Człowiek wyjątkowy

Zmarły w styczniu bieżącego roku Roger Scruton był człowiekiem nadzwyczajnym – wielkim filozofem, który nie bał się być konserwatystą i ponosić za to konsekwencji. Tracił prace, został wyklęty przez elitę, ale nie przejmował się tym.

„O naturze ludzkiej” jest jedną z ostatnich prac profesora – stawia i udowadnia tezę, że nie jesteśmy tylko bytem biologicznym, jednym z wielu zwierząt, jak chcieliby nas widzieć lewacy. Zdaniem Scrutona między nami a światem fauny znajduje się absolutna przepaść, a na różnice składają się takie elementy jak używanie języka, uczucia wyższego rzędu, postępowanie według konwenansów, wolność wyboru, samoświadomość, umiejętność uczenia kulturowego i przekazywanie własnej historii, wreszcie śmiech i płacz. Ogromną rolę w tym różnieniu się odgrywa wiara. „Jeśli (…) zabierzemy religie, filozofie i wyższe cele sztuki – pisze autor – pozbawimy zwykłych ludzi sposobów na przedstawianie swojej odrębności. Natura ludzka, kiedyś ideał, któremu należało sprostać, staje się czymś, do czego trzeba się zdegradować. (...) Cynizm staje się czymś godnym szacunku, a degeneracja czymś modnym”.  

W walce postępu z tradycją ofiarą padają tradycyjne cnoty – męstwo, roztropność, umiarkowanie i sprawiedliwość. Relatywizm zastępuje prawdę. Podważone zostaje prawo naturalne z równością, prawami bliźniego, solidnością, prymatem negocjacji nad siłą i respektem dla zasad. Wszelkie próby zamazywania różnic między człowiekiem a zwierzęciem nie stają się, jak chcą lewacy, wywyższeniem zwierząt, ale odhumanizowaniem osoby ludzkiej. A to kończy się zamianą świata w jeden wielki łagier. Mocna rzecz!

Roger Scruton
„O naturze ludzkiej”
ZYSK i S-ka, Poznań 2020
[pozostało do przeczytania -2% tekstu]
Dostęp do artykułów: