Kongres wiedeński 1814–1815

„Nikt nie przyszywa płata od sukni nowej do starej szaty; bo inaczej i nową obedrze, i starej nie przystoi płat od nowej. I nikt nie leje nowego wina w stare bukłaki, bo inaczej wino nowe rozsadzi bukłaki, i samo wyciecze, a bukłaki zniszczeją”. Tę przypowieść opowiedzianą przez Jezusa faryzeuszom można zastosować do postanowień kongresu wiedeńskiego obradującego w latach 1814–1815, po upadku Francji napoleońskiej. Kongres próbował wtłoczyć na powrót w ramy monarchii absolutnych narody Europy, które zmieniły się bardzo od roku 1789, które doświadczyły ustroju republikańskiego, poznały koncepcje praw człowieka oraz konstytucje jako źródła prawa.

Kongres wiedeński przez wiele lat uważany był w historiografii za wydarzenie, które w największym stopniu zdeterminowało cały długi wiek XIX, aż po wybuch wielkiej wojny w 1914 roku. Dziś oceniamy wiedeński zjazd monarchów nieco inaczej, nie tylko dlatego, że obok klasycznego, politycznego ujmowania dziejów pojawiły się metody