Wolność i Niezawisłość

Kiedy 19 stycznia 1945 roku na rozkaz gen. Leopolda Okulickiego „Niedźwiadka” Armia Krajowa została rozwiązana, jej dowódcy i żołnierze wiedzieli, że cele, o jakie walczyli, nie zostały zrealizowane. 

Polska nie odzyskała niepodległości, a jedną okupację – niemiecką – zastąpiła druga – sowiecka. Wobec terroru komunistycznej bezpieki i NKWD tysiące zdecydowały się kontynuować opór. Najpierw powstała organizacja „Nie” („Niepodległość”), następnie Delegatura Sił Zbrojnych (DSZ), w końcu – 2 września 1945 – Zrzeszenie Wolność i Niezawisłość (WiN). Ta największa antykomunistyczna organizacja miała przede wszystkim charakter cywilny i obywatelski. Świadczyła o tym pełna nazwa – Ruch Oporu Bez Wojny i Dywersji „Wolność i Niezawisłość”, a także na przykład zastąpienie tytułu komendanta stanowiskiem prezesa. Przywódcy WiN stawali na czele oddziałów partyzanckich raczej nie po to, żeby je prowadzić do boju, lecz bezpiecznie zdemobilizować i pomóc żołnierzom „urządzić