Sędziowska opieszałość, czyli bardzo wolne sądy. Jak usprawnić polskie sądownictwo

Eksperci są zgodni, że problem przewlekłych procesów wynika z wielu złożonych czynników. Jednak główny problem tkwi w postawie samych sędziów. – To system naczyń połączonych, jednak brak decyzyjnego sędziego bez wątpienia zrodzi problemy nawet przy najlepszej procedurze. Czynnik ludzki ma ogromne znaczenie – mówi „Gazecie Polskiej” jeden z warszawskich sędziów.

Kongijczyk, który zgwałcił Polkę w Rimini, pierwszy wyrok usłyszał już po trzech miesiącach od popełnienia przestępstwa. Amerykanin Bernard Madoff, który stworzył piramidę finansową, w której poszkodowanych było kilkanaście tysięcy osób, został skazany na karę 150 lat więzienia już po 7 miesiącach od aresztowania. Tymczasem polskie sądy mają poważne problemy ze sprawnym procedowaniem. W Polsce bowiem procesy sądowe trwają często wiele lat, w wyniku czego wielu ich uczestników składa skargi do Europejskiego Trybunału Praw Człowieka w Strasburgu.
Narzędziem, za pomocą którego Polacy próbują walczyć z przewlekłością procesów na polu krajowym, jest skarga na przewlekłość postępowania. Jak podaje Ministerstwo Sprawiedliwości, takich skarg w 2018 roku wpłynęło ponad 18 tys., z czego prawie 15 tys. dotyczyło spraw cywilnych. Zgodnie z przepisami skargę taką rozpoznaje sąd przełożony nad sądem, przed którym toczy się dane postępowanie. Okazuje się, że bardzo niewielka część zarzutów podnoszonych przez osoby skarżące jest uwzględniana przez sędziów. W 2018 roku uwzględniono bowiem tylko 2024 skargi niezadowolonych Polaków. Średnia kwota odszkodowań wyniosła niewiele, bo tylko 2965 złotych. Sędziowie najczęściej zasądzają najniższe możliwe kwoty. A rekompensata za przewlekły proces może wynosić od 2 tys. do 20 tys. złotych. 

Za mało sędziów?
Według Stowarzyszenia Sędziów Polskich „Iustitia” głównymi problemami są zbyt duża liczba spraw oraz braki kadrowe. Jednak nie wszyscy sędziowie podzielają tę opinię. – A co w sytuacji, kiedy konkretny sędzia zajmuje się daną...
[pozostało do przeczytania 75% tekstu]
Dostęp do artykułów: