Majowe powiewy wolności

Konstytucja 3 maja miała ratować tonący kraj. Wyrwać go z rosyjskich szponów dwugłowego orła. Już w pierwszą rocznicę jej uchwalenia patrioci z dumą przypinali biało-czerwone barwy. Dla kolejnych pokoleń stała się symbolem narodowych aspiracji i przykładem odrzucenia imposybilizmu. Pamięci o konstytucji nie udało się wymazać zaborcom, okupantom niemieckim, sowieckim i komunistom rządzącym Polską po II wojnie światowej.

W 1768 roku Rosja narzuciła Rzeczypospolitej swój protektorat, stając się de facto gwarantem nienaruszalności naszego ustroju. Podpisane w Petersburgu, w sierpniu 1772 roku, traktaty o I rozbiorze Polski, które zaborcy uzasadniali „całkowitym rozkładem państwa”, wywołały kolejny wstrząs. Dążenia, żeby wyrwać się spod rosyjskiej „opieki”, a jednocześnie dokonać gruntownych reform, stawały się coraz większe. Jednocześnie niedźwiedzi uścisk Moskali stawał się coraz mocniejszy. Już dwa lata po pierwszym rozbiorze w 1774 roku rosyjski ambasador w Polsce Otto