Nauka

Jan Przemyłski
Dwa lata temu naukowcy niespodziewanie odkryli na wysypisku śmieci w Japonii zmutowane bakterie, które wyewoluowały, żywiąc się plastikiem. Teraz, również przez przypadek, udało się stworzyć enzym, który jest w stanie trawić tworzywa sztuczne jeszcze szybciej i skuteczniej. Co minutę na świecie sprzedaje się ponad milion butelek wytworzonych ze sztucznych materiałów, jednak tylko około 14 proc. z nich poddawane jest recyklingowi. Od czasu, gdy ponad 70 lat temu rozpoczęto produkcję plastiku, w sumie wyprodukowano go blisko 8,3 mld ton. Według szacunków, prawie 6,3 mld ton stanowią śmieci, które znaleźć moglibyśmy m.in. w lasach, rzekach, oceanach. Oczywiście takie odpady są bardzo szkodliwe dla środowiska, szczególnie te, które zalegają w wodach, gdyż proces ich degradacji jest bardzo...
Jan Przemyłski
Waży blisko 77 mld ton, ma 500 metrów średnicy i została nazwana Bennu – oto ogromna asteroida zmierzająca w kierunku Ziemi. Niewykluczone, że może uderzyć w naszą planetę, dlatego naukowcy bacznie ją obserwują. Ale nie panikujmy! Mamy czas na reakcję, ponieważ ów wypadek może się zdarzyć dopiero za 117 lat. Wiele ostatnio piszemy o możliwościach, jakie daje nam kosmos, o kolonizacji innych planet, jednak trzeba też pamiętać o zagrożeniach kryjących się we tej nieskończonej przestrzeni. Jednym z nich są planetoidy, których tor lotu może być kolizyjny z Ziemią. Naukowcy z NASA zaczęli ostatnio szczególnie bacznie przyglądać się jednej z nich nazwanej Bennu. Asteroida został odkryta w 1999 r. przez ekspertów w ramach Projektu Poszukiwania Planetoid Bliskich Ziemi (LINEAR). Kształtem...
Jan Przemyłski
Dla jednych był wizjonerem, marzycielem i geniuszem w dziedzinie nauki, inny kojarzyli go jako uczonego, który większość życia spędził na wózku inwalidzkim, a ze światem komunikował się za pomocą syntezatora mowy. Stephen Hawking niewątpliwie jest i będzie jednym z najbardziej rozpoznawalnych fizyków w historii. Zmarł 14 marca w wieku 76 lat. Jak najprościej moglibyśmy opisać Stephena Hawkinga? Jako astrofizyka, kosmologa i wielkiego popularyzatora nauki. Jednak to zdecydowanie za skromna charakterystyka. Hawking był wirtuozem nauki. Jeszcze na przełomie lat 60. i 70. zeszłego wieku wraz z Rogerem Penrose’em wykazał, że z teorii Einsteina wynika, iż wszechświat musiał mieć swój początek. Pisząc prościej, równania Einsteina nieuchronnie prowadzą do punktu, w którym materia miała...
Jan Przemyłski
O tym, że na Księżycu mogą istnieć ogromne jaskinie, wiadomo od kilku lat. Teraz jednak mamy potwierdzenie, że naprawdę się tam znajdują, a niektóre z nich są tak duże, że mogłyby pomieścić całe miasta. W 2009 r. pojawiły się pierwsze informacje o tym, że na naturalnym ziemskim satelicie mogą znajdować się potężne jamy, wydrążone wewnątrz skał przez płynącą tam niegdyś lawę. Co ciekawe, odkrycie jaskiń zawdzięczamy japońskiej sondzie Kaguya (Selene), której misja zakończyła się 10 czerwca 2009 r., jednak analiza dostarczonych przez nią danych trwa do dziś. W 2015 r. informowano o teoretycznych wyliczeniach sugerujących, że niektóre z jam na Srebrnym Globie mogą być bardzo duże – większe od wielu ziemskich miast. Kolejna analiza wyników z misji Kaguya potwierdziła istnienie i wymiary...
Jan Przemyłski
Atmosfera Marsa w około 0,12 proc. składa się z tlenu – to zdecydowanie za mało, aby człowiek mógł przeżyć na powierzchni tej planety. Jednak marzenie o kolonizacji czerwonego globu sprawia, że naukowcy z NASA już wymyślili, jak stworzyć tam warunki pozwalające na rozwój życia. – Kolejny lądownik, który znajdzie się na Marsie w 2020 roku, ma za zadanie przeprowadzić eksperyment, w którym zamierzamy spróbować wytworzyć tlen z marsjańskiej atmosfery – poinformował Robert Lightfoot, jeden z dyrektorów amerykańskiej agencji kosmicznej NASA. Tym samym potwierdził, jaki będzie główny cel misji Mars Rover 2020, której rozpoczęcie planowane jest właśnie za dwa lata. Agencja chce wysłać na Czerwoną Planetę łazik z wmontowanymi siedmioma, starannie wyselekcjonowanymi urządzeniami do prowadzenia...
Jan Przemyłski
Atmosfera Marsa w około 0,12 proc. składa się z tlenu – to zdecydowanie za mało, aby człowiek mógł przeżyć na powierzchni tej planety. Jednak marzenie o kolonizacji czerwonego globu sprawia, że naukowcy z NASA już wymyślili, jak stworzyć tam warunki pozwalające na rozwój życia. – Kolejny lądownik, który znajdzie się na Marsie w 2020 roku, ma za zadanie przeprowadzić eksperyment, w którym zamierzamy spróbować wytworzyć tlen z marsjańskiej atmosfery – poinformował Robert Lightfoot, jeden z dyrektorów amerykańskiej agencji kosmicznej NASA. Tym samym potwierdził, jaki będzie główny cel misji Mars Rover 2020, której rozpoczęcie planowane jest właśnie za dwa lata. Agencja chce wysłać na Czerwoną Planetę łazik z wmontowanymi siedmioma, starannie wyselekcjonowanymi urządzeniami do...
Jan Przemyłski
Hodowla żywności na powierzchni Księżyca ma zrewolucjonizować kolonizację Marsa i innych planet. W czerwcu 2018 r. Chińczycy wyślą w kosmos mały ekosystem, pozwalający na uprawę ziemniaków na powierzchni Srebrnego Globu. Mając w głowie wizję kolonizacji innych planet, naukowcy codziennie starają się tworzyć technologie, które umożliwiałyby nam podbicie kosmosu. Oprócz wyzwań dotyczących olbrzymich przeciążeń, stanu nieważkości, a także braku tlenu, pozostają również tak „błahe” rzeczy jak wyhodowanie żywności. Jak powszechnie wiadomo, atmosfera Księżyca, Marsa czy jakiegokolwiek innego ciała niebieskiego różni się od naszej ziemskiej, a co za tym idzie, uprawa roślin jest tam praktycznie niemożliwa. Ten problem postanowili jednak rozwiązać chińscy naukowcy. W ramach programu...
Jan Przemyłski
Układ Słoneczny nie jest już jedynym znanym nam układem planetarnym z ośmioma planetami. Agencja NASA ogłosiła, że przy pomocy sztucznej inteligencji stworzonej przez Google odnalazła kolejną planetę krążącą wokół Kepler-90, gwiazdy podobnej do naszego Słońca, która oddalona jest od nas o ponad 2,5 tys. lat świetlnych. Odkrycie ósmej planety krążącej wokół gwiazdy Kepler-90 to prawdziwy przełom w astronomii. Teraz już wiemy, że nasz Układ Słoneczny nie jest jedynym, w którym wokół centralnej gwiazdy krąży osiem planet. Kosmiczny bliźniak oddalony jest od nas dokładnie o 2545 lat świetlnych i znajduje się w gwiazdozbiorze Smoka. – Układ Kepler-90 przypomina trochę miniaturową wersję naszego Układu Słonecznego. Małe planety orbitują bliżej gwiazdy, większe dalej, ale wszystkie są...
Jan Przemyłski
Czy życie pozaziemskie mogło się rozwinąć tuż pod naszym nosem, a konkretniej na jednym z księżyców Saturna, gdzie znajdują się ogromne ilości wody? Odpowiedzi na to pytanie poszuka agencja NASA, która buduje specjalne urządzenie mające dokładnie zbadać satelitę szóstej planety od Słońca. Wiosną tego roku na łamach czasopisma „Science” opublikowany został artykuł poświęcony śladom molekularnego wodoru i procesów hydrotermalnych zachodzących na Enceladusie, jednym z 62 naturalnych satelitów Saturna. Te zjawiska oznaczają, że mogłoby się tam rozwinąć życie. Przypomnijmy, że wcześniej naukowcy ustalili już, że na wspomnianym wyżej księżycu, pod grubą warstwą lodu, znajduje się płynny ocean. Jednak woda to niejedyny czynnik pozwalający na spekulacje o istniejących na Enceladusie żywych...
Jan Przemyłski
Na dnie jeziora Wan, największego w Turcji, odkryto ruiny starożytnej twierdzy. Według naukowców zabudowania liczą blisko 3000 lat i są pozostałością cywilizacji ludu Urartu, zamieszkującego granice dzisiejszej Turcji, Armenii i Iranu. Słone jezioro Wan jest największym i zarazem najgłębszym jeziorem w Turcji. Jego wymiary to 120 km na 80 km, a odległość między powierzchnią tafli wody i dna wynosi nawet 451 m. Mieszkańcy aglomeracji powstałej wokół zbiornika od stuleci opowiadali historię o ukrytym w jego głębinach, zaginionym mieście. Miejsce to miało nawet swojego legendarnego potwora, który ochraniał osadę przed wrogami. Kilka tygodni temu grupa naukowców z Uniwersytetu Van Yuzuncu Yil postanowiła posłuchać plotek i przebadała południowo-wschodnią część jeziora. To, co odkryli,...
Jan Przemyłski
Ma blisko 400 metrów długości, około 40 metrów szerokości, jest skalista o czerwonym odcieniu i, co najistotniejsze, nie pochodzi z naszego Układu Słonecznego. Oumuamua, bo tak została nazwana, to pierwsza w historii odkryta asteroida pochodząca z przestrzeni międzygwiezdnej, która przeleci niedaleko Ziemi. 19 października Rob Weryk z Instytutu Astronomii Uniwersytetu Hawajów (IFA) odkrył dziwny obiekt na niebie. Został pierwotnie oznaczony jako A/2017 U1. Jednak po wstępnych badaniach trajektorii jego lotu naukowcy ustalili, że nadleciał z innego układu planetarnego. Astronomowie natychmiast ochrzcili międzygwiezdnego gościa mianem „Oumuamua”, co w języku hawajskim znaczy „pierwszy posłaniec”. Jest to pierwsza tego typu asteroida, jaką udało się odkryć w historii badań nad kosmosem...
Jan Przemyłski
Promieniowanie kosmiczne to cichy, niewidzialny zabójca. Szczególnie narażeni na jego działanie będą śmiałkowie, którzy piersi odważą się polecieć i zbadać Marsa. Aby wzmocnić ich organizmy, naukowcy z NASA chcą zmodyfikować ich kody DNA. Wizja kolonizacji Czerwonej Planety staje się coraz bardziej realna. Według planów agencji kosmicznych pierwsze statki załogowe mają tam zostać wysłane ok. 2030 r. Jednak do tego czasu naukowcy muszą rozwiązać wiele problemów, związanych głównie z ochroną zdrowia astronautów. Jednym z największych niebezpieczeństw, jakie czyhają w przestrzeni kosmicznej, jest niezwykle silne działanie wysokoenergetycznych cząsteczek (promieniowanie kosmiczne), którymi podczas takiej wyprawy bombardowane będą ciała astronautów. To natomiast może prowadzić do chorób...
Jan Przemyłski
Jedzenie dla astronautów, warunki identyczne jak w księżycowej bazie, a także „codzienne” problemy, z jakimi muszą zmagać się uczestnicy misji kosmicznych – takie wyzwania czekały na sześciu śmiałków, którzy postanowili wziąć udział w specjalnym eksperymencie prowadzonym w habitacie Lunares na lotnisku w Pile. Lunar Expedition 1 to nazwa misji, w której sześć osób zostało całkowicie odciętych od świata na dwa tygodnie, aby przekonać się na własnej skórze, jak wygląda życie na statku kosmicznym podczas lotu na Marsa lub Księżyc. Co ciekawe, nie wiedzieli nawet, która jest godzina, a komunikacja z nimi była opóźniona o 20 minut, tak jak podczas przebywania na Czerwonej Planecie. Eksperyment przeprowadzany był w symulującej bazę kosmiczną specjalnej kapsule o nazwie Habitat Lunares....
Jan Przemyłski
Czy pamiętają Państwo filmy, w których astronauci podczas podróży kosmicznych wchodzili do specjalnych komór, gdzie zapadali w głęboki sen aż do czasu dotarcia na inną planetę? Ta wizja już niedługo może stać się rzeczywistością dzięki prowadzonym przez NASA badaniom dotyczącym hibernacji ludzi. Lot na księżyc pojazdu załogowego trwa około czterech dni. To czas, który ekipa statku kosmicznego musi spędzić, stłoczona w niewielkim pomieszczeniu, gdzie zachowanie prywatności jest zwyczajnie niemożliwe. Trochę lepiej zadbano o samopoczucie astronautów w stacji ISS (Międzynarodowa Stacja Kosmiczna). Tam zainstalowano dedykowane przestrzenie sypialne, kuchenne i toalety. Jednak to nie zmienia faktu, że członkowie misji stykają się ze sobą w bardzo małej przestrzeni przez cały okres...
Jan Przemyłski
Najstarsze znane odciski stóp przodków lub krewniaków człowieka odkryto niedawno w Trachilos na Krecie i datuje się je na prawie 6 mln lat. Tego niezwykłego znaleziska dokonał Polak, dr Gerard Gierliński. Do tej pory to Afrykę naukowcy z całego świata uznawali za miejsce, z którego wywodzi się człowiek. Badania prowadzone w ciągu ostatnich kilkudziesięciu lat zdawały się potwierdzać tę tezę, a ugruntowało ją odnalezienie na stanowisku Laetoli w Tanzanii śladów stóp, które liczyły blisko cztery miliony lat. Jednak ostatnie odkrycie dr. Gerarda Gierlińskiego całkowicie burzy dotychczasową wiedzę o historii ludzkiej migracji. W Trachilos na Krecie polski paleontolog znalazł ślady praczłowieka sprzed 5,7 mln lat. – Epopeja ewolucji człowieka zaczęła się już 5,7 mln lat temu i, co ciekawe,...
Jan Przemyłski
Zbudowany został około 6 tys. lat temu z kamieni ważących nawet kilka ton. Potężny, megalityczny grobowiec odnaleziono w Dolicach (woj. zachodniopomorskie), a jego wyjątkowo dobry stan zaskoczył samych archeologów. Grobowce takie jak ten odkryty w Dolicach, ze względu na monumentalny charakter, określa się mianem „polskich piramid”. Ze wstępnych badań wynika, że budowla ma około 6 tys. lat, a wzniesiona została na planie wydłużonego trójkąta o długości ponad 70 m i wysokości 2 m. Jej granice wyznaczają olbrzymie, nieobrobione głazy, z których niektóre ważą nawet kilka ton. Do tej pory grobowiec nie był badany metodą wykopaliskową, choć o jego istnieniu w tym miejscu naukowcy wiedzieli od blisko wieku. Archeolodzy rozpoczęli wykopaliska w sierpniu 2017 r. Wcześniej sądzono, że stan...
Jan Przemyłski
HERA to jeden z największych działających radioteleskopów, dzięki któremu oprócz zaglądania w dalekie zakątki przestrzeni kosmicznej, możemy dokładnie obserwować najstarsze części Wszechświata. Nawet te sprzed 13 mld lat. Historia teorii i badań nad budową Wszechświata sięga wielu wieków przed naszą erą. W naszych czasach dopiero niecałe 600 lat temu dzięki Mikołajowi Kopernikowi jemu współcześni dowiedzieli się, że Ziemia nie jest centrum kosmosu i nie krążą wokół niej ani Słońce, ani inne planety. Dziś nasza wiedza na temat Wszechświata jest już dużo bogatsza, jednak nadal mamy o wiele więcej pytań niż odpowiedzi. Pomóc w ich dostarczeniu może HERA (Hydrogen Epoch of Reionization Array), jeden z największych na świecie radioteleskopów. To urządzenie znajdujące się na terenie...
W wyniku zawartego porozumienia w Toruniu w ramach programu „E-bus” zostaną rozbudowane elektryczne formy publicznego transportu zbiorowego. W kolejnym etapie planowane jest stworzenie infrastruktury do ładowania pojazdów elektrycznych: publicznych i prywatnych Energa, jedna z czterech najwięk szych krajowych spółek energetycznych i jeden z trzech największych dostawców energii elektrycznej w Polsce, podpisała list intencyjny z władzami Torunia, dotyczący współpracy na rzecz rozwoju elektromobilności na terenie miasta. Jest ono zainteresowane rozwojem transportu publicznego opartego na autobusach elektrycznych oraz stworzeniem punktów ładowania pojazdów. Dokument podpisany został przez Alicję Barbarę Klimiuk, wiceprezes zarządu Energa SA, oraz Michała Zaleskiego, prezydenta...
Jan Przemyłski
NASA odnalazła 10 całkowicie nowych planet, na których może znajdować się woda, a co z tym idzie – również życie. To niejedyny sukces naukowców z agencji, bo w ostatnim czasie odkryli oni w sumie 219 nowych planet. Kosmiczny Teleskop Keplera ponownie dostarczył szokujących informacji. W miniony poniedziałek, 19 czerwca, podczas konferencji prasowej w jednym z ośrodków badawczych NASA w Kalifornii agencja ogłosiła odkrycie 219 nowych kandydatek na planety. Wszystkie znajdują się w okolicach Konstelacji Łabędzia, którą Kepler ostatnio obserwował. Co ciekawe, aż 10 z nich wydaje się pod względem rozmiarów przypominać Ziemię. Według zebranych danych znajdują się one w ekosferze swoich gwiazd, czyli strefie, która pozwala na utrzymanie na powierzchni planety wody w stanie ciekłym. –...
Jan Przemyłski
Wirus, który pochłonął miliony ludzkich istnień, wreszcie może zostać opanowany. Amerykańskim naukowcom udało się usunąć HIV z organizmu myszy za pomocą techniki edycji genów. HIV to wirus doszczętnie niszczący układ immunologiczny. Wyniszczony układ odpornościowy stwarza bardzo niebezpieczną sytuację. Nawet niegroźne bakterie mogą skutkować infekcjami, przed którymi organizm nie potrafi się bronić. Może to doprowadzić do zgonu. Szacuje się, że na świecie żyje ponad 40 mln nosicieli wirusa HIV, w Polsce natomiast może być ich ponad 35 tys. Co gorsza, prawie 50 proc. zainfekowanych nie ma świadomości, że są nosicielami. Zakażenie HIV może przez wiele lat przebiegać bezobjawowo, co bardzo utrudnia diagnozę. Nawet przez 10 lat wirus może nie dawać żadnych symptomów, ale w tym okresie cały...
Grafen to niezwykły, innowacyjny materiał o wszechstronnych zastosowaniach. Może on pchnąć rozwój nauki, techniki i przemysłu na zupełnie nowe tory. Polska, będąca jednym ze światowych liderów prac nad grafenem, stawia pierwsze kroki w jego realnym wykorzystaniu. Produkcją grafenu w Polsce zajmują się m.in. spółka Nano Carbon, należąca do PGZ, oraz Laboratorium Grafenowe na Politechnice Warszawskiej Grupa Azoty zapowiedziała uruchomienie przemysłowej produkcji zarówno grafenu, jak i tlenku grafenu. Wiele innych polskich firm i instytucji pracuje nad wdrożeniem tego produktu, nazywanego „nadzieją i przyszłością branży technologicznej”. Potrzebne są jednak na ten cel nakłady znacznie większe niż dotychczas. – Grafen to zupełnie nowy materiał, który może zmienić obraz technologii....
Piotr Nisztor
Budowa Muzeum II Wojny Światowej w Gdańsku, flagowego projektu kulturalno-historycznego rządu Donalda Tuska, kosztowała skarb państwa o ponad 200 milionów złotych więcej, niż pierwotnie planowano. Kontrolerzy Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego nie pozostawili suchej nitki na zarządzających powstaniem tej inwestycji To było oczko w głowie byłego premiera Donalda Tuska. Kierowany przez niego rząd w 2008 r. zdecydował o stworzeniu w Gdańsku Muzeum II Wojny Światowej. Zadanie realizacji tej inwestycji otrzymał prof. Paweł Machcewicz, zaufany człowiek Tuska, przez kilka lat wchodzący w skład zespołu jego doradców. Jednak od początku budowa (rozpoczęta formalnie w 2012 r.) budziła wiele wątpliwości. Prace poważnie się opóźniały. Jednocześnie rosły koszty inwestycji...
Pierwszy na świecie robot rehabilitacyjny, który daje nadzieję na poprawę sprawności osób ze schorzeniami nerwowo-mięśniowymi powstał w Polsce. Stworzyła go firma EGZOtech z Gliwic. Robot wszedł już na rynek komercyjny, jest laureatem wielu nagród i ma szansę rozpocząć prawdziwą rewolucję w rehabilitacji Luna to pierwszy na świecie robot, który wykorzystuje tzw. elektromiografię (EMG). Jest to badanie elektrofizjologiczne wykorzystywane w diagnostyce chorób nerwowo-mięśniowych. Pozwala ono na ocenę funkcji układu mięśniowego oraz obwodowego układu nerwowego, a także zlokalizowanie patologicznych zmian w mięśniach. Dzięki zastosowaniu EMG robot Luna pozwala na rehabilitację osób z zaawansowanym zanikiem mięśni. Luna EMG została doceniona na wielu konkursach w Polsce i za granicą. Warto...
Żyjemy w czasach, w których z pewnymi formami sztucznej inteligencji mamy do czynienia na co dzień – maszyny potrafią już naśladować człowieka dzięki odpowiedniemu oprogramowaniu. Wciąż otwartym pozostaje jednak pytanie o możliwość stworzenia niezależnego, cyfrowego mózgu o ludzkich cechach, takich jak samoświadomość czy intencjonalność  Pojęcie sztucznej inteligencji (SI) zostało wprowadzone do świata nauki w 1956 r. przez amerykańskiego informatyka Johna McCarthy’ego. Początkowo była to jedynie nazwa konferencji naukowej, którą McCarthy zorganizował w Darmouth College w New Hampshire. Dopiero później pojęcie to zaczęto utożsamiać z naukowym namysłem nad inteligentnymi maszynami, aż do wykształcenia się odrębnej dziedziny nauki zajmującej się tym zagadnieniem. Współcześnie...
Egzoszkielety kojarzymy głównie z literatury lub filmów science fiction. Widok superbohatera o nadludzkiej sile wspomaganego mechanicznym pancerzem jest dobrze znany. Jednak egzoszkielety to nie tylko fikcja. Coraz częściej znajdują one swoje zastosowanie np. w medycynie – są nadzieją na skuteczną rehabilitację osób niepełnosprawnych Egzoszkielet jest to urządzenie – rodzaj zewnętrznego szkieletu zbudowanego z metalu i tworzyw sztucznych – zakładane przez człowieka w formie kombinezonu, w celu odciążenia, wzmocnienia, a w skrajnych przypadkach nawet zastąpienia własnych mięśni. Zasilany za pomocą wbudowanych silników lub akumulatorów może wspierać niektóre bądź wszystkie partie mięśni. Dzięki zaawansowanej technologii staje się on integralną częścią swojego użytkownika. Wbudowane w...
Wizja transportu przyszłości zakłada, że ma być on coraz szybszy, a przy tym bezpieczniejszy i ekologiczny. Do tego typu rozwiązań zaliczyć należy projekt superszybkich kapsuł do przewozu ludzi i towarów – Hyperloop Za większością rewolucyjnych pomysłów w obszarze nowych technologii stoją wizjonerzy z dużymi pieniędzmi. Nie inaczej jest w przypadku projektu Hyperloop, którego pomysłodawcą jest Elon Musk. Miliarder z wizją Miliarder urodzony w Republice Południowej Afryki to inicjator m.in. takich przedsięwzięć jak SpaceX czy Tesla Motors. Zajmuje się on zarówno konstruowaniem rakiet nośnych do statków kosmicznych, jak i produkcją samochodów osobowych napędzanych energią elektryczną, a to zaledwie wycinek działalności Muska. Celem...
Jeszcze do niedawna drukowanie przestrzenne (druk 3D) wydawało się być czymś abstrakcyjnym – opowieścią z pogranicza science-fiction. Dziś nikogo nie dziwi coraz powszechniejsze stosowanie wydruków 3D  w przemyśle, czy medycynie. Drukarki 3D to urządzenia, które na podstawie komputerowego modelu tworzą trójwymiarowe, fizyczne obiekty. Wykorzystują do tego różnego rodzaju materiały, takie jak plastik czy metal. Sam proces drukowania polega na tworzeniu kolejnych warstw materiału na stole drukarki i nakładaniu ich na siebie. Metoda ta, nazywana techniką addytywną, pozwala na tworzenie bardzo dokładnych modeli. Wprawdzie początkowo za pomocą wydruków 3D tworzono jedynie prototypy, jednak dzięki udoskonaleniu tej techniki możliwe jest dziś tworzenie gotowych obiektów o...
Rozwój nowych technologii, mimo wciąż dużych kosztów inwestycji, sprzyja coraz odważniejszemu wykorzystywaniu energii odnawialnej. Doskonałym tego przykładem jest samolot napędzany energią słoneczną – Solar Impulse Pomysłodawcą skonstruowania samolotu napędzanego energią słoneczną jest szwajcarski psychiatra i podróżnik Bertrand Piccard. Świat poznał go już w 1999 r. kiedy to wraz z Brianem Jonesem wykonał lot dookoła świata balonem Breitling Orbiter 3. Co ciekawe, Piccard kontynuował niejako rodzinne tradycje, ponieważ jego dziadek Auguste bił niegdyś rekordy wysokości lotu stratosferycznym balonem, a ojciec Jacques zanurzył się w statku głębinowym na dno Rowu Mariańskiego w 1960 r. Oficjalny początek działania programu Solar Imuplse Project to końcówka 2003 r. Wtedy to swoim...
Dyskusja o e-dowodach trwa w Polsce od wielu lat. Do tej pory nie udało się jednak uruchomić kompleksowego programu e-administracji. Temat ten na nowo został poruszony przez minister Annę Streżyńską, która zapowiedziała nie tylko wprowadzenie elektronicznych dowodów osobistych, ale również możliwość ich zapisywania na smartfonach Jak przekonuje minister cyfryzacji, Polacy będą mogli korzystać z elektronicznych dowodów osobistych już w 2017 r. Należy jednak pamiętać, że elektroniczne dowody, choć bardzo ważne, są jedynie elementem składowym tego, co nazywamy e-administracją. Z zapowiedzi Anny Streżyńskiej wynika, że docelowo wszystkie usługi e-administracji dostępne mają być poprzez funkcjonujący już dziś portal obywatel.gov.pl. Dzięki jego wersji mobilnej możliwe stanie się...
Prawda o nauczaniu języków obcych w Polsce jest brutalna: uczniowie z terenów wiejskich mają większe problemy z nauką niż ich rówieśnicy z dużych miast. Warto jednak zauważyć działania, które z tą sytuacją starają się mierzyć. Co ciekawe, w próbie wyrównywania szans dzieci z prowincji i metropolii bierze udział komercyjna firma Wspólnie z Europejskim Funduszem Rozwoju Wsi Polskiej stworzyliśmy ogólnopolski program o nazwie Youngster, w którym uczestnicy zyskują dodatkowe 3 godz. nauki w tygodniu przez całą 3. klasę. Uczniów dzielimy pod względem poziomu, a nauczycielom zabraniamy uczyć „pod egzamin”, nie wolno też robić klasówek czy kartkówek. Nie mogą wystawiać żadnych ocen, nie robią sprawozdań ani żadnych zestawień. Nie realizują też żadnego sztywnego programu – mówi dr Grzegorz...
Jak przewidują naukowcy, o dalszym rozwoju nowych technologii zdecydują materiały na bazie węgla. Jednym z ciekawszych jest grafen, który przewyższa krzem i miedź pod względem właściwości termicznych i przewodnictwa elektrycznego oraz jest twardszy i mocniejszy niż stal Grafen to forma grafitu, która składa się z pojedynczej warstwy atomów węgla tworzących sieć heksagonalną. Ta przezroczysta warstwa kształtem przypomina plaster miodu, a ze względu na grubość jednego atomu określana jest jako struktura dwuwymiarowa. Grafen jest dobrym przewodnikiem cieplnym i elektrycznym – materiał ten charakteryzuje się bardzo wysoką ruchliwością elektronów w temperaturze pokojowej – jest ona nawet 100 razy większa niż w krzemie. Oprócz własności...
Piotr Łuczuk
Choć dla sporej grupy osób technologia tzw. chmury obliczeniowej stała się już zwykłą codziennością, nadal dla wielu jest ona zagadką. Największą uwagę skoncentrowano na niej w 2014 r., gdy na jaw wyszła afera z wyciekiem danych światowej sławy gwiazd i celebrytów. Czy jeden z największych kryzysów na rynku usług IT udało się przekuć w sukces? Aby móc odpowiedzieć na to pytanie, należy przyjrzeć się procedurom zabezpieczania danych w sieci Technologia cloud computing (bo tak fachowo określa się tę gałąź usług IT) to jeden z najpopularniejszych obecnie modeli przetwarzania danych. Punktem wyjścia jest w tym przypadku połączenie prostoty z funkcjonalnością. Użytkownik korzystający z dobrodziejstw chmury w zasadzie nie musi...
Piotr Łuczuk
A gdyby tak zebrać w jednym miejscu najlepszych programistów, informatyków i specjalistów od nowych technologii, dać im wszelkie niezbędne do pracy narzędzia, dach nad głową i gwarancję na rozwój ich kreacji? Pomysł genialny w swojej prostocie, który z powodzeniem wdrożono chociażby w amerykańskiej Dolinie Krzemowej. Z różnym skutkiem model ten próbowano powielać w innych częściach świata. Po wielu latach zapowiedzi także koncepcja polskiego technopolis wydaje się być coraz bardziej realna. Czy koncept, który do tej pory oscylował głównie w obszarze science-fiction, wreszcie się ziści? Ogólna koncepcja technopolis nie jest oczywiście na świecie niczym nowym. Ośrodki tego typu dobrze prosperują już od wielu lat m.in. w USA, Kanadzie, Wielkiej Brytanii, Francji, Niemczech czy Japonii....
Czy jest możliwe, żeby młodzież niesłysząca przeprowadzała warsztaty dla swoich rówieśników, by pokazać im, jak postrzegają świat osoby z wadami słuchu? Czy jest szansa, żeby młoda osoba, która miewa konflikty z prawem, wyjechała podczas wakacji na wolontariat do innego kraju i spróbowała swoich sił działając w organizacji sportowej? Tak, pod warunkiem, że jest uczestnikiem projektu realizowanego w ramach Erasmus+ Młodzież Podstawą działań realizowanych w ramach programu Erasmus+ Młodzież jest rozwój edukacji pozaformalnej. Celem nadrzędnym programu jest pogłębianie wiedzy z różnych dziedzin i zdobywanie nowych doświadczeń w czasie wolnym od obowiązkowej nauki. W tego typu projektach często wykorzystywane są metody rzadko stosowane w tradycyjnych placówkach oświatowych. – Celem...
W mijającym tygodniu za sprawą wicepremiera Morawieckiego rozpoczęła się w Polsce dyskusja o przyszłości naszej rodzimej gospodarki w kontekście produkcji samochodów elektrycznych. Zdaniem ministra rozwoju, Polska ma szanse, aby w ciągu najbliższych kilku lat stać się jednym z liderów coraz szybciej rozwijającego się rynku producentów aut elektrycznych 6 czerwca w wywiadzie dla „Gazety Polskiej Codziennie” („GPC”) wicepremier Mateusz Morawiecki przyznał, że rząd ma w planach wsparcie budowy polskiego autobusu elektrycznego i samochodu osobowego opartego na silniku elektrycznym. Wicepremier zaznaczył, że Polska ma dziś unikalną szansę na wzięcie udziału w rozpoczynającej się właśnie kolejnej rewolucji przemysłowej. Tym razem dotyczyć ona będzie właśnie pojazdów napędzanych...
To, co kiedyś wydawało się niemożliwe, dzisiaj zaskakuje już coraz mniej osób. Mowa o samochodach autonomicznych – takich, które sterowane są za pomocą systemu komputerowego, bez udziału kierowcy. Pojazdy te już dziś z powodzeniem przechodzą różnego rodzaju testy i być może niedługo będziemy spotykali je na ulicach Za początek branży motoryzacyjnej uznaje się koniec XIX w., kiedy to pojazdy, które dziś nazwalibyśmy samochodami osobowymi, zaprojektowali, stworzyli, a następnie rozwijali m.in. Karl Benz, Gottlieb Daimler, Wilhelm Maybach. Złośliwi twierdzą, że od tego czasu niewiele się zmieniło, że wciąż rozwijane są jedynie dawne konstrukcje. Czy jest tak rzeczywiście? Warto w tym kontekście przyjrzeć się rozwojowi rynku samochodów autonomicznych. Krótka historia samochodów...
Dorota Kania
Jesień 1997 r. Trwają negocjacje pomiędzy Akcją Wyborczą Solidarność a Unią Wolności – formacjami, które wygrały wybory parlamentarne. Powstaje umowa koalicyjna – z ramienia AWS zapisy uzgodnień rozmów robi dr Tomasz Żukowski, z ramienia UW – nikomu nieznany 25-letni Ryszard Petru, całkowicie oddany Leszkowi Balcerowiczowi i Bronisławowi Geremkowi. 18 lat później Petru, promowany przez gazetę Adama Michnika, stanie na czele Nowoczesnej – partii, która jest de facto Unią Wolności bis – Ten czas doskonale pamiętam – wspomina rozmowy z Petru znany socjolog dr Tomasz Żukowski, który był ekspertem-członkiem ścisłego sztabu wyborczego AWS i współautorem – wraz z Czesławem Bieleckim – krótkiej wersji programu Akcji. – Do naszego powołania doszło dlatego, że politycy...
To nie jest zwykły telefon. To inteligentny gadżet, którego zadaniem jest umilenie i ulepszenie naszego życia Jeżeli chcielibyśmy w najprostszych słowach zdefiniować, czym jest smartfon (ang. smartphon), to moglibyśmy powiedzieć, że to po prostu połączenie telefonu komórkowego z kieszonkowym komputerem. Z naciskiem na to drugie, bo w „inteligentnym” telefonie funkcja dzwonienia jest niejako obok tego wszystkiego, co urządzenie oferuje. A „oferta” jest tak bardzo bogata, że nie sposób opisać wszystkiego, co znajdziemy w smartfonie, i nie da się wymienić cech najważniejszych, gdyż każdy użytkownik korzysta z niego w sposób indywidualny. Skupmy się zatem na rzeczach najpopularniejszych. Zanim jednak to nastąpi – jeszcze istotna uwaga: jeżeli rzeczywiście chcemy mieć „mądry” telefon,...
Medycyna wraz z technologią druku 3D łączą siły w walce o nasze zdrowie. Choć brzmi to nieprawdopodobnie, naukowcy twierdzą, że w przyszłości będzie można zastąpić chore serce pacjenta... wydrukowanym organem  Technologia przyszłości – tak o druku 3D (czyli warstwowym wytwarzaniu obiektów na podstawie trójwymiarowych modeli komputerowych) mówiło się jeszcze w latach 80., gdy zaczął się on dopiero rozwijać. Dziś moglibyśmy powiedzieć raczej, że z jednej strony ta przyszłość jest już na wyciągnięcie ręki (naukowcy pełną parą pracują np. nad możliwością zastosowania efektów druku 3D w transplantologii), z drugiej jednak to nieodłączny element naszej codzienności. Oto bowiem drukowanie przestrzenne znajduje zastosowanie w wielu dziedzinach życia – od inżynierii czy budownictwa przez...
Produkt ten przez lata pozostawał „nieodkryty”, jednak dziś znajduje się dla niego wiele zastosowań. Zdecydowanie też powinniśmy włączyć go do naszej codziennej diety. Dlaczego? Bo wykazuje wiele właściwości prozdrowotnych Choć olej kokosowy zalicza się do produktów zawierających nasycone kwasy tłuszczowe – uważane powszechnie za niezdrowe (odpowiedzialne m.in. za wzrost poziomu „złego” cholesterolu) – wykazuje on wiele właściwości korzystnych dla naszego organizmu. A to dlatego, że jest to wyjątkowy rodzaj tłuszczów nasyconych – tzw. trójglicerydy średniołańcuchowe, których małe cząsteczki dość szybko się trawią i wchłaniają (w przeciwieństwie do trójglicerydów długołańcuchowych, obecnych w większości tłuszczów spożywanych na co dzień, które po zjedzeniu podlegają wielu złożonym...
Dawid Wildstein
Kraj spalony słońcem, trwa pora sucha. Ziemia jest czerwona, gęsty busz brązowy i żółto-zielony, kolczasty. Co chwila widać małe pożary, ogień trawi wysuszone gałęzie. Wiatr wciąż wzbija rdzawe obłoki pyłu, wszystko jest nim przysypane. Misjonarze mają takie powiedzenie: krew i rewolty zawsze przychodzą, kiedy jest sucho. I faktycznie, czerwona ziemia i przybrudzone nią samochody oraz ludzie wyglądają, jakby utaplano ich we krwi Zniszczone domy, spalone wioski, miasteczka. Nie jedno, nie dwa. Wciąż i wciąż zgliszcza, popioły, czasem podziurawione kulami ściany domów, które miały to szczęście, że nie strawił ich ogień. Nawet na głównej drodze kraju spotyka się spalone samochody ciężarowe bądź osobowe, ostrzelane. W większych miastach całe kwartały są puste, bez życia, bądź opanowane...
Ryszard Czarnecki
Chciałbym, aby Polska nie była ani drugą Japonią, ani drugą Irlandią, tylko drugim Bahrajnem. Przynajmniej gdy chodzi o wybory. Miałem okazję w tym niewielkim kraju nad Zatoką Perską obserwować wybory do parlamentu i jednocześnie lokalne. Odbyły się one sześć dni po naszych samorządowych. Gdy je kończono, PKW w Polsce podawała wyniki głosowania sprzed blisko 150 godzin. Porównanie Polski z krajem, który ma swój parlament od 2001 r., wypada dla nas fatalnie W Manamie, stolicy kraju, widziałem w lokalach wyborczych przezroczyste urny. Dlaczego takich nie może być w Warszawie, Wrocławiu czy pod Poznaniem? Skoro tutaj – bo piszę te słowa jeszcze w Bahrajnie – można było zrobić osobne urny do wyborów municypalnych (z zielonym wiekiem) i osobne do parlamentarnych (z wiekiem czerwonym),...
Wojciech Mucha
Rosyjskie czołgi przekraczają granicę ukraińską. Terroryści ostrzeliwują elektrownie. NATO i OBWE problem zauważają, ale świat zachodni ogranicza się jedynie do „wyrażenia oburzenia” i fasadowych rozmów. – W międzynarodowej polityce istnieje takie pojęcie jak „czerwona linia”. Mówi się: „Jeżeli zostanie przekroczona czerwona linia, to wyciągniemy odpowiednie wnioski”. Muszę stwierdzić, że świat choruje dzisiaj na geopolityczny daltonizm – powiedział premier Ukrainy Arsenij Jaceniuk Bez prądu, ogrzewania i energii elektrycznej pozostaje wiele miejscowości i wiosek w regionie Ługańska oraz samo miasto. W obliczu nadchodzącej zimy mieszkańcy obawiają się katastrofy humanitarnej. Ten problem mają jednak nie tylko obszary opanowane przez prorosyjskich terrorystów, ale także te regiony,...
Tomasz Terlikowski
Eugenika wraca  w ramach procedury in vitro. Tyle że tym razem ma ona liberalne i demokratyczne oblicze. Jej skutki mogą być jednak o wiele bardziej dramatyczne niż te sprzed ponad pół wieku. A opinie takie formułują już nie tyle katoliccy „fundamentaliści”, ale i naukowcy, którzy w rozwoju medycyny reprodukcyjnej mają ogromne zasługi   Jeszcze kilkanaście miesięcy temu, jeśli – przynajmniej w Polsce – ktoś wspominał o eugenicznej stronie procedury in vitro, to zazwyczaj był zakrzykiwany przez jej zwolenników. Określano go mianem oszołoma, który nie jest w stanie dostrzec, że rodzice chcą mieć zdrowie dziecko, i że jeśli medycyna im to umożliwia, to nie ma powodów, by z niej rezygnowali. Tego entuzjazmu nie studziły nawet zupełnie otwarte stwierdzenia liberalnych bioetyków,...
Krystyna Grzybowska
W Wielkiej Brytanii właściwie zlikwidowano szkolne stołówki. Efekt – połowa otyłych, ba, tłustych obywateli to dzieci, bo spożywają obrzydliwe, tłuste i pozbawione smaku produkty cateringu. Opisała to na swoim blogu 9-letnia Marthy Payne ze Szkocji, organizując zbiórkę dla charytatywnej organizacji Mary’s Meals. Jej blog bije rekordy popularności. Ale czy zmieni sposób odżywiania się Brytyjczyków? Walczy o to zajadle słynny kucharz Jamie Oliver, propagując normalne odżywianie w szkołach. Jak na razie z nikłym skutkiem. „Kucharki” szkolne ograniczają się do serwowania kontenerowych posiłków, a poza tym tłumaczą się, że one nie umieją gotować. A dzieci? Wolą gotowiznę i chipsy oraz batoniki. Z obrzydzeniem odwracają się od pieczonego kurczaka i zielonej sałaty, bo tego nigdy nie jadły...

Pages