Misja „Gabriela”

Pytania do badań od SB

Wykorzystywanie kontaktu informacyjnego „Gabriel” wywiad PRL rozpoczął w maju 1965 r. Z odręcznych notatek wynika, że podczas rozmowy z 20 kwietnia 1965 r. z pracownikiem paryskiej rezydentury ps. „Sawan” Edward Ciupak przekazywał informacje na temat prof. Swieżawskiego, który uzyskał stypendium francuskie. Przekazywał również bardzo szczegółowe informacje dotyczące dr. Malanowskiego z katedry socjologii UW, który przebywał we Francji.

Według dokumentów bezpieka oczekiwała od „Gabriela” przede wszystkim dokładnych informacji na temat polskiego Kościoła we Francji. „Rozmówca był bardzo otwarty i chętny do pomocy, wspominając, że w kraju jest wykorzystywany jako ekspert przez Urząd do spraw Wyznań” – czytamy w notatce rezydenta.

Zapisano w niej również, że Edward Ciupak miał zaoferować się swojemu rozmówcy jako osoba służbowo włączana przez władzę w zagadnienia państwo–Kościół, prowadząca szerokie badania socjologiczne na ten temat, opiniujące publikacje dotyczące problemów religijnych.

„Jest gotów włączyć w ankiety badań pytania dotyczące naszych zainteresowań” – czytamy w notatce tajnej specjalnego znaczenia dotyczącej Edwarda Ciupaka.

Rezydent przekazał „Gabrielowi”, że materiały, które gromadzi we Francji, zostaną bezpiecznie przesłane do kraju pocztą dyplomatyczną, na co „Gabriel” stwierdził, że jest do dyspozycji w zakresie informacji w nich zawartych, podkreślając, iż w Polsce często wygłasza prelekcje w MSW.

Z dokumentów wynika, że funkcjonariusze wywiadu PRL mieli o swoim rozmówcy bardzo dobre zdanie – rezydent wywiadu opisywał, że jego źródło jest komunikatywne i ma z nim w rozmowie „bardzo bezpośredni kontakt”, a „idąc do niego z konkretnym pytaniem, można liczyć »na pewniaka« na wyczerpującą odpowiedź”.

Prof. Edward Ciupak w rozmowie z „Gazetą Polską” zdecydowanie zaprzeczył, jakoby miał kontakty z rezydentem wywiadu PRL podczas...
[pozostało do przeczytania 66% tekstu]
Dostęp do artykułów: