Nie tylko „Dama z gronostajem”. Niezwykłe dzieje bezcennych zbiorów

W mediach trwa dyskusja na temat zasadności zakupu wspaniałej kolekcji książąt Czartoryskich, pełnej znakomitych dzieł sztuki ruchomej, woluminów bibliotecznych, a także nieruchomości, będących integralną częścią kolekcji. By opisać cały zbiór zabytków, potrzeba było setek stron katalogów, które dostępne są w Muzeum Narodowym w Krakowie. Na łamach „Gazety Polskiej” chcemy pokazać historię odsłaniającą niewielki, ale piękniejszy fragment kolekcji.

Powstanie Muzeum Książąt Czartoryskich związane jest z działalnością księżnej Izabeli Czartoryskiej (1746–1835), której pragnieniem było zachować świadectwa polskiej historii dla potomnych. Dewiza „Przeszłość – Przyszłości”, wyryta nad wejściem do Świątyni Sybilli wzniesionej w 1801 r. w Puławach, oddawała istotę zgromadzonych w tym skarbcu przedmiotów – obrazów, obiektów rzemiosła artystycznego, militariów związanych ze sławnymi polskimi postaciami.

Mały polski Luwr
Muzeum Czartoryskich to szczególne miejsce, „o wspaniałych tradycjach, niezwykłym charakterze i nieodpartym uroku” i, jak celnie ujął prof. Zdzisław Żygulski (jun.), wybitny znawca i monografista tej instytucji. Miejsce, gdzie każdy może przeżyć piękną, humanistyczną przygodę, obcując z historycznymi pamiątkami i dziełami sztuki. Różnorodność eksponatów – obrazy, rzeźby, tkaniny artystyczne, militaria, wyroby z kości słoniowej, srebra, emalie, a także eksponowane czasowo rysunki i ryciny oraz rękopisy iluminowane i starodruki, datowane od starożytnego Egiptu po wiek XIX, sprawiają, że niektórzy nazywają to muzeum małym Luwrem.
Początkowo w Świątyni Pamięci, zwanej też Świątynią Sybilli w Puławach, pamiątki związane m.in. z królami Władysławem Jagiełłą i Janem III Sobieskim, a także księciem Józefem Poniatowskim i Tadeuszem Kościuszką „miały podtrzymywać niepodległość ducha w czasie niewoli i krzewić znajomość dziejów jako drogowskazu do wyzwolenia narodu”. Później do zbiorów muzeum trafiały...
[pozostało do przeczytania 61% tekstu]
Dostęp do artykułów: