”. Tak też najczęściej się ją spożywa. Kleisty, galaretowaty miąższ wybiera się łyżeczką z wnętrza owocu. Niepowtarzalny, intensywny, słodko-kwaśny smak sprawia, że marakuje wykorzystuje się do...
Wędkarze mówią, że pstrąga ciężko złowić – to inteligentna ryba. A warto na niego polować... w sklepach, bo jest smaczny i ma mało ości. Spośród licznych gatunków tej ryby w Polsce występuje pstrąg potokowy, źródlany. Można go spotkać w górskich potokach Beskidów, Tatr, Sudetów, Jury Krakowsko-Częstochowskiej, a także w rzekach Dolnego Śląska, Pomorza, na Warmii i Mazurach oraz w dopływach Warty. Wędkarze mówią, że jest niebywale inteligentny – szybko rozpoznaje zastawioną na niego pułapkę i zręcznie ją omija. Na rynku dostępny jest także hodowlany pstrąg tęczowy, który przywędrował do nas z Ameryki Północnej. Ryba ta żyjąc w niewoli, nie rezygnuje ze swych upodobań, Trzeba jej zapewnić czystą wodę oraz pożywienie naturalnego pochodzenia, w przeciwnym wypadku nie będzie się rozmnażała...
Są dostępne, smaczne i przede wszystkim zdrowe. Choć pieczarki to prawie w 90 proc. woda, pozostałe 10 proc. stanowią łatwo przyswajalne substancje odżywcze. W Europie uprawą pieczarek pierwsi zajęli się w XVI w Francuzi. Uznawano je za wyjątkowy rarytas i raczyła się nimi wyłącznie arystokracja. Serwowane były obok homarów, raków i wytwornych gatunków alkoholi. Obecnie do największych producentów tych grzybów, oprócz Francji i Holandii, zalicza się także Polskę. Co czwarta pieczarka spożywana w Europie została wyprodukowana właśnie w naszym kraju. Najbardziej popularna jest pieczarka biała, ale coraz częściej w ofercie sklepów możemy znaleźć pieczarkę brązową oraz portobello. Jasnobrązowe kapelusze pieczarki portobello mogą mieć średnicę nawet 12 cm. Świetnie nadają się do...
Kiedyś była rośliną ozdobną, a nawet uznawano ją za truciznę. Ale węgierska inwencja kulinarna zrobiła z papryki podstawę kuchni. Papryka trafiła do Europy w XV wieku, gdy Kolumb wróciwszy ze swojej wyprawy do Ameryki Południowej, przywiózł „pieprz”, który był ostrzejszy od tak wówczas cennego pieprzu kaukaskiego. Jednak na naszych stołach zagościła dużo później. Przez długi czas była uprawiana na półwyspie Iberyjskim jako roślina ozdobna, nawet twierdzono, że jest trująca. Pierwsi odważni okazali się Węgrzy, którzy odkryli jej ogromne walory smakowe. Na Węgry papryka najprawdopodobniej dotarła z Indii za pośrednictwem Turków, ponieważ pierwotna węgierska nazwa papryki to török bors („turecki pieprz”). Dziś nazywana „czerwonym złotem” charakteryzuje kuchnię węgierską. Bez aromatu...
Ciekawe, skąd wziął się ten epitet. Przecież buraki mają bardzo długą tradycję kulinarną. A w dodatku są wyjątkowo smaczne i zdrowe. O tym warzywie po raz pierwszy wspomina dokument z Mezopotamii z VIII wieku p.n.e. Trzysta lat później uprawiano je już w Grecji i cesarstwie rzymskim. W Polsce pierwsze informacje na temat buraka pochodzą z XIV wieku, ale na szerszą skalę rozpoczęto jego uprawę pod koniec XVI wieku. Podstawowe odmiany buraka to korzeniowy i liściowy. Wśród korzeniowych wyróżniamy: cukrowe, pastewne oraz najbardziej nas interesujące – buraki ćwikłowe. Natomiast liściowe to tzw. boćwina, znana też jako burak szpinakowy czy kapusta rzymska. Pomimo tak atrakcyjnej przeszłości i powszechnej dostępności buraki nie są modne w naszej kuchni. To błąd. Bo w tej niepozornej,...
Już Ewa dała się nim skusić w biblijnym raju. Dziś jabłka to najczęściej uprawiane i najchętniej jadane owoce na świecie. Ojczyzną jabłoni są Chiny. Stamtąd rozprzestrzeniły się po całej Azji i dotarły do Europy. O powszechnym uprawianiu jabłoni w Polsce pisał Mikołaj Rej z Nagłowic. Dziś dominują u nas odmiany „importowane”. Mało kto pamięta smak popularnych niegdyś koszteli, koksów, malinówek, kronselek czy landsberskich. Jabłka dojrzewają od wczesnego lata do późnej jesieni – kolejno odmiany letnie, jesienne i zimowe. Odpowiednio przechowywane, zachowują walory smakowe i odżywcze nawet przez dziesięć miesięcy. Znanych jest ponad 10 tysięcy odmian jabłek. Twarde, słodkie i soczyste, nazywane deserowymi, jada się na surowo. Rozgotowują się wolno, więc można je dodać do potrawy, w...