Co z reformą sądownictwa administracyjnego?

Wprowadzana reforma sądownictwa nie dotyczy bezpośrednio sądownictwa administracyjnego. Tymczasem nadzór sądowy nad działaniami organów administracji skarbowej wymaga zmian. Większość podatników oraz reprezentujących ich pełnomocników zgodnie wskazuje na dynamicznie narastający fiskalizm sądów. Obrazują to aktualne statystyki. O ile 10 lat temu sądy uwzględniały ponad 36 proc. skarg podatników, o tyle dziś prawdopodobieństwo pozytywnego rozstrzygnięcia nie przekracza 19 proc. Jest to niepokojące, ponieważ jednocześnie obserwujemy coraz bardziej agresywne i formalistyczne podejście organów podatkowych.

W sądach administracyjnych orzeka wielu sędziów znających prawo podatkowe. Niestety istnieje liczna grupa sędziów, których kompetencje merytoryczne są niewystarczające. Szczególnym problemem jest orzecznictwo Trybunału Sprawiedliwości UE. Kolejnym jest niezrozumienie przez sędziów realiów biznesowych, których znajomość ma coraz częściej kluczowe znaczenie dla prawidłowości wydawanego rozstrzygnięcia. W rezultacie orzeczenie sądowe zależy w dużej mierze od przypadku, tj. od „wylosowania” składu o odpowiednich kompetencjach, co prowadzi do naruszenia prawa jednostki do rzetelnego procesu.
Powodów tego stanu rzeczy jest wiele. Jeden z podstawowych to wadliwy sposób naboru osób na stanowiska sędziów administracyjnych. Obecni sędziowie pochodzą w przeważającej większości z administracji podatkowej oraz sądów powszechnych. Dla pierwszej z tych grup częstokroć „pochodzenie” bywa obciążeniem. Również wątpliwe są przypadki sędziów, którzy co prawda pracowali w szeroko rozumianym aparacie skarbowym, jednak nie zajmowali się w praktyce zagadnieniami związanymi z prawem podatkowym. Ponieważ prawo podatkowe jest bardzo niestabilne i skomplikowane, problemem są transfery sędziów z sądów powszechnych. Zanim sędziowie tacy opanują nową, zwykle całkowicie im obcą specjalizację, mogą skrzywdzić wielu podatników. Nie ma natomiast sędziów, którzy...
[pozostało do przeczytania 42% tekstu]
Dostęp do artykułów: